آذرماه برای فعالان بازار سرمایه، ماه سبز و پرباردهی بود. شاخص کل فرابورس (آیفکس) با ثبت رشد خیرهکننده بیش از ۱۴ درصد، بازدهی جذابی را نصیب سهامداران کرد. ارزش بازار نیز با رشدی ۱۰ درصدی مواجه شد و از مرز ۳.۷ میلیون میلیارد تومان عبور کرد. در این بین، بازارهای «نوآفرین» و «توافقی» با ثبت رشدهای سه رقمی در ارزش معاملات، پیشتاز بودند. مجموع ارزش دادوستدها در انواع بازارهای فرابورس طی ۲۱ روز کاری، به رقم قابل توجه ۵.۳ میلیون میلیارد تومان رسید که نشان از عمق بخشیدن به معاملات و ورود نقدینگی دارد.
کارنامه سبز فرابورس در ۲۱ روز معاملاتی آذر
بازار فرابورس ایران در نهمین ماه سال، روزهای درخشانی را سپری کرد و توانست کام سهامداران خود را شیرین کند. در طول ۲۱ روز کاری این ماه، تابلوهای معاملاتی عمدتاً سبزپوش بودند و شاخصها رکوردهای جدیدی را ثبت کردند. حجم نقدینگی ورودی به بازار محسوس بود؛ بهطوریکه در مجموع بیش از ۳۷۸ میلیارد برگه انواع دارایی مالی در بازارهای مختلف دستبهدست شد.
آمار کلی معاملات و مقایسه با سال گذشته
ارزش کل مبادلات انجام شده در آذرماه به رقم شگفتانگیز ۵.۳ میلیون میلیارد تومان رسید. این حجم عظیم از نقدینگی طی ۱۲ میلیون نوبت معاملاتی جابهجا شد که نشاندهنده پویایی بالای بازار است. مقایسه این آمار با مدت مشابه سال گذشته، بیانگر رشد ۱۱ درصدی در ارزش معاملات و جهش ۴۴ درصدی در تعداد دفعات معامله است. هرچند حجم معاملات از نظر تعداد برگه سهم، تغییر محسوسی نداشت و تنها ۱ درصد کاهش را نشان داد، اما گردش پول در بازار شتاب بیشتری گرفت.
پیشتازی خیرهکننده بازار نوآفرین و توافقی
نکته قابل توجه در گزارش آذرماه، عملکرد درخشان بازارهای جدیدالتبیس است. بازار «نوآفرین» با جهش ۱۴۹ درصدی در ارزش معاملات، ستاره این ماه بود و بیش از ۱ هزار و ۶۰۰ میلیارد تومان سهام در آن معامله شد. بازار «توافقی» نیز پا به پای آن حرکت کرد و با رشد ۱۴۸ درصدی، ارزش معاملات خود را به نزدیک ۱۲۸ میلیارد تومان رساند. این آمار نشان میدهد که ریسکپذیری و علاقه به نمادهای بازار پایه و شرکتهای دانشبنیان افزایش یافته است.
جهش بازار ابزارهای مشتقه و بازارهای اصلی سهام
بازار ابزارهای مشتقه نیز یکی دیگر از بخشهای پررونق بود که با ثبت معاملاتی به ارزش ۸۰۶ میلیارد تومان، رشدی ۱۷۲ درصدی نسبت به آذر پارسال را تجربه کرد. در بازارهای اصلی سهام نیز شاهد رشد بودیم؛ ارزش معاملات در «بازار اول» با رشدی ۵۷ درصدی به فراتر از ۱۷ هزار و ۸۰۰ میلیارد تومان رسید. «بازار دوم» نیز با ثبت دادوستدهایی به ارزش ۳۳ هزار میلیارد تومان، افزایش ۱۱ درصدی را در کارنامه خود ثبت کرد. بازار پایه فرابورس هم از این رونق بینصیب نماند و با معامله ۱۶ هزار میلیارد تومان سهام، رشدی ۶۰ درصدی را نسبت به سال قبل نشان داد.
