قادر معصومی خانقاه جزئیات راهبردی بازگشایی بازار سهام را برای فعالان اقتصادی تشریح کرد. این مقام مسئول بر ثبات دامنه نوسان و حجم مبنا تأکید ویژهای ورزید. اقدامات حمایتی مشخصی شامل توثیق سهام و تجهیز صندوقها برای تعادل بازار در نظر گرفته شده است. همچنین نهاد ناظر محدودیتهای معینی را برای بازارگردانها و نهادهای دولتی جهت جلوگیری از فشارهای فروش اعمال میکند. این سیاستها با هدف صیانت از حقوق سهامداران خرد و تداوم حرکت نقدینگی در مسیر شفافیت بازار تدوین شده است.
ثبات قوانین دامنه نوسان و حجم مبنا
سازمان بورس و اوراق بهادار هرگونه تغییر در مقررات فعلی را منتفی دانست. تمام بازارها و بورسها با همان قوانین پیش از دوره جنگ رمضان بازگشایی میشوند. کارشناسان این نهاد دامنه نوسان فعلی را برای حفظ ثبات کافی دانستند. حجم مبنا نیز طبق روال گذشته محاسبه میشود و تغییری نخواهد داشت. این تصمیم با هدف ایجاد آرامش روانی برای فعالان بازار اتخاذ شد. فعالان بازار اکنون بر اساس دادههای قبلی برای معاملات خود برنامهریزی میکنند. این ثبات رویه نشاندهنده رویکرد محافظهکارانه و دقیق سازمان در روزهای بازگشایی است.
راهکارهای حمایتی سازمان بورس
مدیر نظارت بر بورسها از بسته حمایتی جدید رونمایی کرد. افزایش ضریب تضمین اعتبارات و تسهیلات در قبال توثیق سهام در دستور کار قرار دارد. صندوقهای حمایتی منابع مالی جدیدی دریافت میکنند تا نقدینگی لازم برای بازار فراهم شود. طرح بیمه سهام برای حمایت از سرمایهگذاران خرد حقیقی اجرا میشود. این اقدامات فشار فروش را کاهش میدهد و به تعادل عرضه و تقاضا کمک میکند. سازمان بورس با استفاده از تمام ظرفیتها تلاش میکند تا ریسکهای احتمالی را در این دوران حساس به حداقل برساند.
ممنوعیتهای فروش برای بازارگردانها
قوانین سختگیرانهای برای بازارگردانها تا تاریخ 1405/03/15 ابلاغ شده است. آنها حق ارسال سفارش فروش در این بازه زمانی را ندارند. موقعیت فزاینده در هر 2 سمت خرید و فروش قراردادهای اختیار معامله نیز ممنوع است. این محدودیت شامل تمام قراردادهایی میشود که تا روز 2 بازگشایی سررسید دارند. فرقی نمیکند نماد دارایی پایه باز باشد یا متوقف، این قانون برای همه لازمالاجراست. این تدابیر باعث میشود تا نوسانات کاذب ناشی از معاملات بازارگردانها به شدت کنترل شود.
مدیریت قراردادهای اختیار معامله
تجربه دوران پس از جنگ 12 روزه مبنای تصمیمگیری نهاد ناظر بوده است. قراردادهایی که سررسید شدهاند در روز 1 بازگشایی تسویه نقدی میشوند. این قراردادها در روز 2 به صورت فیزیکی تسویه خواهند شد. شفافیت این رویه به کاهش ابهامات معاملهگران در روزهای نخست بازگشایی کمک شایانی میکند. سازمان بورس جزئیات این فرآیند را به دقت رصد خواهد کرد تا از بروز مشکلات سیستمی جلوگیری شود.
سیاستهای پیشگشایش و معاملات برخط
هر کد معاملاتی فقط اجازه دارد از 1 ایستگاه معاملاتی سفارش ثبت کند. کارگزاران باید این قانون را در تمام سامانههای خود رعایت کنند. سیستمهای معاملاتی برخط گروهی حق ثبت سفارش در 2 دقیقه اول پیشگشایش را ندارند. شرکتهای خدمات دهنده در این زمینه مکاتبات لازم را دریافت کردهاند. سازمان بورس نظارت دقیقی بر رعایت این دستورالعملها خواهد داشت. رعایت این نظم معاملاتی از هجوم ناگهانی سفارشات جلوگیری کرده و به کشف قیمت عادلانه کمک میکند.
محدودیت عرضه در بازار خرد
سازمان بورس هماهنگیهای لازم را با نهادهای دولتی انجام داده است. شرکتهای دولتی و زیرمجموعههای آنها نباید در بازار خرد سهام عرضه کنند. این ممنوعیت یک درخواست جدی از طرف مراجع نظارتی محسوب میشود. سهامداران حقوقی و حقیقی که مالکیت درصدی دارند نیز باید از عرضه سهام پرهیز کنند. این رویکرد به جلوگیری از افت شدید قیمتها در روزهای حساس کمک میکند. پایداری بازار در گرو عدم ورود هیجانی فروشندگان بزرگ به چرخه معاملات است.
نحوه بازگشایی نمادهای خاص
ناشرانی که اطلاعات بااهمیت نوع الف را منتشر کردهاند شرایط خاصی دارند. نماد این شرکتها در روز 1 بدون محدودیت دامنه نوسان بازگشایی میشود. ناشران با اطلاعات نوع ب نیز در روز 1 فعالیت خود را آغاز میکنند. شرکتهایی که در دوره تعطیلی مجمع برگزار کردهاند متفاوت هستند. نماد این شرکتها از روز 2 به بعد و بهتدریج بازگشایی خواهد شد. این تفکیک با هدف مدیریت بهتر هیجانات بازار انجام میگیرد.
***
مدیریت اصولی بازار سهام در شرایط کنونی نیازمند ترکیب تدابیر نظارتی و حمایتهای نقدینگی است. اقدامات سازمان بورس نشان از تلاش برای ایجاد تعادل در روزهای نخست بازگشایی دارد. کنترل عرضه از سوی نهادهای دولتی و بازارگردانها فشار فروش غیرمنطقی را کاهش میدهد. شفافیت در قوانین بازگشایی نمادها ریسکهای سیستماتیک را تا حد زیادی تعدیل میکند. ثبات رویهها به سرمایهگذاران کمک میکند تا با اتکا به تحلیلهای بنیادی تصمیم بگیرند. بازار اکنون بیش از هر زمان دیگری به اعتماد و آرامش فعالان خود نیاز دارد.