سومین رویداد تخصصی «پرش» با محوریت هوش مصنوعی، به همت صندوق سرمایهگذاری خطرپذیر فولاد مبارکه (MSTID) و به میزبانی پارک علم و فناوری دانشگاه تهران برگزار شد. در این گردهمایی که با حضور معاون وزیر ارتباطات، مدیران ارشد فولاد مبارکه و نخبگان دانشگاهی همراه بود، بر مدل نوین همکاری صنعت و دانشگاه تأکید شد. شهرام عباسی، مدیرعامل صندوق CVC فولاد مبارکه، از حمایت مالی از 2 هزار دانشجو و ایجاد زیرساختهای نوآوری خبر داد. همچنین پنلهای تخصصی به بررسی چالشهای مالکیت داده و رگولاتوری در هوش مصنوعی پرداختند و در نهایت از پایاننامههای برتر با رویکرد حل مسائل صنعتی تقدیر شد.
معماری نوین ارتباط صنعت و دانشگاه در قلب تهران
مرکز توسعه کسبوکار صنعت 4 فولاد مبارکه، در ادامه سلسله رویدادهای تخصصی خود، سومین ایستگاه رویداد «پرش» را در پارک علم و فناوری دانشگاه تهران برپا کرد. این رویداد که پیشازاین در دانشگاههای صنعتی و اصفهان برگزار شده بود، این بار با تمرکز بر کلانروند «هوش مصنوعی» و با هدف شناسایی و جذب نخبگان این حوزه برگزار شد. حضور احسان چیتساز، معاون وزیر ارتباطات و شهرام عباسی، مدیرعامل صندوق سرمایهگذاری خطرپذیر فولاد مبارکه، نشاندهنده اهمیت استراتژیک این رویداد در سطح ملی بود.
ترسیم نقشه راه بلوغ فناوری توسط صندوق CVC فولاد مبارکه
شهرام عباسی در آغاز این رویداد، فلسفه وجودی صندوق سرمایهگذاری خطرپذیر فولاد مبارکه را تشریح کرد. وی با آسیبشناسی فضای استارتآپی کشور، دلیل اصلی ورود مستقیم صنعت به دانشگاه را فقدان کیفیت و کمیت لازم در شرکتهای دانشبنیان فعلی دانست. به گفته عباسی، فولاد مبارکه با همکاری وزارت علوم، یک «نظام بلوغ همکاری» طراحی کرده است که شامل 6 مرحله تکاملی و 15 ابزار حمایتی متنوع است. هدف نهایی این سیستم، تبدیل ایدههای خام دانشگاهی به کسبوکارهای پایدار و بالغ است.
سرمایهگذاری زیرساختی و هدایت پایاننامهها
مدیرعامل صندوق MSTID از توسعه فیزیکی فضای نوآوری خبر داد و اعلام کرد که تاکنون 10 هزار مترمربع زیرساخت اختصاصی در دانشگاههای برتر کشور ایجاد شده است. وی همچنین به برگزاری رویدادهایی نظیر «هممسیر» اشاره کرد که هدف آن جهتدهی به پایاننامههای دانشجویی بر اساس نیازهای واقعی صنعت است. کلانروندهای موردنظر فولاد مبارکه شامل «پایداری و اقتصاد چرخشی»، «تحول دیجیتال» و «تولید محصولات با ارزشافزوده بالا» است. عباسی آمار داد که تاکنون حدود 2 هزار دانشجو از گرنتهای پژوهشی بهرهمند شدهاند تا مسیر تبدیلشدن به استارتآپهای سرمایهپذیر را طی کنند.
تمجید دولت از الگوی پیشران فولاد مبارکه
احسان چیتساز، معاون وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات، مدل اجرایی فولاد مبارکه را الگویی موفق برای کل کشور دانست. وی با بیان اینکه دانشگاهها تشنه «مسئله واقعی» و «دادههای صنعتی» هستند، اقدام فولاد مبارکه در تزریق این دو عنصر به فضای آکادمیک را ستود. چیتساز تأکید کرد که پژوهش ذاتاً با ریسک همراه است و صنایع معمولاً ریسکگریز هستند؛ اما صندوق خطرپذیر فولاد مبارکه با پذیرش این ریسک، معماری انگیزشی جدیدی را در اکوسیستم نوآوری کشور بنا نهاده است که میتواند خلاء تبدیل دانش به فناوری را پر کند.
