سیدعلیرضا سیاسیراد، مدیرعامل تاصیکو، در تحلیلی جامع، توسعه صادرات را بهعنوان راهکار بنیادین این هلدینگ برای مقابله با رکود و افزایش تابآوری اقتصادی در برابر تحریمها ترسیم کرد. وی با تشریح ظرفیتهای شرکتهای تابعه نظیر ذوبآهن اصفهان و مس شهید باهنر، بر بهرهبرداری از فرصتهای طلایی در بازارهای منطقهای و تقاضای جهانی برای فلزات مورد نیاز صنایع سبز تأکید دارد. این رویکرد با هدف ایجاد جریان درآمدی ارزی پایدار، کاهش وابستگی به بازار داخلی و ارتقای استانداردهای کیفی در دستور کار قرار گرفته است.
صادرات؛ تنها مسیر امن برای پایداری و تابآوری اقتصادی
شرکت سرمایهگذاری صدر تامین (تاصیکو) دومین رکن اساسی استراتژی خود را بر پایه توسعه صادرات بنا نهاده است. اقتصاد ایران هماکنون با چالشهای پیچیدهای دستونجه نرم میکند که رکود اقتصادی، فشارهای ناشی از تحریمهای بینالمللی، محدودیتهای شدید مالی و نوسانات مکرر نرخ ارز از مهمترین آنها هستند. در چنین فضایی، تمرکز بر بازارهای بینالمللی دیگر یک انتخاب ساده نیست، بلکه راهکاری حیاتی و بنیادین برای حفظ بقا و ارتقای تابآوری بنگاههای اقتصادی محسوب میشود. صادرات میتواند بهعنوان یک ابزار قدرتمند، وابستگی شرکتها به بازار محدود داخلی را کاهش دهد و اثرات منفی کاهش قدرت خرید ریالی را خنثی کند. بنگاههایی که موفق به فعالسازی ظرفیتهای بالقوه صادراتی خود شوند، علاوه بر تضمین بقای خود، مسیر رشد بلندمدت را هموار میسازند. تاصیکو با درک دقیق این شرایط، برنامهریزیهای مستمری را برای تحقق این هدف کلیدی آغاز کرده است.
آرایش نظامی تاصیکو در زنجیره جهانی تأمین مواد معدنی
ایران به دلیل برخورداری از ذخایر غنی، تنوع کمنظیر مواد معدنی و موقعیت استراتژیک جغرافیایی، توانایی ایفای نقشی تعیینکننده در زنجیره تأمین جهانی را دارد. تاصیکو با در اختیار داشتن مجموعهای قدرتمند از شرکتهای تولیدی، جایگاه ویژهای در این عرصه دارد. زیرمجموعههای این هلدینگ شامل شرکتهای بزرگی مانند شرکت ذوبآهن اصفهان و صنایع مس شهید باهنر در بخش فلزات و همچنین شرکت صنایع خاک چینی ایران در بخش کانیهای غیرفلزی است. علاوه بر این، شرکتهای کاشی و سرامیک الوند، کاشی سعدی و سرام آرا به همراه شرکت صنایع نسوز ایران و شرکت پشم شیشه ایران، بازوی قدرتمند این گروه در تولید محصولات نهایی و وابسته به معدن محسوب میشوند. این تنوع سبد محصول، به تاصیکو اجازه میدهد تا سهم قابلتوجهی از بازارهای بینالمللی را به خود اختصاص دهد و ریسکهای تجاری را توزیع کند.
شکار فرصتها در بازارهای نوظهور و صنایع سبز
بازارهای جهانی هماکنون تشنه مواد معدنی پایه و فلزات اساسی هستند. فلزاتی مانند مس، روی، سرب و سنگآهن تقاضای بالایی در کشورهای در حال توسعه و اقتصادهای نوظهور دارند؛ چراکه این کشورها پروژههای زیرساختی و صنعتی عظیمی را اجرا میکنند. علاوه بر تقاضای سنتی، گذار جهانی به سمت انرژیهای پاک و صنایع دوستدار محیطزیست، نیاز به مواد معدنی خاصی نظیر لیتیوم، نیکل و کبالت را به شدت افزایش داده است. این تغییر رویکرد جهانی، پنجرهای جدید به روی شرکتهای معدنی ایران گشوده است. از سوی دیگر، رشد اقتصادی و رونق ساختوساز در همسایگان ایران فرصتی بینظیر ایجاد کرده است. کشورهای عراق، افغانستان، جمهوری آذربایجان، ترکیه، کشورهای آسیای مرکزی و کشورهای حوزه خلیج فارس، بازارهای هدف جذابی برای محصولات ساختمانی هستند. این کشورها نیاز مبرمی به کالاهایی همچون میلگرد، تیرآهن، انواع کاشی و سرامیک، بلوکهای ساختمانی، پنلها و پشم شیشه دارند که تاصیکو توانایی تأمین آنها را دارد.
