در یک تحول ساختاری در نظام نظارتی هلدینگ صدر تأمین، معاونت راهبری این مجموعه با پیادهسازی مدل نوین ارزیابی «فرآیندگرای پویا»، کارنامه ۹ ماهه ۱۸ شرکت تابعه را زیر ذرهبین برد. این مدل جدید که با عبور از شاخصهای صرفاً مالی، ۵۵ درصد وزن ارزیابی را به اقتصاد و ۴۵ درصد را به فرآیندها و مدیریت اختصاص داده، شرکتهای معدنی املاح، پشمشیشه و خاکچینی را به عنوان پیشتازان سودآوری معرفی کرد و از بازگشت قدرتمند ذوبآهن اصفهان به مدار سوددهی با ثبت سود ۴۴۵۸ میلیارد تومانی خبر داد.
*معماری نوین نظارت؛ عبور از ارزیابی سنتی به مدل فرآیندگرا
سروش کیانی، معاون راهبری و نظارت بر شرکتهای تاصیکو، با تشریح جزئیات این تحول مدیریتی اعلام کرد که برای نخستین بار در ارزیابی ۹ ماهه سال ۱۴۰۴، تمامی ۱۸ شرکت تابعه معدنی بر اساس مدل «ارزیابی عملکرد فرآیندگرای پویا» سنجیده شدهاند. به گفته وی، مدلهای رایج ارزیابی در دنیا به دو دسته خروجیگرا (Output Oriented) با تمرکز صرف بر شاخصهای مالی و فرآیندگرا (Process Oriented) تقسیم میشوند. تاصیکو با توجه به تعداد محدود و همگن بودن شرکتهایش، مدل دوم را برگزیده تا علاوه بر خروجیهای مالی، کیفیت فرآیندها و مدیریت را نیز به عنوان معیارهای حیاتی پایش کند. این رویکرد به هلدینگ اجازه میدهد تا شناختی عمیقتر از سلامت عملیاتی شرکتها فراتر از اعداد ترازنامهای داشته باشد و در صورت نیاز، فرآیندهای اصلاحی دقیقتری را اجرا کند.
*ترازوی جدید تاصیکو؛ ۳۹ شاخص تخصصی در سه محور کلیدی
در این متدولوژی جدید، عملکرد شرکتها بر روی سه ستون اصلی استوار شده است:
۱. بخش اقتصادی و مالی: با وزن ۵۵ درصد، شامل ۵ راهبرد کلیدی (توسعه بازار، سودآوری، صادرات، نقدینگی و کنترل هزینه) و ۱۸ شاخص کمی.
۲. بخش فرآیندهای داخلی: با وزن ۳۵ درصد، متمرکز بر ۵ راهبرد (تولید، برنامهریزی، پروژهها، HSE و تحقیق و توسعه) و ۱۰ شاخص عملیاتی.
۳. بخش مدیریتی: با وزن ۱۰ درصد، شامل ۱ راهبرد و ۵ شاخص مرتبط با منابع انسانی و تعاملات سازمانی.
این ساختار جامع تضمین میکند که رشد شرکتها به صورت متوازن و پایدار صورت گیرد، نه صرفاً با فشارهای مقطعی برای سودسازی کوتاهمدت.
*پیشتازان سودآوری؛ رکورشکنی املاح، پشمشیشه و خاکچینی
خروجی این ارزیابی دقیق، معرفی شرکتهای برتر هلدینگ در ۹ ماهه امسال بود:
- معدنی املاح ایران: این شرکت با ثبت عملکردی خیرهکننده، رشد ۴۹ درصدی در درآمد عملیاتی و رشد ۳۹ درصدی در سود خالص را تجربه کرد. املاح ایران توانست ۱۱۳ درصد از بودجه درآمدی و ۱۲۶ درصد از بودجه سود خالص خود را محقق کند و با تولید در سطح ۱۰۶ درصد ظرفیت اسمی، صادرات خود را به ۲.۵ میلیون دلار برساند. سود خالص ۹ ماهه این شرکت به ۱۱۶۱ میلیارد تومان رسید.
- پشم شیشه ایران: با جهش ۷۲ درصدی در درآمد به رقم ۱۳۴۵ میلیارد تومان دست یافت و سود خالص آن با رشدی ۹۷ درصدی به ۵۴۷ میلیارد تومان رسید. این شرکت نیز با تولید ۱۰۸ درصدی نسبت به ظرفیت عملی و رشد ۵۰ درصدی در صادرات (۱.۶ میلیون دلار)، کارنامهای درخشان ثبت کرد.
- صنایع خاک چینی ایران: با رشد ۴۱ درصدی درآمد عملیاتی (بیش از ۱۸۰۰ میلیارد تومان) و رشد ۲۹ درصدی سود خالص (بیش از ۷۶۳ میلیارد تومان)، جایگاه خود را تثبیت کرد و موفق به صادرات ۱.۷۵ میلیون دلاری شد.
