بازار سرمایه در حوزه انرژی طی دومین هفته زمستان شاهد ثبت رکورد ارزش معاملات به میزان بیش از 160 هزار میلیارد ریال بود که نشانگر یک جهش 65 درصدی نسبت به هفته پیشین است. این رشد چشمگیر عمدتاً مدیون رونق معاملات در رینگ بینالملل و فروش صادراتی بیش از 206 هزار تن حاملهای انرژی به ویژه گاز مایع بوده است. در کنار بازار فیزیکی، بازار برق نیز با دادوستد بالغ بر 1.2 میلیارد کیلووات ساعت برق در تابلوهای مختلف، هفتهای پربار را پشت سر گذاشت.
جهش آماری در ارزش معاملات هفتگی بورس انرژی
دادههای آماری ثبت شده در بورس انرژی ایران نشان میدهد که مجموع ارزش ریالی دادوستدها در هفته منتهی به روز چهارشنبه 10 دی ماه، به رقم 160725 میلیارد ریال رسیده است. این عملکرد در مقایسه با آمار هفته نخست دی ماه، بیانگر یک رشد خیرهکننده 65 درصدی در ارزش کل معاملات است. محرک اصلی این صعود قابل توجه، افزایش حجم و ارزش فروشهای صادراتی در رینگ بینالملل بوده که توانسته است تعادل بازار را به نفع صادرکنندگان حاملهای انرژی تغییر دهد و نقدینگی قابل توجهی را جذب این بازار نماید.
سیطره رینگ بینالملل با صادرات گاز مایع
بررسی دقیقتر جزئیات معاملات نشان میدهد که رینگ بینالملل بازار فیزیکی بورس انرژی ایران، کانون اصلی تحولات مثبت در هفته اخیر بوده است. در این بازه زمانی، معاملهگران موفق به دادوستد 206300 تن انواع فرآوردههای هیدروکربوری در زیرگروههای نفت، گاز و سایر حاملها شدند. این حجم از معاملات صادراتی، ارزشی معادل 110754 میلیارد ریال را برای بازار به ارمغان آورد که سهم عمدهای در ثبت رکورد هفتگی داشت.
شرکت ملی پخش و رکوردزنی در فروش LPG
در میان عرضه کنندگان عمده، شرکت ملی پخش فرآوردههای نفتی با عملکردی متمایز ظاهر شد. این شرکت طی 5 نوبت عرضه جداگانه، مجموعاً 50000 تن گاز مایع را روی تابلو رینگ بینالملل برد. فرآیند کشف قیمت برای بخشی از این محمولهها بر اساس قیمت پایه و برای بخشی دیگر از طریق مکانیزم رقابت قیمتی انجام پذیرفت. در نهایت، فروش صادراتی این حجم از گاز مایع، ارزشی برابر با 19180 میلیارد ریال را رقم زد و این شرکت را در صدر جدول پرفروشترینهای رینگ بینالملل قرار داد. در مجموع کل بازار، خریداران خارجی از عرضه 111250 تن گاز مایع صادراتی استقبال کردند که عرضهکنندگان آن شامل شرکت ملی پخش فرآوردههای نفتی، شرکت ملی گاز ایران، پتروپالایش کنگان و شرکت پالایش نفت آبادان بودند.
عملکرد رینگ داخلی و برترین عرضهکنندگان
معاملات در رینگ داخلی بورس انرژی ایران نیز با جریان منظمی دنبال شد و منجر به معامله 69293 تن محصول گردید. مجموع ارزش این دادوستدها در رینگ داخلی به رقم 24438 میلیارد ریال رسید. شرکت پالایش نفت شیراز با عرضه 8000 تن نفتای سنگین توانست جایگاه فروشنده برتر رینگ داخلی را به خود اختصاص دهد. این محموله با قیمت پایه 400948 ریال به ازای هر کیلوگرم عرضه شد و با استقبال کامل خریداران، ارزشی معادل 3207 میلیارد ریال را ثبت کرد. پس از آن، پتروشیمی ایلام با فروش 2 سبد پایه و ثبت ارزش معاملاتی 2702 میلیارد ریال، رتبه دوم پرفروشهای رینگ داخلی را از آن خود کرد.