ارزآوری و ارتقای کیفیت؛ دو بال پرواز صادرات
حضور در بازارهای صادراتی مزایای استراتژیک چندجانبهای برای شرکتهای ایرانی به ارمغان میآورد. نخستین و ملموسترین دستاورد، ارزآوری است که نقش حیاتی در تأمین سرمایه در گردش، اجرای طرحهای توسعهای و واردات ماشینآلات و فناوریهای روز دنیا ایفا میکند. اما مزیت دوم که کمتر به آن پرداخته شده، اجبار به ارتقای کیفیت است. رقابت در بازارهای جهانی، شرکتها را ملزم میکند تا استانداردهای خود را بالا ببرند و کیفیت محصولات را بهبود بخشند. این فرآیند بهطور خودکار منجر به افزایش بهرهوری، کاهش هزینههای سربار و افزایش توان رقابتی حتی در بازار داخلی میشود. همچنین، صادرات بهعنوان یک سپر دفاعی عمل میکند؛ زمانی که بازار داخل دچار رکود یا تغییرات ناگهانی قوانین میشود، جریان درآمدی ارزی از منابع خارجی، ثبات مالی شرکت را تضمین و امکان برنامهریزی پایدار را فراهم میکند.
پیشنیازهای حیاتی: از لجستیک تا برندینگ بینالمللی
موفقیت در مسیر صادرات نیازمند فراهمکردن الزامات سختافزاری و نرمافزاری دقیقی است. در گام اول، محصول نهایی باید از نظر کیفیت فنی، بستهبندی جذاب، خدمات پس از فروش و رعایت استانداردهای زیستمحیطی با نمونههای جهانی برابری کند. اما کیفیت محصول به تنهایی کافی نیست. زیرساختهای لجستیکی، حملونقل و گمرک نقش گلوگاههای حیاتی را بازی میکنند. ضعف در زیرساختهای صادرات ریلی یا دریایی، هزینه تمامشده را بالا میبرد و قدرت رقابت را از بین میبرد. همچنین دسترسی به شبکه بانکی بینالمللی برای نقل و انتقال پول و استفاده از مشوقهای صادراتی از دیگر پیشنیازهای ضروری است که باید در سطح سیاستگذاری کلان حلوفصل شود.
تغییر فاز تاصیکو از فروشنده به شریک تجاری جهانی
رویکرد تاصیکو در دوره جدید، فراتر از فروش صرف کالا در مرزهاست. هدف اصلی، ایجاد زنجیرههای ارزش افزوده صادراتی و نفوذ عمیق در بازارهای هدف است. تاصیکو به دنبال ایجاد روابط تجاری پایدار با شرکای بینالمللی است و برای رسیدن به این مقصود، تحلیل دقیق بازارهای هدف و شناخت فرهنگ مصرف در کشورهای مقصد را در اولویت قرار داده است. سرمایهگذاری بر روی برندسازی بینالمللی، تربیت نیروی انسانی متخصص در حوزه بازرگانی خارجی و حضور فعال در نمایشگاههای معتبر جهانی، بخشی از نقشه راه تاصیکو است. این شرکت قصد دارد با تکیه بر تجربیات گذشته و ظرفیتهای اجرایی موجود، جایگاه خود را بهعنوان یک بازیگر کلیدی و اثرگذار در تجارت جهانی مواد معدنی تثبیت کند و شبکههای توزیع و خدمات خود را در کشورهای مقصد گسترش دهد.
***
تحلیل دادههای موجود در استراتژی تاصیکو نشان میدهد که گذار از «تولیدمحوری صرف» به «صادراتمحوری» برای این هلدینگ یک ضرورت اجتنابناپذیر جهت حفظ ارزش دارایی سهامداران است. تمرکز بر بازارهای همسایه برای محصولات ساختمانی و نگاه به بازارهای جهانی برای فلزات اساسی، یک سبد درآمدی متنوع ارزی (Portfolio Hedging) ایجاد میکند که ریسک نوسانات ریال را پوشش میدهد. موفقیت این راهبرد در گرو توانایی شرکتهای تابعه نظیر ذوبآهن و مس باهنر در تطبیق سریع با استانداردهای بینالمللی و رفع چالشهای لجستیکی خواهد بود. در نهایت، این رویکرد میتواند تاصیکو را از یک هلدینگ متأثر از تورم داخلی، به یک مجموعه تراز اول با درآمدهای پایدار ارزی تبدیل کند.