بانک توسعه تعاون با وجود محدودیتهای ترازنامهای، موفق به پرداخت ۱۰۵ درصد از سهمیه وام ازدواج و ۱۱۶ درصد از سهمیه وام فرزندآوری تا نیمه آبانماه شده است. این بانک همچنین در اقدامی ابتکاری، طرح تسهیلاتی «وصال» را بهعنوان مکمل وام ازدواج با سقف ۱ میلیارد و ۵۰۰ میلیون ریال راهاندازی کرده است. هدف از این طرح، پوشش هزینههای مازاد زندگی مشترک با نرخهای ترجیحی ۴ و ۱۵ درصد بدون نیاز به پروندهسازی مجدد است.
سبقت از تکالیف ابلاغی بانک مرکزی
بانک توسعه تعاون در راستای اجرای قانون «حمایت از خانواده و جوانی جمعیت»، عملکردی فراتر از انتظارات و سهمیههای تعیینشده توسط نهاد ناظر پولی کشور به ثبت رسانده است. آمارهای رسمی این بانک نشان میدهد که تا تاریخ ۱۷ آبانماه سال جاری، میزان پرداختی تسهیلات قرضالحسنه ازدواج از مرز ۱۰۵ درصد سهمیه مصوب عبور کرده است. همچنین در سرفصل تسهیلات فرزندآوری نیز این بانک موفق شده است ۱۱۶ درصد از تعهدات خود را عملیاتی کند که نشاندهنده اراده جدی این نهاد مالی در ایفای مسئولیتهای اجتماعی است.
مدیریت منابع در شرایط انقباضی و محدودیت ترازنامه
دستیابی به این ارقام در شرایطی محقق شده که سیستم بانکی با محدودیتهای شدید در منابع و الزامات سختگیرانه کنترل رشد ترازنامه مواجه است. بانک توسعه تعاون برخلاف برخی تصورات، از هیچگونه معافیتی در خصوص محدودیتهای رشد ترازنامهای برخوردار نبوده و همزمان موظف به تأمین مالی بخش تخصصی تعاون کشور نیز بوده است. با این حال، مدیریت بهینه منابع و اولویتدهی به نیازهای خانوار باعث شد تا سهمیه ۱۳ هزار و ۳۳۰ میلیارد ریالی وام ازدواج (تا پایان آبان)، پیش از موعد تکمیل شده و رقم پرداختی به بیش از ۱۴ هزار میلیارد ریال برسد.
«وصال»؛ ابتکار عمل برای پر کردن شکاف هزینهها
در کنار انجام فراتر از وظایف تکلیفی، این بانک از یک طرح نوآورانه به نام «وصال» رونمایی کرده است که بهعنوان یک بسته حمایتی مکمل عمل میکند. طرح وصال بهمنظور جبران بخشی از هزینههای سرسامآور شروع زندگی مشترک طراحی شده و جامعه هدف آن، زوجهایی هستند که پیشتر وام ازدواج خود را از شعب بانک توسعه تعاون دریافت کردهاند. این استراتژی هوشمندانه، به بانک اجازه میدهد تا بدون نیاز به اعتبارسنجی مجدد و با تکیه بر پروندههای موجود، فرآیند تأمین مالی را تسریع کند.
جزئیات فنی و نرخ سود تسهیلات مکمل
بر اساس شیوهنامه اجرایی طرح وصال، متقاضیان واجد شرایط میتوانند حداکثر تا ۶۰ روز پس از دریافت وام اصلی ازدواج، برای دریافت این تسهیلات اقدام نمایند. سقف این وام تکمیلی مبلغ ۱ میلیارد و ۵۰۰ میلیون ریال (۱۵۰ میلیون تومان) تعیین شده است. نرخ سود در این طرح بسته به نوع قرارداد، ۴ درصد برای وامهای قرضالحسنه و ۱۵ درصد برای تسهیلات در قالب عقود مرابحه خواهد بود. همچنین بازه زمانی بازپرداخت اقساط بین ۱۲ تا ۳۶ ماه متغیر است که انعطافپذیری مناسبی را برای مدیریت بودجه زوجین فراهم میآورد.
حذف بوروکراسی اداری در پرداخت تسهیلات ثانویه
یکی از ویژگیهای بارز طرح وصال، تسهیل فرآیندهای اداری و حذف کاغذبازیهای مرسوم در سیستم بانکی است. متقاضیانی که از طریق سامانه بانک مرکزی به بانک توسعه تعاون معرفی شدهاند، برای دریافت وام تکمیلی وصال نیازی به تشکیل پرونده جدید یا ارائه مدارک هویتی و ضامن مجدد ندارند. این رویکرد چابک، علاوه بر کاهش هزینههای عملیاتی بانک، سرعت دسترسی زوجهای جوان به نقدینگی ضروری را در روزهای ابتدایی زندگی مشترک به شکل چشمگیری افزایش میدهد.
***
اجرای طرحهایی نظیر «وصال» در کنار تسهیلات تکلیفی، نمونهای موفق از «تأمین مالی لایهای» (Layered Financing) برای خانوارهای کمدرآمد و متوسط است. از منظر اقتصاد خرد، تزریق ۱۵۰ میلیون تومان نقدینگی مازاد با نرخ مؤثر پایینتر از تورم (حتی در حالت ۱۵ درصد)، قدرت خرید حقیقی زوجین را برای تهیه کالاهای بادوام (مانند لوازم خانگی) افزایش میدهد. همچنین از دیدگاه بانکی، استفاده از مشتریان فعلی (Cross-selling) ریسک نکول را کاهش داده و هزینههای جذب مشتری (CAC) را به حداقل میرساند، زیرا فرآیند اهلیتسنجی اعتباری قبلاً برای وام ازدواج انجام شده است.