گردش میلیاردی در بازار برق و نیروگاهها
بازار برق بورس انرژی نیز همپای بازار فیزیکی، هفتهای پرتراکنش را تجربه کرد و میزبان معامله 1 میلیارد و 247 میلیون و 285 هزار کیلووات ساعت برق در تمامی تابلوها بود. ارزش کل این معاملات به رقم 3435 میلیارد ریال رسید. در تابلو مشتقه برق، نیروگاههای حرارتی بزرگ مقیاس موفق به فروش 1 میلیارد و 197 میلیون و 173 هزار کیلووات ساعت برق به صورت سلف شدند که ارزشی معادل 1775 میلیارد ریال داشت. همچنین، تابلو برق سبز که میزبان نیروگاههای تجدیدپذیر است، شاهد معامله 6 میلیون و 33 هزار کیلووات ساعت برق به ارزش 301 میلیارد ریال بود.
رقابت در تابلو برق آزاد و نیروگاههای پراکنده
بخش دیگری از معاملات بازار برق به نیروگاههای پراکنده و کوچک مقیاس اختصاص داشت که با مکانیزم قیمتگذاری کاملاً رقابتی و آزاد فعالیت میکنند. در تابلو مشتقه برق آزاد، حجم 14 میلیون و 977 هزار کیلووات ساعت برق مورد معامله قرار گرفت و ارزشی برابر با 465 میلیارد ریال را ثبت کرد. همچنین در تابلو فیزیکی برق آزاد نیز فروش 27 میلیون و 758 هزار کیلووات ساعت برق تولیدی این نیروگاهها، منجر به ثبت ارزش معاملاتی معادل 891 میلیارد ریال گردید که نشاندهنده پویایی نرخها در این بخش از بازار است.
چشمانداز عرضههای سنگین در آغاز هفته جاری
طبق اعلام مدیریت ارتباطات بورس انرژی ایران، روند پرشتاب عرضهها در روز یکشنبه 14 دی ماه نیز ادامه خواهد داشت. در رینگ داخلی، خریداران شاهد عرضه سنگین 4000 تن بنزین توسط شرکت پتروشیمی امیرکبیر و 2500 تن آیزوریسایکل از سوی شرکت پالایش نفت بندرعباس خواهند بود. در سوی دیگر و در رینگ بینالملل، عرضههای جذاب صادراتی شامل 40000 تن آیزوفید محصول شرکت پالایش نفت تبریز و 20000 تن برش سبک (غیر از بنزین و گازوئیل) تولید شرکت پارس بهین پالایش نفت قشم، روی تابلو خواهد رفت که نویدبخش تداوم رونق معاملات است.
***
ثبت جهش 65 درصدی در ارزش معاملات هفتگی بورس انرژی، سیگنال قدرتمندی از بازگشت رونق به دادوستدهای حاملهای انرژی، بهویژه در بخش صادرات است. سهم بالای گاز مایع (LPG) در سبد فروش صادراتی نشان میدهد که تقاضای منطقهای و جهانی برای این محصول استراتژیک همچنان بالاست و شرکتهای پالایشی و پتروشیمیایی ایران توانستهاند از این فرصت برای ارزآوری استفاده کنند. همچنین تنوع معاملات در بازار برق، از قراردادهای سلف نیروگاهی گرفته تا تابلو برق سبز و آزاد، بیانگر بلوغ ساختاری در مکانیزمهای تأمین مالی صنعت برق از طریق بازار سرمایه است. تداوم عرضههای حجیم در رینگ صادراتی میتواند تضمینکننده پایداری این رشد در هفتههای آتی باشد.