شرکت ذوبآهن اصفهان با تغییر راهبرد به سمت مدیریت پایدار منابع، برداشت آب خام از حوضه زایندهرود را ۴۰ درصد کاهش داد. این دستاورد بزرگ از طریق بهرهبرداری از تصفیهخانه متمرکز پساب با سرمایهگذاری ۲۱ هزار میلیارد ریالی حاصل شده است که سالانه ۶.۷ میلیون مترمکعب آب بازیافتی تولید میکند. با اجرای این پروژه زیستمحیطی و برنامهریزی برای انتقال آب دریای عمان، شاخص مصرف آب خام به ازای هر تن محصول بهبود چشمگیر ۳۴ درصدی را ثبت کرد.
بهرهبرداری از بزرگترین پروژه بازچرخانی آب صنعت فولاد
تغییر راهبرد کلان ذوبآهن اصفهان از مصرف به مدیریت پایدار، منجر به احداث تصفیهخانه متمرکز پساب کارخانه شد. این ابرپروژه زیرساختی با سرمایهگذاری ۲۰۰۰۰ میلیارد ریال توسط بخش خصوصی و ۱۰۰۰ میلیارد ریال در بخش انتقال و جمعآوری به ثمر رسیده است. این واحد صنعتی با ظرفیت ورودی ۸۵۰ مترمکعب در ساعت و ضریب بازیابی ۹۰ درصدی، سالانه ۶ میلیون و ۷۰۰ هزار مترمکعب آب ثانویه تولید میکند که جریان پایداری معادل ۷۶۵ مترمکعب در ساعت را به خطوط تولید تزریق مینماید.
تنوعبخشی به منابع تأمین پساب ورودی تصفیهخانه
پایداری جریان ورودی این تصفیهخانه مدرن از طریق چهار شریان اصلی فاضلاب شهری و صنعتی تضمین میشود. این منابع شامل ۳۶۰ مترمکعب در ساعت فاضلاب شهری فولادشهر، پساب شهری زرینشهر، پساب صنعتی مجتمع ذوبآهن و همچنین فاضلاب بهداشتی و خدماتی خود شرکت است. هدایت این جریانهای آلوده به چرخه تصفیه، مانع از هدررفت منابع شده و یک الگوی موفق از اقتصاد چرخشی آب را در ابعاد ملی به نمایش میگذارد.
بهبود چشمگیر شاخصهای مصرف ویژه آب در کارخانه
حجم کل مصرف آب کارخانه در حال حاضر حدود ۲۳۰۰ مترمکعب در ساعت ثبت شده است. با توجه به ظرفیت اسمی تولید ۳.۶ میلیون تن چدن در سال، مصرف ویژه به ۵.۶ مترمکعب به ازای هر تن محصول میرسد. ورود آب بازیافتی به مدار، میزان برداشت کل آب خام از زایندهرود را به ۱۳.۴۵ میلیون مترمکعب در سال کاهش داد؛ رویدادی که شاخص برداشت آب خام را به ۳.۷ مترمکعب به ازای هر تن محصول رسانده و بهبود ۳۴ درصدی را محقق کرده است.
دستاوردهای زیستمحیطی و صیانت از حوضه زایندهرود
کاهش بارگذاری بر منابع سطحی و زیرزمینی منطقه از نتایج مستقیم این سرمایهگذاری به شمار میرود. لغو لزوم تخلیه پساب خام به محیطزیست، خطر آلودگی خاک و سفرههای آب زیرزمینی دشتهای همجوار را به طور کامل از بین برده است. مهمترین دستاورد این فرآیند، کاهش فشار مصرف بر روی رگ حیاتی منطقه یعنی رودخانه زایندهرود است که پایداری اکولوژیک حوضه آبریز اصفهان را به دنبال دارد.
پروژه خشکسازی برجهای خنککننده نیروگاه هاربین و روس
طرحهای بهینهسازی مصرف با تغییر ساختار برجهای خنککننده تر کارخانه با جدیت دنبال میشود. پروژه تبدیل برجهای خنککن تر نیروگاه هاربین به سیستم خشک، صرفهجویی سالانه ۱ میلیون و ۹۸۶ هزار مترمکعبی را رقم میزند. به طور همزمان، اجرای همین ساختار روی برجهای خنککن نیروگاه روسی نیز مانع از هدررفت ۱ میلیون و ۶۷۰ هزار مترمکعب آب در سال میشود که مصرف این بخش را ۹۴ درصد کاهش میدهد.
توسعه زیرساختهای ذخیرهسازی و مخازن استراتژیک آب
افزایش تابآوری کارخانه در شرایط بحرانهای اقلیمی از طریق ساخت سازههای ذخیرهسازی بزرگ در حال اجرا است. این طرح شامل احداث مخازن بتنی ذخیره آب صنعتی با ظرفیت کل ۱۵۰ هزار مترمکعب در داخل مجتمع است. همچنین عملیات اجرایی احداث بند خاکی و مخزن ذخیره بزرگ با ظرفیت ۱ میلیون مترمکعب نیز آغاز شده تا ذخیره استراتژیک مورد نیاز برای تداوم تولید بدون اتکا به جریانهای لحظهای رودخانه فراهم شود.
مشارکت در ابرپروژه انتقال آب از خلیج فارس و عمان
پایدارسازی بلندمدت آب مورد نیاز صنایع بالادستی با اتصال به آبهای آزاد وارد فاز عملیاتی شده است. شرکت ذوبآهن اصفهان در پروژه ملی انتقال آب خلیج فارس و دریای عمان مشارکت فعال دارد. سهم پیشبینیشده برای این مجتمع صنعتی عظیم، تامین سالانه ۴۰ میلیون مترمکعب آب پایدار از این شبکه سرتاسری است که وابستگی کارخانه به منابع آب شیرین داخلی و زایندهرود را به صورت قطعی به حداقل ممکن کاهش میدهد.
***
سرمایهگذاری ۲۱ هزار میلیارد ریالی ذوبآهن در حوزه آب، یک اقدام پدافندی هوشمندانه برای تضمین پایداری تولید ۳.۶ میلیون تن چدن در سال است. بحران خشکسالی زایندهرود پیش از این ریسک توقف خطوط تولید را به شدت افزایش داده بود، اما کاهش ۴۰ درصدی برداشت آب خام این ریسک ساختاری را برطرف کرد. کاهش شاخص مصرف آب خام به ۳.۷ مترمکعب به ازای هر تن، بهای تمامشده محصول را در بلندمدت کنترل کرده و هزینههای جریمههای زیستمحیطی را حذف میکند. مشارکت در پروژه ۴۰ میلیون مترمکعبی انتقال آب دریای عمان، ذوبآهن را از بند محدودیتهای اقلیمی آزاد میسازد. این تغییر راهبرد، ارزش بنیادی سهام شرکت را در بازار سرمایه ارتقا داده و آن را به الگویی پیشتاز در اقتصاد چرخشی تبدیل میکند.