عملکرد ابزارهای نوین مالی و صندوقها
بازار ابزارهای نوین مالی که شامل اوراق بدهی و صندوقهاست، حجم اصلی ارزش معاملات را به دوش کشید. در این بخش ۵.۲ میلیون میلیارد تومان دادوستد انجام شد که ۱۱ درصد رشد داشت. صندوقهای سرمایهگذاری قابل معامله (ETF) با استقبال کمنظیری مواجه شدند و بیش از ۲۷۲ هزار و ۶۰۰ میلیارد تومان واحد صندوق در آنها معامله شد که رشدی ۲۵ درصدی در ارزش را نشان میدهد. همچنین در بخش اوراق بدهی، بیش از ۵ میلیون میلیارد تومان اوراق معامله شد که ۱۰ درصد بیشتر از سال گذشته است. اوراق گواهی حق تقدم تسهیلات مسکن نیز با ارزشی بالغ بر ۲ هزار میلیارد تومان، رشد ۳ درصدی را تجربه کرد.
صنایع پیشران و ترکیب ارزش بازار
پنج صنعت برتر شامل «استخراج کانههای فلزی»، «محصولات غذایی»، «محصولات شیمیایی»، «خودرو» و «مواد و محصولات دارویی» موتور محرک بازار بودند و ۴۳ درصد از ارزش معاملات خرد را به خود اختصاص دادند. ارزش کل بازار فرابورس در پایان آذرماه با ۱۰ درصد رشد به ۳.۷ میلیون میلیارد تومان رسید. در تفکیک ارزش بازار، بازار دوم با ۴۰ درصد بیشترین سهم را دارد و پس از آن اوراق مالی اسلامی با ۲۸ درصد، بازار پایه با ۱۲ درصد، صندوقها با ۱۰ درصد و بازار اول با ۷.۵ درصد در رتبههای بعدی قرار دارند. شاخص کل فرابورس (آیفکس) نیز با صعودی مقتدرانه، بازدهی ۱۴.۶۶ درصدی را ثبت کرد و در ارتفاع ۳۲ هزار و ۶۰۲ واحد ایستاد.
نگاهی به عملکرد ۹ ماهه؛ همهچیز صعودی
بررسی عملکرد ۹ ماهه ابتدای سال جاری نشان میدهد که تمام متغیرهای اصلی بازار نسبت به سال گذشته رشد داشتهاند. حجم معاملات ۹۴ درصد، ارزش معاملات ۱۶۲ درصد و تعداد معاملات ۷۱ درصد افزایش یافته است. بهویژه در بخش سهام، ارزش معاملات ۹ ماهه رشدی ۶۷ درصدی و حجم معاملات رشدی ۹۹ درصدی را ثبت کردهاند که نشان از یک سال پربار برای فرابورس ایران دارد.
***
رشد ۱۴ درصدی شاخص و افزایش ارزش معاملات خرد، سیگنالی قوی از بازگشت اعتماد نسبی به بازار سرمایه است. پیشتازی بازارهای نوآفرین و توافقی نشان میدهد که جریان نقدینگی هوشمند به دنبال فرصتهای سرمایهگذاری با پتانسیل رشد بالا در شرکتهای کوچکتر و متوسط است. همچنین، سهم قابل توجه اوراق بدهی و صندوقها در ارزش معاملات، حاکی از بلوغ بازار و استفاده سرمایهگذاران از ابزارهای متنوع برای مدیریت ریسک است. تداوم این روند صعودی در ۹ ماهه امسال، میتواند نویدبخش پایان رکود و آغاز یک دوره رونق پایدار در بازار سرمایه باشد، به شرطی که متغیرهای کلان اقتصادی ثبات خود را حفظ کنند.
