وزیر صنعت، معدن و تجارت کارخانه نوینالکترود اردکان را با سرمایهگذاری ۲۴۵ میلیون یورویی و مشارکت ۵۰ درصدی فولاد مبارکه افتتاح کرد. این واحد استراتژیک با ظرفیت اولیه ۳۰ هزار تن، ضمن تأمین نیاز حیاتی کورههای قوس الکتریکی، از خروج سالانه ۵۴ میلیون یورو ارز جلوگیری میکند. بهرهبرداری از این طرح پس از ۲۵ سال وقفه، ایران را به جمع ۸ کشور دارنده فناوری تولید الکترود گرافیتی در جهان وارد کرد.
*پایان وابستگی استراتژیک در زنجیره فولاد
وزیر صنعت، معدن و تجارت، کارخانه تولید الکترود گرافیتی اردکان را طی مراسمی رسمی در ایام دهه فجر افتتاح کرد. سید محمد اتابک در این آیین، راهاندازی این واحد را پایانی بر یکی از بزرگترین چالشهای صنعت فولاد دانست. وی تصریح کرد که الکترود گرافیتی نخستین محصولی بود که دشمنان برای توقف چرخ فولاد ایران تحریم کردند. وزیر صمت یادآور شد که قطع زنجیره تأمین این کالا در گذشته نوسانات شدیدی ایجاد کرد. قیمت الکترود در مقاطع بحرانی تا ۹ برابر قیمت واقعی افزایش مییافت و تولیدکنندگان را با مشکل مواجه میکرد. اکنون مدیران صنعتی کشور با همت خود این کمبود حیاتی را برای همیشه رفع کردهاند.
*فولاد مبارکه؛ فراتر از یک بنگاه اقتصادی
وزیر صمت نقش گروه فولاد مبارکه را در این پروژه ملی بسیار برجسته توصیف کرد. او فولاد مبارکه را سرمایهای ملی خواند که منافع آن محدود به یک استان نیست. اتابک تأکید کرد که این مجموعه در بسیاری از استانها بانی خدمات مهندسی پیچیده و ارزنده شده است. وی گروه فولاد مبارکه را پشتوانهای مستحکم برای توسعه و آبادانی کل کشور دانست. وزیر صمت اعلام کرد که حجم اقدامات این گروه صنعتی به قدری گسترده است که تشریح آن زمان زیادی میطلبد. او این شرکت را یکی از فاخرترین نهادهای صنعتی کشور نامید که در خلق ارزشافزوده نقشی بیبدیل دارد.
*عبور از بحران انرژی با تدبیر صنعتگران
سید محمد اتابک ناترازی انرژی را مهمترین چالش فعلی صنایع کشور معرفی کرد. وی توضیح داد که مصرف انرژی سالانه ۱۰ درصد رشد داشته اما ظرفیت نیروگاهی تنها ۳ تا ۵ درصد افزایش یافته است. وزیر صمت از ورود جدی دولت چهاردهم به این مسئله خبر داد. او همچنین از صنعتگران قدردانی کرد که بخش بزرگی از این ناترازی را خودشان جبران کردهاند. اتابک تداوم بالندگی صنایع معدنی را در گرو رعایت ملاحظات زیستمحیطی و مزیتهای منطقهای دانست. وی از شرکتهای بزرگی مانند فولاد مبارکه و چادرملو خواست تا با ایجاد مراکز تحقیقاتی، زمینه اشتغال نخبگان را فراهم کنند.
*تحقق رؤیای دیرینه با مشارکت غولهای فولادی
محمدمسعود سمیعینژاد، رئیس هیئت عامل ایمیدرو، افتتاح این کارخانه را تحقق یک آرزوی قدیمی دانست. وی اظهار کرد که ۹۰ درصد تولید فولاد ایران به روش کوره قوس الکتریکی انجام میشود که وابستگی مطلق به الکترود دارد. سمیعینژاد تأکید کرد که ایمیدرو از سالها پیش به دنبال بومیسازی این فناوری بود اما تحریمها مانع انتقال دانش فنی میشدند. او ورود شرکتهای بزرگی نظیر فولاد مبارکه به این پروژه را عامل اصلی موفقیت آن دانست. معاون وزیر صمت اعلام کرد که بومیسازی دانش فنی، مسیر اجرای فاز دوم و توسعه ظرفیت را هموار کرده است.
