رئیس سازمان پزشکی قانونی کشور از شناسایی و تعیین هویت قطعی 3375 شهید جنگ تحمیلی سوم با استفاده از روشهای علمی و تخصصی خبر داد. از این تعداد، 2875 نفر مرد و 496 نفر زن بودند. عباس مسجدی با اشاره به تفکیک سنی شهدا، اعلام کرد که بیشترین فراوانی در گروه سنی 19 تا 40 سال بوده است. این عملیات ملی با همکاری تنگاتنگ دستگاههای مختلف و با رعایت استانداردهای سختگیرانه برای جلوگیری از هرگونه خطا انجام شده و استانهای تهران، هرمزگان و اصفهان بیشترین شهدا را داشتهاند.
تلاش ملی برای تکریم ایثار؛ شناسایی 3375 شهید
عباس مسجدی، رئیس سازمان پزشکی قانونی کشور، در تاریخ 23 فروردین و در حاشیه نخستین جلسه شورای مدیران این سازمان در سال 1405، به تشریح اقدامات صورت گرفته در طول جنگ تحمیلی سوم پرداخت. وی ضمن تجلیل از رشادتهای نیروهای مسلح و حضور حماسی مردم، اعلام کرد که سازمان پزشکی قانونی به عنوان مرجع رسمی، وظیفه شناسایی پیکرهای مطهر شهدا را بر عهده داشته است. مسجدی تأکید کرد که تا پایان روز 21 فروردین، پیکر مطهر 3 هزار و 375 شهید با روشهای علمی شناسایی و تعیین هویت شده است.
تحلیل آماری و ترکیب جمعیتی شهدا
رئیس سازمان پزشکی قانونی کشور به ارائه جزئیات آماری شهدای شناساییشده پرداخت. بر اساس این آمار، 2 هزار و 875 نفر از شهدا مرد و 496 نفر زن بودند. تفکیک سنی شهدا نشان میدهد که 7 نفر (معادل 2.1 درصد) زیر 1 سال، 255 نفر (معادل 7.55 درصد) بین 1 تا 12 سال و 121 نفر (معادل 3.58 درصد) در گروه سنی 13 تا 18 سال قرار داشتند. همچنین، 1 هزار و 761 نفر از شهدا (52.18 درصد) در بازه سنی 19 تا 40 سال، 906 نفر (26.84 درصد) بین 41 تا 60 سال و 223 نفر (6.61 درصد) در گروه سنی بالای 61 سال بودند. وی افزود گرچه اکثر شهدا ایرانی بودند، اما شهدایی با تابعیت کشورهای افغانستان، سوریه، ترکیه، پاکستان، چین، عراق و لبنان نیز در میان آنان حضور دارند.
استانهای پیشرو در عرصه ایثار
مسجدی در خصوص پراکندگی جغرافیایی شهدا نیز توضیحاتی ارائه داد. بر اساس آمارهای ثبت شده در سازمان پزشکی قانونی کشور، بیشترین تعداد شهدای جنگ تحمیلی سوم به ترتیب متعلق به استانهای تهران، هرمزگان و اصفهان بوده است.
خدمترسانی بیوقفه با توان حداکثری در شرایط جنگی
رئیس سازمان پزشکی قانونی با تأکید بر ارائه خدمات با حداکثر توان، گفت: «در استانهای درگیر جنگ که خط مقدم مأموریتها محسوب میشدند، سالنهای تشریح با ظرفیت کامل فعال شدند.» وی افزود با اجرای شیفتبندی چند لایه و شبانهروزی برای پزشکان و تکنسینها، فرآیندهای پذیرش، کدگذاری، شمارهگذاری، ثبت الکترونیک و ارجاع نمونهها به آزمایشگاهها با کمترین تأخیر ممکن انجام گرفت.
فرآیندهای دقیق علمی در مأموریت هویتیابی
عباس مسجدی حساسترین مرحله این مأموریت را جلوگیری از هرگونه خطا در تعیین هویت شهدا دانست. او تشریح کرد که استانداردهای سختگیرانه بالینی و قانونی متناسب با شرایط جنگی تعریف و اجرا شد. از جمله اقدامات کلیدی میتوان به برداشت نمونههای بافتی با رعایت کامل حرمت پیکر مطهر شهدا، استخراج پروفایل DNA، تطبیق پروفایل با نمونههای خویشاوندان درجه یک و دو، و در نهایت ثبت نتایج و صدور نظر کارشناسی نهایی مبنی بر هویت قطعی اشاره کرد.
همافزایی ملی؛ رمز موفقیت در خدمترسانی
رئیس سازمان پزشکی قانونی از همکاری تنگاتنگ و همافزایی ایجاد شده میان دستگاههای مختلف قدردانی کرد. وی به ویژه در تهران که بیشترین ارجاع پیکر را داشت، از همکاری نزدیک مجموعه معراج شهدا، شهرداری تهران، سازمان بهشت زهرا (س)، ستاد کل نیروهای مسلح، مرکز ژنتیک نور دانشگاه علوم پزشکی بقیهالله (عج)، فراجا و گروههای داوطلب و جهادی تشکر نمود. این همکاریها منجر به تسهیل و تسریع در خدمترسانی به خانوادههای معزز شهدا شد. مسجدی در پایان اطمینان داد که با وجود شرایط جنگی، زنجیره تأمین تجهیزات با پیشبینیهای قبلی دچار اختلال نشد و خدمات با دقت علمی و در کوتاهترین زمان ممکن ارائه گردید.
***
گزارش رئیس سازمان پزشکی قانونی فراتر از ارائه یک آمار، بیانگر سه دستاورد کلیدی و راهبردی است. نخست، این گزارش نشاندهنده ظرفیت بالای علمی و فنی کشور در حوزه پزشکی قانونی و ژنتیک است که حتی در بحرانیترین شرایط جنگی، قادر به اجرای یک عملیات پیچیده و دقیق در مقیاس ملی میباشد. دوم، دادههای جمعیتی ارائه شده، یک سند تاریخی و جامعهشناختی ارزشمند از ابعاد انسانی جنگ تحمیلی سوم است که میتواند در مطالعات آینده مورد استفاده قرار گیرد. سوم و مهمتر از همه، این اقدام نماد یک همافزایی موفق ملی بین نهادهای نظامی، دولتی، علمی و مردمی است که با هدف اصلی «تکریم شهید» و کاهش آلام خانوادههای آنان صورت گرفت و مدل کارآمدی از مدیریت بحران را به نمایش گذاشت.