چالشهای پیادهسازی هوش مصنوعی: از داده تا رگولاتوری
در پنل تخصصی «چالشها و فرصتهای هوش مصنوعی»، مهدی فقیهی، رئیس هیئتمدیره ایریسا، انتقاداتی جدی به نحوه استفاده از AI در صنایع وارد کرد. او وضعیت فعلی را «جزیرهای» خواند و بزرگترین مانع را مشخص نبودن «مالکیت دادهها» و فقدان پلتفرمهای جامع داده دانست. فقیهی بر لزوم ورود حاکمیت و وزارت صمت برای تدوین استانداردهای اخلاقی و حقوقی تأکید کرد تا امنیت دادهها در پروژههای صنعتی تضمین شود.
لزوم تغییر قوانین برای حضور اساتید در صنعت
محمدهادی زاهدی، رئیس انجمن ملی هوش مصنوعی ایران، با مقایسه ایران و کشورهای پیشرفته، به سهم اندک متخصصان AI در صنعت اشاره کرد. وی قوانین فعلی آموزش عالی را مانعی برای حضور تماموقت اساتید و دانشجویان در صنعت دانست و خواستار اصلاح این رویهها شد. زاهدی همچنین پیشنهاد داد که آییننامه بنیاد علم در خصوص هوش مصنوعی بهعنوان الگوی اولیه برای تدوین قوانین حقوقی داده در صنایع مورد استفاده قرار گیرد.
غلبه بر فرهنگ «ساختن چرخ از ابتدا»
حمید بهروزی، عضو هیئتعلمی دانشگاه شریف و قائممقام همراه اول، به یک عارضه فرهنگی در مدیریت صنعتی اشاره کرد. به گفته او، صنایع ایران اصرار دارند تمام فرایندهای دیجیتالسازی را خودشان از صفر انجام دهند، درحالیکه در دنیا این وظیفه به شرکتهای تخصصی بزرگ سپرده میشود. وی راهکار عبور از این چالش را اعتماد به شرکتهای فناوری و اشتراکگذاری دادهها ضمن حفظ محرمانگی دانست تا فرایند هوشمندسازی با سرعت و کیفیت جهانی انجام شود.
رونمایی از راهکارهای هوشمند برای چالشهای فولادی
بخش پایانی رویداد به ارائه دستاوردهای عملی اختصاص داشت. پایاننامههای برتر که با حمایت فولاد مبارکه انجام شده بودند، راهحلهای مبتنی بر هوش مصنوعی برای مشکلات خطوط تولید ارائه دادند. عناوین برخی از این پروژهها شامل «تشخیص ترک در سازهها با دوقلوی دیجیتال»، «کنترل کیفیت هوشمند عیوب سطحی با یادگیری عمیق»، «حذف نویز محیطی از صدای موتور در آزمون گرم» و «تشخیص ناهنجاریهای سیستمهای کنترل صنعتی» بود. در نهایت، حسین سروش (شریف)، امیرمحمود مهدوی (تهران) و راحله محسنی (خواجهنصیر) در بخش شفاهی و بهزاد موثق، امیرارسلان ساختیانچی و عباس ونک در بخش پوستر بهعنوان برگزیدگان معرفی شدند.
***
اقدامات اخیر گروه فولاد مبارکه نشاندهنده یک تغییر پارادایم در مدیریت صنعتی ایران است. سرمایهگذاری روی 2 هزار پایاننامه و ایجاد صندوق CVC، فراتر از مسئولیت اجتماعی، یک استراتژی هوشمندانه برای «کاهش هزینههای تحقیق و توسعه (R&D)» در بلندمدت است. با برونسپاری چالشهای فناورانه به دانشگاهها و استارتآپها، فولاد مبارکه با هزینهای بهمراتب کمتر از خرید تکنولوژی خارجی، به راهحلهای بومی دست مییابد. علاوه بر این، تملک سهام در استارتآپهای موفق آینده (از طریق صندوق خطرپذیر)، جریان درآمدی جدیدی غیر از فروش فولاد برای این هلدینگ ایجاد میکند که در اقتصاد دیجیتال آینده، ارزشافزوده بالایی خواهد داشت. تمرکز بر هوش مصنوعی نیز بهرهوری خطوط تولید را افزایش داده و هزینههای تعمیرات و نگهداری را از طریق پیشبینی هوشمند کاهش میدهد.