*استراتژی تهاجمی فولاد مبارکه در برابر تحریم
مدیرعامل گروه فولاد مبارکه در این مراسم از رویکرد جسورانه این شرکت در مواجهه با مشکلات سخن گفت. سعید زرندی توضیح داد که صنعت فولاد در نیمه اول سال با طوفان افزایش هزینههای انرژی و جنگ تعرفههای جهانی روبرو شد. وی افزود که قیمت گاز بیش از ۱۰۰ درصد و برق تا ۸۰ درصد افزایش یافت. زرندی تصریح کرد که تیم مدیریتی به جای انفعال و کاهش تولید، رویکردی تهاجمی برای حفظ تولید و پیشبرد پروژهها اتخاذ کرد. او نتیجه این استراتژی را رشد تولید در تمام شاخصها از جمله افزایش ۱۱ درصدی آهن اسفنجی دانست.
*صرفهجویی ارزی ۵۴ میلیون یورویی
مدیرعامل فولاد مبارکه از ارزآوری ۱ میلیارد دلاری این شرکت تا پایان سال خبر داد. زرندی طرح الکترود گرافیتی را یکی از مهمترین پروژههای سرمایهگذاری ۸ میلیارد دلاری گروه معرفی کرد. وی اعلام کرد که این محصول در آذر ۱۳۹۸ رسماً تحریم شد و به پاشنه آشیل صنعت تبدیل گشت. زرندی حجم سرمایهگذاری در پروژه نوینالکترود را ۲۴۵ میلیون یورو اعلام کرد. او گفت که این کارخانه در فاز نخست ۳۰ هزار تن محصول تولید میکند. مدیرعامل فولاد مبارکه تأکید کرد که تولید داخلی این محصول سالانه از خروج ۵۴ میلیون یورو ارز جلوگیری میکند.
*ایران در باشگاه ۸ کشور دارای فناوری الکترود
سعید زرندی جایگاه ایران را در سطح جهانی بسیار ممتاز توصیف کرد. وی اظهار کرد که تنها حدود ۷ کشور در دنیا توانایی تولید الکترود گرافیتی را دارند و ایران هشتمین کشور است. زرندی افزود که هیچ نمونه مشابهی از این کارخانه در خاورمیانه وجود ندارد. او سطح فناوری به کار رفته در این صنعت را بسیار بالا و “هایتک” دانست. مدیرعامل فولاد مبارکه از تجهیز پیشرفتهترین آزمایشگاههای صنعت گرافیت در این واحد خبر داد. وی ابراز امیدواری کرد که با فعالسازی بخش تحقیق و توسعه، محصولات جدیدی در زنجیره گرافیت تولید شود.
*رکوردی بیسابقه در اجرای پروژههای صنعتی
مدیرعامل شرکت نوینالکترود اردکان از ثبت یک رکورد اجرایی خبر داد. محمدرضا خیرتی اعلام کرد که این پروژه ۲۵ سال روی زمین مانده بود اما در دو سال اخیر تکمیل شد. وی گفت که پس از خروج پیمانکار خارجی در سال ۱۴۰۲، پیشرفت فیزیکی پروژه از ۳۷ درصد به ۱۰۰ درصد رسید. خیرتی این موفقیت را مدیون اعتماد به متخصصان داخلی و جوانان دانست. او میانگین سنی کارکنان مجموعه را ۳۲ سال اعلام کرد. مدیرعامل شرکت تصریح کرد که این کارخانه هماکنون با ظرفیت کامل در حال تولید است.
*چشمانداز صادرات و توسعه زنجیره ارزش
مدیران ارشد صنعتی بر لزوم تداوم سرمایهگذاری در این زنجیره تأکید کردند. مدیرعامل نوینالکترود از برنامه افزایش ظرفیت به ۶۰ و سپس ۹۰ هزار تن خبر داد. وی گفت که با اجرای طرحهای توسعه، ایران به صادرکننده الکترود تبدیل خواهد شد. مدیرعامل چادرملو نیز خواستار توجه به تولید «نیدلکک» به عنوان ماده اولیه این صنعت شد. فرید دهقانی تکمیل زنجیره تأمین مواد اولیه را برای اقتصادیتر شدن طرح ضروری دانست. نماینده مردم اردکان نیز پیشنهاد تأسیس پژوهشگاه تخصصی کربن را برای تربیت نیروی ماهر مطرح کرد.
***
افتتاح نوینالکترود اردکان، ریسک سیستماتیک صنعت فولاد ایران را به شدت کاهش میدهد. با توجه به اینکه ۹۰ درصد فولاد کشور به روش قوس الکتریکی تولید میشود، دسترسی پایدار به الکترود (بدون نگرانی از تحریم)، تابآوری کل زنجیره را تضمین میکند. تبدیلشدن ایران به هشتمین تولیدکننده این محصول استراتژیک، قدرت چانهزنی کشور را در بازارهای جهانی فلزات افزایش میدهد. همچنین، جلوگیری از خروج ۵۴ میلیون یورو ارز در سال، تراز تجاری بخش معدن را بهبود میبخشد.