شرکت پتروشیمی کارون در منطقه ویژه اقتصادی پتروشیمی، با اتخاذ رویکردی راهبردی در مقابله با تحریمها و انسداد مسیر تأمین خارجی، موفق به طراحی و ساخت کامل مبدلهای حرارتی مورد نیاز خود شد. این پروژه که با تکیه بر توان مهندسی داخل و ساخت ابزارهای تخصصی برای نخستین بار در کشور همراه بود، منجر به نصب و راهاندازی موفقیتآمیز این تجهیزات در واحدهای عملیاتی ۲۴۰ و ۳۴۰ گردید و ریسک توقف تولید در اولین تولیدکننده ایزوسیانات خاورمیانه را مرتفع ساخت.
تغییر استراتژی از خرید خارجی به ساخت داخل
گزارشهای رسمی از پتروشیمی کارون حاکی از آن است که این شرکت در مواجهه با چالشهای جدی در زنجیره تأمین قطعات و مسدود شدن کانالهای خرید تجهیزات از سازندگان خارجی، استراتژی خود را به سرعت تغییر داده است. مدیریت این مجتمع در منطقه بندرماهشهر، با رد گزینه کاهش یا توقف تولید، مسیر دشوار اما حیاتی «اعتماد به توان داخلی» را برگزید. این تصمیم سرآغاز تعریف یک پروژه مهندسی پیچیده برای طراحی صفر تا صد و ساخت مبدلهای حرارتی شد که نقشی گلوگاهی در فرآیند تولید ایفا میکنند و عدم تأمین آنها میتوانست خسارات جبرانناپذیری به چرخه عملیاتی شرکت وارد کند.
مهندسی دقیق و ساخت ابزارهای نوین برای نخستین بار
فرآیند بومیسازی در پتروشیمی کارون تنها به کپیسازی محدود نشد، بلکه شامل مراحل کامل طراحی، تدوین اسناد فنی (Technical Data Sheets) و انجام محاسبات دقیق مهندسی بود. تیم فنی با پذیرش ریسکهای مهندسی، نظارت لایه به لایه را از فاز طراحی تا ساخت، مونتاژ و تستهای نهایی اعمال کرد. نکته برجسته در این پروژه، پیچیدگی فنی ساختاری مبدلها بود؛ به طوری که برخی از ابزارهای لازم برای ساخت این تجهیزات اساساً در داخل کشور وجود نداشت. در یک اقدام نوآورانه، این ابزارهای تخصصی برای نخستین بار توسط سازندگان داخلی طراحی و ساخته شدند که این امر خود دستاوردی بزرگ در ارتقای سطح دانش فنی صنعت پتروشیمی و تعمیق بومیسازی تجهیزات دوار و ثابت محسوب میشود.
موفقیت عملیاتی در واحدهای ۲۴۰ و ۳۴۰
پروژه ساخت مبدلهای راهبردی با رعایت سختگیرانهترین استانداردهای ایمنی صنعتی (HSE) و الزامات کیفی به سرانجام رسید. خروجی نهایی این پروژه، تجهیزاتی بود که با موفقیت کامل در واحدهای حساس ۲۴۰ و ۳۴۰ پتروشیمی کارون نصب و در مدار سرویس قرار گرفتند. این اقدام مهندسی نه تنها نیاز فوری مجتمع را برطرف کرد، بلکه به عنوان یک الگوی موفق، وابستگی فنی و کالایی این شرکت را به منابع خارجی کاهش داد و تضمینکننده تداوم تولید پایدار در یکی از استراتژیکترین پتروشیمیهای کشور شد.
***
اقدام پتروشیمی کارون از منظر اقتصاد صنعتی، یک حرکت پیشگیرانه برای جلوگیری از «هزینه فرصت از دست رفته» ناشی از توقف تولید (Shutdown) است. در صنایع پتروشیمی، هر ساعت توقف خط تولید معادل زیانهای سنگین ارزی است؛ بنابراین، هزینه انجام شده برای بومیسازی این مبدلها در برابر هزینههای احتمالی توقف تولید یا خرید با واسطه و گرانقیمت خارجی، بسیار ناچیز و دارای توجیه اقتصادی بالاست. علاوه بر این، ساخت ابزارهای تخصصی برای اولین بار در کشور، یک دارایی نامشهود (Intangible Asset) ارزشمند برای صنعت ایجاد کرده که در پروژههای آتی سایر پتروشیمیها نیز قابل بهرهبرداری و خلق ثروت است.