سازمان گسترش و نوسازی صنایع ایران از ثبتنام ۲۳۲۹۵ متقاضی در طرح ملی جایگزینی موتورسیکلتهای فرسوده خبر داد. این طرح با هدفگذاری نوسازی ۱۱ میلیون موتور کاربراتوری، به دنبال کاهش مصرف سوخت و بازگشت هزاران تن فولاد و آلومینیوم به چرخه تولید است. تاکنون ۵۳ دستگاه موتورسیکلت نوسازی شده به مالکان تحویل داده شده و فرایند اعتبارسنجی با سرعت بالایی جریان دارد.
روند شتابان ثبتنام و نوسازی ناوگان
معاون وزیر صمت جدیدترین آمار عملکرد طرح جایگزینی موتورسیکلتهای فرسوده را تشریح کرد. طبق دادههای موجود، تا امروز ۲۳۲۹۵ نفر مراحل ثبتنام خود را در سامانه مربوطه تکمیل کردهاند. سازمان گسترش و نوسازی صنایع ایران فرایند اعتبارسنجی متقاضیان را با سرعت بالا انجام میدهد. آمارها نشان میدهد که از این تعداد، ۲۸۳ نفر جهت دریافت تسهیلات به بانکهای عامل معرفی شدهاند. همچنین ۸۰ نفر از متقاضیان موفق به دریافت تسهیلات نوسازی شدهاند. فرشاد مقیمی در ادامه تصریح کرد که ۵۳ نفر موتورسیکلت جدید خود را تحویل گرفتهاند. این روند اجرایی در روزهای آینده شتاب بیشتری خواهد گرفت.
همگرایی استراتژیک صنعت و سلامت عمومی
رئیس هیأت عامل سازمان گسترش و نوسازی صنایع ایران، این طرح را نقطه تلاقی دو برنامه کلان کشور میداند. این مقام مسئول معتقد است که طرح مذکور پیونددهنده رشد صنعتی و صیانت از سلامت جامعه است. جایگزینی موتورسیکلتهای فرسوده صرفاً یک پروژه حملونقلی ساده نیست. این اقدام ملی دارای ابعاد گسترده اقتصادی و اجتماعی است. اجرای دقیق این برنامه موجب ارتقای سطح ایمنی کاربران میشود. همچنین آسودگی خاطر شهروندان و کاهش هزینههای سربار نگهداری وسیله نقلیه از دیگر دستاوردهای این طرح محسوب میشود.
بحران مصرف سوخت در موتورهای کاربراتوری
آمارها از وجود ۱۱ میلیون موتورسیکلت در آستانه فرسودگی در سطح کشور حکایت دارد. بخش عمدهای از این ناوگان را موتورهای کاربراتوری تشکیل میدهند. بررسیهای فنی نشان میدهد این وسایل نقلیه در هر ۱۰۰ کیلومتر پیمایش، حدود ۷ لیتر بنزین مصرف میکنند. جایگزینی این ناوگان با موتورهای انژکتوری تحولی بزرگ در الگوی مصرف سوخت ایجاد میکند. محاسبات نشانگر کاهش ۲.۵ تا ۳.۵ لیتری مصرف بنزین به ازای هر موتور در این طرح است. این صرفهجویی در مقیاس ملی ارقام قابل توجهی را شامل میشود.
گنج پنهان در اقتصاد چرخشی
فرشاد مقیمی به ظرفیتهای عظیم اقتصاد چرخشی در این طرح اشاره کرد. هر موتورسیکلت فرسوده وزنی معادل ۹۰ تا ۱۲۰ کیلوگرم دارد. آنالیز دقیق مواد تشکیلدهنده نشان میدهد که ۵۵ تا ۶۵ کیلوگرم از این وزن را فولاد تشکیل میدهد. همچنین ۲۳ کیلوگرم آلومینیوم خالص در هر موتور وجود دارد. بازیافتکنندگان میتوانند ۱ تا ۱.۵ کیلوگرم مس از هر لاشه موتور استخراج کنند. علاوه بر این، حدود ۱ لیتر سیالات مختلف در فرایند اسقاط جمعآوری میشود. لاستیکهای فرسوده نیز وزنی بین ۶ تا ۱۲ کیلوگرم دارند. قطعات پلیمری هم سهمی معادل ۸ تا ۱۲ کیلوگرم را به خود اختصاص میدهند.
تاثیر کلان بازیافت بر صنایع مادر
ضرب کردن ارقام فوق در تعداد ۱۱ میلیون موتورسیکلت فرسوده، حجم عظیم منابع اولیه را آشکار میسازد. بازگشت این مواد به چرخه تولید، وابستگی صنایع مادر به مواد خام را کاهش میدهد. این طرح علاوه بر کاهش آلایندگیهای زیستمحیطی، محرک قدرتمندی برای اقتصاد صنعتی کشور است. ضرورت تسریع در اجرای این طرح با توجه به این اعداد و ارقام بیشازپیش نمایان میشود. موفقیت نهایی در گرو تنظیم دقیق مشوقها و اعمال محدودیتهای هوشمندانه است. تمرکز بر گروههای هدف مانند رانندگان حملونقل اینترنتی نقش کلیدی در پیشبرد اهداف دارد.
***
طرح جایگزینی موتورسیکلتهای فرسوده یک بازی برد-برد اقتصادی برای دولت و مالکان است. از یک سو، کاهش مصرف سوخت در مقیاس ۱۱ میلیون دستگاه، بار مالی سنگینی را از دوش یارانه انرژی برمیدارد. از سوی دیگر، تزریق هزاران تن فلزات اساسی مانند فولاد و آلومینیوم به صنایع از طریق بازیافت، هزینههای تولید را کاهش میدهد. موفقیت این طرح در گرو تسهیل فرآیند بانکی و جذابیت مشوقهای مالی برای مالکان موتورهای کاربراتوری خواهد بود.