- صنایع تولید پودر بندر امام: با جهش ۱۰۵ درصدی در فروش و تحقق ۲۱۱ درصدی بودجه سود خالص (۴۳ میلیارد تومان)، یکی دیگر از ستارههای این دوره بود.
*تحول در غول فولادی؛ بازگشت ذوبآهن از قعر زیان به قله سود
شاید بتوان مهمترین دستاورد این دوره را در کارنامه ذوبآهن اصفهان مشاهده کرد. این شرکت بزرگ که در ۹ ماهه سال گذشته با زیان سنگین ۷۴۱۸ میلیارد تومانی دستوپنج نرم میکرد، با اجرای سیاستهای اصلاحی و مدیریتی، در سال جاری ورق را برگرداند و موفق به ثبت سود خالص ۴۴۵۸ میلیارد تومانی شد. این چرخش ۱۱ هزار میلیارد تومانی در تراز مالی، نشاندهنده اثربخشی راهبردهای جدید در مدیریت هزینهها و بهینهسازی تولید در این بنگاه استراتژیک است.
*نبض تولید در صنعت کاشی و سرامیک؛ رشد پایدار الوند و سعدی
در بخش صنایع کاشی و سرامیک، تاصیکو شاهد رشدهای پایداری بود:
- کاشی الوند: با ۲۹ درصد رشد فروش به درآمد ۱۵۵۹ میلیارد تومانی رسید و سود خالص خود را با ۱۴ درصد افزایش به ۳۳۰ میلیارد تومان رساند.
- کاشی سعدی: با رشد ۴۳ درصدی، درآمد ۵۰۷ میلیارد تومانی را ثبت کرد و سود خالص آن با جهشی ۴۱ درصدی به ۱۱۴ میلیارد تومان بالغ شد.
- لعایبران: اگرچه ۲۶ درصد رشد درآمدی داشت و ۷۲ درصد بودجه فروش را پوشش داد، اما پیشبینی میشود تا پایان سال بودجه خود را کامل محقق کند. سرام آرا نیز در مسیر اجرای برنامههای اصلاحی هلدینگ برای بهبود وضعیت قرار دارد.
*درخشش طلا و مس؛ از شمشهای جدید تا صادرات میلیونی
بخش فلزات گرانبها و رنگین تاصیکو نیز روزهای پررونقی را سپری میکند:
- توسعه معادن پارس تامین: از تابستان امسال تولید پایدار طلا و نقره را آغاز کرده و محصولات خود را در بورس کالا عرضه میکند.
- طلای کردستان: با تسریع در تکمیل کارخانه و تأمین مالی، در آستانه تولید اولین شمش طلا قرار دارد.
- مس شهید باهنر: با ثبت درآمد ۱۴۸۰۰ میلیارد تومانی و سود خالص ۱۹۱۳ میلیارد تومانی در ۹ ماهه، عملکردی رو به رشد داشته و صادرات آن از ۱.۶ میلیون دلار فراتر رفته است. اصلاح نرخ ارز صادراتی، نویدبخش توسعه بیشتر بازارهای صادراتی این شرکت است.
*احیای زغالسنگ و نسوز؛ خروج از رکود با تکنولوژی جدید
دو شرکت زغالسنگ پروده طبس و فرآوردههای نسوز ایران در نیمه دوم سال شتاب گرفتند. زغالسنگ طبس با راهاندازی کارگاه لانگوال، افزایش محسوسی در تولید داشته و نسوز ایران با رشد ۶۵ درصدی درآمد (۱۳۷۳ میلیارد تومان)، ۸۰ درصد بودجه خود را محقق کرده است. پیشبینی میشود با تأمین مواد اولیه، روند تولید در ماههای باقیمانده سال شتاب بیشتری بگیرد.
*بازوان اجرایی و مهندسی؛ خروج صدر فردا از زیان
شرکتهای پشتیبان تاصیکو نیز نقش خود را به خوبی ایفا کردند. شرکت اکتشاف و حفاری فعالیتهای کلیدی در پروژههای طلا داشته و شرکت صدر فردا با رشد ۹۲ درصدی درآمد و ۱۷۴ درصدی سود خالص، رسماً از زیان خارج شد و به سوددهی رسید.
***
گزارش عملکرد ۹ ماهه تاصیکو نشاندهنده یک پوستاندازی کیفی در مدیریت هلدینگهای چندرشتهای است. گذر از ارزیابی صرفاً مالی به مدل جامع «فرآیندگرا»، نه تنها نقاط کور مدیریتی را آشکار کرده، بلکه با ایجاد رقابت سالم بر سر اصلاح فرآیندها، منجر به جهش سودآوری در شرکتهای کلیدی شده است. تبدیل زیان سنگین ذوبآهن به سودی قابلتوجه و رکوردهای تولیدی در بخشهای طلا و املاح معدنی، سیگنالی مثبت برای سهامداران بورسی این نمادهاست و حکایت از آن دارد که تاصیکو با این مدل جدید، به سمت پایداری سود و کاهش ریسکهای عملیاتی در بلندمدت حرکت میکند.