سیدهادی پروینی، معاون بازرگانی مجتمع فولاد زاگرس اندیمشک، پایداری تولید را نه یک انتخاب اختیاری، بلکه الزامی حیاتی برای امنیت زنجیره تأمین فولاد کشور و بقای واحدهای نورد دانست. وی با اشاره به چالشهای همزمان محدودیت انرژی و نوسانات بازار، بر لزوم طراحی خطوط تولید منعطف و استفاده از فناوریهای هوشمند برای عبور از بحرانها تأکید کرد. پروینی استمرار عرضه باکیفیت را مهمترین مزیت رقابتی برای حفظ سهم بازار صادراتی و جلب اعتماد مشتریان بینالمللی معرفی نمود. به باور این مدیر صنعتی، آینده صنعت فولاد متعلق به بنگاههایی است که با نگاه بلندمدت، ریسکهای عملیاتی را مدیریت و جریان نقدینگی خود را تثبیت میکنند.
*تضمین امنیت زنجیره تامین با جریان پایدار شمش
معاون بازرگانی مجتمع فولاد زاگرس اندیمشک، مفهوم پایداری تولید را فراتر از یک شاخص فنی صرف توصیف کرد. سیدهادی پروینی معتقد است که ثبات در خروجی کارخانجات ذوب و ریختهگری، رکن اصلی امنیت زنجیره فولاد کشور است. شمش فولادی به عنوان ماده اولیه حیاتی برای واحدهای نورد، نقشی تعیینکننده در سرنوشت صنایع پاییندستی ایفا میکند. هرگونه نوسان یا توقف در عرضه این محصول استراتژیک، بلافاصله خطوط تولید نوردکاران را دچار اختلال میسازد. مشتریان این حوزه بیش از هر چیز به قابلیت اتکای عرضه و یکنواختی کیفیت نیاز دارند. تولیدکنندگان باید امکان برنامهریزی دقیق را برای خریداران فراهم کنند تا چرخه صنعت متوقف نشود. عدم تحقق این امر، نوردکاران را به سمت بازارهای غیررسمی یا واردات بیبرنامه سوق میدهد. این اتفاق در نهایت هزینههای تولید را افزایش داده و قدرت رقابت محصول نهایی را از بین میبرد.
*تابآوری صنعتی در برابر شوکهای انرژی و بازار
صنعت فولاد ایران در سالهای اخیر با دو چالش بزرگ و همزمان دستوپنج نرم میکند. محدودیتهای زیرساختی در تأمین حاملهای انرژی و نوسانات شدید قیمتها در بازارهای داخلی و جهانی، فشار زیادی بر تولیدکنندگان وارد کرده است. پروینی پایداری تولید را مؤثرترین ابزار برای افزایش تابآوری سازمان در برابر این شوکهای بیرونی میداند. توقفهای مکرر خطوط تولید، هزینههای سربار را به شدت بالا میبرد و اعتماد مشتریان را خدشهدار میکند. کارخانهای که استراتژی تولید پایدار دارد، حتی در زمان رکود یا کمبود برق و گاز، حداقلِ عملیات خود را حفظ میکند. این تداوم فعالیت، جریان نقدینگی را برقرار نگه میدارد و از تعدیل نیروی انسانی جلوگیری میکند.
*مهندسی دقیق خطوط تولید برای راندمان حداکثری
مجتمع فولاد زاگرس اندیمشک رویکرد متفاوتی را نسبت به سایر رقبا در پیش گرفته است. مدیران این مجموعه از مرحله طراحی و قبل از بهرهبرداری، زیرساختها را بر اساس اصل پایداری بنا نهادهاند. معاون بازرگانی شرکت بر انتخاب تکنولوژیهای روز دنیا با بالاترین راندمان انرژی تأکید دارد. طراحی خطوط تولید در این مجتمع به گونهای است که انعطافپذیری بالایی در برابر تغییرات دارد. استفاده از سیستمهای کنترل هوشمند فرآیند و پایش لحظهای تجهیزات، ریسکهای توقف ناخواسته را به حداقل میرساند. همچنین برنامهریزی دقیقی برای لجستیک ورودی و تأمین مواد اولیه انجام شده است. این اقدامات دقیقاً با استانداردهای کمیته فولاد OECD برای کاهش ریسک سرمایهگذاری همخوانی دارد.
