نماد معاملاتی بانک صادرات ایران (وبصادر) با ثبت رشد خیرهکننده ۴۳ درصدی در قیمت سهام طی فصل پاییز، توجه فعالان بازار سرمایه را به خود جلب کرد. این جهش قیمتی حاصل مجموعهای از اقدامات راهبردی شامل انتشار افشائیههای خروج از بنگاهداری، بهبود چشمگیر ۵۷ درصدی در درآمد عملیاتی و برنامهریزی برای افزایش سرمایه تا سقف ۱۰۰ هزار میلیارد تومان است. همچنین وصول مطالبات ارزی ۱۷۵ میلیون یورویی از فولاد خوزستان و توسعه درآمدهای کارمزدی از طریق پلتفرمهای دیجیتال، چشمانداز سودآوری این بانک را روشنتر کرده است.
سیگنالهای مثبت پاییزی؛ از حراج داراییها تا صعود سهام
سهامداران بانک صادرات ایران در فصل پاییز شاهد یک روند صعودی قدرتمند بودند، بهطوریکه قیمت هر سهم این بانک رشد ۴۳ درصدی را تجربه کرد. موتور محرک این رشد، انتشار سلسلهوار افشائیههایی بود که عزم جدی مدیران بانک برای خروج از بنگاهداری و چابکسازی داراییها را نشان میداد. بانک صادرات در مهر ماه، خبر برگزاری سه مزایده بزرگ برای فروش سهام شرکتهای زیرمجموعه خود را مخابره کرد. طبق این برنامهریزی، بانک در تاریخ ۶ آبان ماه، تعداد ۱ میلیارد و ۵۷۱ میلیون و ۶ هزار و ۴۴ سهم از شرکت «تولید تجهیزات سنگین هپکو» معادل ۱.۸۷ درصد کل سهام را بهصورت عمده و نقد روی میز فروش گذاشت. همچنین در ادامه این روند، مدیران بانک برای تاریخ ۱۲ آبان ماه، برنامه عرضه ۸۸۷ میلیون و ۵۵۱ هزار و ۷۵ سهم (معادل ۶.۵۷ درصد) از شرکت «ابنیه و ساختمان پدیده شاندیز» و تعداد ۲۰۶ میلیون و ۶۱۴ هزار و ۲۴۸ سهم (معادل ۱۳.۹ درصد) از شرکت «توسعه بینالمللی صنعت گردشگری پدیده شاندیز» را در دستور کار قرار دادند.
تحول در ترازنامه؛ جهش سودآوری با اهرم بانکداری دیجیتال
بررسی صورتهای مالی بانک صادرات نشان میدهد که بهبود بنیادین در عملیات بانکی، عامل اصلی استقبال سرمایهگذاران حقیقی و حقوقی بوده است. وبصادر در گزارش شفافسازی خود اعلام کرد که درآمد عملیاتی بانک در نیمه نخست سال، رشد ۵۷ درصدی را نسبت به مدت مشابه سال قبل ثبت کرده است. نکته حائز اهمیت در این گزارش، رشد ۲۳ درصدی درآمد کارمزدهاست که تحلیلگران آن را ناشی از توسعه موفقیتآمیز بانکداری دیجیتال و معرفی محصولات نوآورانهای نظیر چک امن دیجیتال (چکنو) و سامانه توثیق الکترونیک (ست) میدانند. این تغییر رویکرد به سمت درآمدهای غیرمشاع، حتی با وجود افزایش ۷۳ درصدی هزینه سود سپردهها، توانست سود خالص بانک را حدود ۹ درصد ارتقا دهد. میانگین حجم معاملات روزانه ۹۱۶ میلیون و ۱۲۹ هزار و ۸۱۴ سهم و ارزش معاملات ۵۳۲ میلیارد ریالی در پاییز، گواهی بر نقدشوندگی بالای این نماد در بازار است.
نقشه راه نقدینگی؛ وصول مطالبات ارزی و افزایش سرمایه سنگین
مدیران بانک صادرات در کنفرانس اطلاعرسانی خود، اخبار امیدوارکنندهای پیرامون تسویه مطالبات دولتی و شرکتی ارائه کردند. حسابرسان بخش زیادی از مطالبات بانک از دولت را تأیید کردهاند و طبق توافقات، بانک صادرات قصد دارد این طلبها را در قالب سهام شرکتهای دولتی دریافت کند تا قدرت نقدشوندگی داراییهای خود را افزایش دهد. در جبهه دیگر، پیگیریهای حقوقی و مالی بانک منجر به وصول مبلغ ۱۷۵ میلیون یورو از مطالبات ارزی شرکت فولاد خوزستان شد و مذاکرات برای تسویه نهایی همچنان ادامه دارد. شاید مهمترین خبر برای سهامداران، برنامه افزایش سرمایه بانک باشد; هیئتمدیره ابتدا هدف ۱۲۰ هزار میلیارد تومانی را تعیین کرده بود، اما با توجه به اقتضایات اقتصادی، فعلاً افزایش سرمایه تا سقف ۱۰۰ هزار میلیارد تومان را در اولویت اجرایی امسال قرار داد و مابقی را به سال آینده موکول کرد.
کارنامه ۹ ماهه؛ تنوعبخشی به سبد درآمدی
گزارش عملکرد ۹ ماهه بانک صادرات، تصویر دقیقی از جریانهای درآمدی متنوع این غول بانکی ارائه میدهد. وبصادر موفق شد در این بازه زمانی، از محل اعطای تسهیلات به بخشهای مختلف اقتصادی، درآمدی معادل ۹۴۲ هزار و ۶۹۶ میلیارد ریال شناسایی کند. همچنین عملیات سپردهگذاری بانک نزد سایر نهادها، درآمد ۶۸ هزار و ۱۱۷ میلیارد ریالی را به همراه داشت. در بخش اوراق بدهی نیز خزانه بانک مبلغ ۷۰ هزار و ۳۷۵ میلیارد ریال درآمد کسب کرد. علاوه بر این موارد، مدیریت سرمایهگذاریهای بانک توانست ۹۴ هزار و ۵۰۷ میلیارد ریال سود ایجاد کند و بخش خدمات نیز با ثبت ۹۷ هزار و ۹۲ میلیارد ریال درآمد کارمزد، سهم قابلتوجهی در سودآوری نهایی ایفا کرد تا تراز عملیاتی بانک در وضعیت پایداری قرار گیرد.
***
عملکرد پاییزه بانک صادرات (وبصادر) نشاندهنده چرخش استراتژیک این بانک از «بنگاهداری» به سمت «بانکداری مدرن» است. رشد درآمدهای کارمزدی (Fee-based income) ناشی از ابزارهای دیجیتال مانند «چکنو»، وابستگی بانک به درآمدهای مشاع (سود تسهیلات) را کاهش میدهد و کیفیت سود را بالا میبرد. از سوی دیگر، برنامه افزایش سرمایه از محل تجدید ارزیابی یا آورده نقدی (تا ۱۰۰ همت)، نسبت کفایت سرمایه (CAR) بانک را بهبود میبخشد که این امر قدرت وامدهی بانک را مستقیماً افزایش خواهد داد. همچنین، تهاتر بدهیهای دولت با سهام شرکتها، اگرچه نقدینگی آنی ایجاد نمیکند، اما ترازنامه بانک را از داراییهای منجمد پاکسازی کرده و پتانسیل سودآوری آتی را ارتقا میدهد.