زهره پوراحمد رئیس اداره غذاهای ویژه سازمان غذا و دارو گذار از آرد سفید به آرد کامل را یک ضرورت راهبردی برای کاهش بار بیماریهای غیرواگیر و تحقق امنیت غذایی پایدار کشور اعلام کرد. نان کامل به عنوان یک غذای عملکردی سرشار از فیبر، ویتامینهای گروه B و املاح معدنی، نقش مستقیمی در پیشگیری از دیابت، بیماریهای قلبیعروقی و کاهش ضایعات زنجیره نانوایی دارد. سازمان غذا و دارو با اتکا به توصیههای سازمان جهانی بهداشت، توسعه مصرف غلات کامل را زمینهساز ارتقای سلامت عمومی، کاهش هزینههای درمانی و بهرهوری منابع آب و کشاورزی میداند.
فواید درمانی و بیولوژیک نان کامل در کاهش هزینههای نظام سلامت
نان کامل به دلیل حفظ سبوس و اجزای اصلی دانه، در ردیف غذاهای عملکردی و سلامتمحور کشور قرار گرفته است. وجود مقادیر بالای فیبر، ویتامینهای گروه B، آهن، روی، منیزیم و ترکیبات آنتیاکسیدانی در این محصول، به تنظیم متابولیسم و بهبود عملکرد دستگاه گوارش کمک میکند. احیای مصرف آرد کامل و اجرای سیاستهای غنیسازی، ابزاری کارآمد برای پیشگیری از بیماریهای غیرواگیر نظیر دیابت، عارضههای قلبیعروقی و سرطانها به شمار میرود.
آثار مثبت اقتصادی حذف آرد سفید در صنعت آرد و نانوایی
توسعه تولید نان کامل علاوه بر بخش بهداشت، منافع اقتصادی گستردهای را برای زنجیره تامین غذا به همراه دارد. استفاده از آرد کامل کیفیت نان را ارتقا میدهد و به شکل محسوسی میزان ضایعات را در صنعت آرد و نانوایی کاهش میدهد. این افزایش بهرهوری در فرآیند تولید، از یک سو عواید مالی صنعتگران را بهبود میبخشد و از سوی دیگر هزینههای عمومی دولت را در بخش درمان و سلامت جامعه به شدت کاهش میدهد.
همراستایی مصرف غلات کامل با شاخصهای توسعه پایدار کشاورزی
از منظر مدیریت محیطزیست و بخش کشاورزی، استفاده کامل از دانه گندم مانع از هدررفت منابع حیاتی کشور میشود. اصلاح الگوی مصرف آرد منجر به مدیریت بهینه منابع آب و تقویت امنیت غذایی در راستای اهداف توسعه پایدار کشور خواهد شد. تجارب جهانی و الگوهای حمایتی سازمان جهانی بهداشت نشان میدهند که سرمایهگذاری بر روی غلات کامل، بازدهی سیستمهای کشاورزی را در بلندمدت ارتقا میدهد.
لزوم همافزایی بیندستگاهی برای تغییر الگوی مصرف جامعه
گذار ساختاری از آرد سفید به آرد کامل نیازمند یک عزم ملی و همکاری مشترک میان نهادهای اجرایی، صنایع غذایی و صنف نانوایان است. سازمان غذا و دارو برنامه توسعه نان کامل را به عنوان حلقهای کلیدی در زنجیره سلامت، اقتصاد و محیطزیست دنبال میکند. موفقیت این سیاست کلان تغذیهای در گروی فرهنگسازی مستمر، جلب همراهی مردم و اعطای مشوقهای حمایتی به تولیدکنندگان سراسر کشور خواهد بود.
***
طرح سازمان غذا و دارو برای جایگزینی آرد سفید با آرد کامل، جراحی لازمی در نظام تغذیه و سلامت عمومی ایران ارزیابی میشود. تحلیل آمارهای بهداشتی نشان میدهد که شیوع بیماریهای متابولیک ارتباط مستقیمی با مصرف کربوهیدراتهای تصفیهشده دارد و این طرح میتواند بار مالی سنگینی را از دوش بیمهها بردارد. مزایای اقتصادی این اقدام در کاهش ضایعات نان، پایداری زنجیره گندم را در شرایط تحریم و چالشهای اقلیمی تقویت میکند. موفقیت کامل این راهبرد به نوسازی ماشینآلات کارخانجات آردسازی، اصلاح نرخگذاری آرد سبوسدار و تغییر ذائقه سنتی مصرفکنندگان بستگی دارد.