*راهکارهای تجاری برای مقابله با بیثباتی محیطی
تیم مدیریتی فولاد زاگرس برای دوران پس از بهرهبرداری نیز تدابیر ویژهای اندیشیده است. پروینی از تنوعبخشی به سبد تأمین انرژی به عنوان یک راهکار کلیدی یاد میکند. انعقاد قراردادهای بلندمدت با مشتریان استراتژیک، حاشیه امنی برای فروش محصولات ایجاد خواهد کرد. ایجاد ذخایر استراتژیک مواد اولیه نیز وابستگی خط تولید به نوسانات لحظهای بازار را کاهش میدهد. هدف نهایی مجموعه، رسیدن به نقطهای است که عوامل بیرونی کمترین تأثیر منفی را بر حجم تولید داشته باشند. این استراتژی به شرکت اجازه میدهد تا حتی در شرایط بحرانی، به تعهدات خود پایبند بماند.
*مزیت رقابتی تکرارناپذیر در بازارهای صادراتی
پایداری تولید، مزیتی است که رقبا به سادگی نمیتوانند از آن تقلید کنند. معاون بازرگانی مجتمع، این ویژگی را برگ برنده تولیدکنندگان شمش در بازارهای بینالمللی میداند. خریداران خارجی بیش از قیمت، به خوشقولی و توانایی تأمین مستمر کالا اهمیت میدهند. تجربه نشان میدهد که در بازارهای منطقهای، شرکتهای دارای تولید پایدار حتی با قیمتهای بالاتر نیز سهم بازار خود را حفظ میکنند. گزارشهای انجمن جهانی فولاد (WSA) نیز تأیید میکند که ثبات تولید، رابطه مستقیمی با بهبود تصویر برند و رشد صادرات دارد. توسعه بازارهای صادراتی بدون داشتن پشتوانه تولیدی مطمئن، عملاً امکانپذیر نیست.
*آینده صنعت فولاد؛ حذف بنگاههای ناپایدار
چشمانداز صنعت فولاد کشور وابستگی شدیدی به انتخاب استراتژی پایداری دارد. پروینی معتقد است که در صورت تحقق این هدف، ظرفیتهای تولید تثبیت شده و قدرت رقابت منطقهای افزایش مییابد. در این سناریوی مثبت، بنگاهها با اطمینان خاطر سرمایهگذاری میکنند و تکنولوژیهای جدید را به کار میگیرند. اما در سوی دیگر، عدم توجه به پایداری پیامدهای سنگینی خواهد داشت. کاهش ظرفیت عملیاتی، از دست رفتن بازارهای هدف و تضعیف ساختار مالی، سرنوشت محتوم واحدهای ناپایدار است. صنایع انرژیبر در سطح جهان ثابت کردهاند که بدون ثبات تولید، دیر یا زود از گردونه رقابت حذف خواهند شد. مجتمع فولاد زاگرس اندیمشک با درک این واقعیت، مسیر دشوار اما مطمئن پایداری را انتخاب کرده است.
***
رویکرد مجتمع فولاد زاگرس اندیمشک نشاندهنده گذار صنعت فولاد ایران از مرحله «تولید حداکثری» به مرحله «تولید پایدار و کیفی» است. در شرایطی که ناترازی انرژی در کشور به یک چالش مزمن تبدیل شده، استراتژیهایی نظیر انعطافپذیری خطوط تولید و ذخیرهسازی استراتژیک، شرط بقای بنگاههاست. تمرکز بر پایداری تولید، ریسک سرمایهگذاری را کاهش میدهد و امکان عقد قراردادهای فیوچرز (آتی) و بلندمدت را در بازارهای صادراتی فراهم میکند. این مدل مدیریتی، علاوه بر حفظ اشتغال، ارزآوری پایداری را برای اقتصاد ملی به همراه دارد و جایگاه ایران را در زنجیره تأمین فولاد منطقه تثبیت میکند.