گروه فولاد مبارکه با ثبت رشد ۴۵ درصدی نسبت به سال گذشته، ارزش صادرات خود را در ۱۰ ماهه سال ۱۴۰۴ به ۸۶۰ میلیون دلار رساند. مدیرعامل این شرکت از عبور قطعی مرز صادراتی ۱ میلیارد دلاری تا پایان سال و هدفگذاری درآمد ۱۵ میلیارد دلاری در چشمانداز دهساله خبر داد. این مجموعه با تولید بیش از ۱۲ میلیون تن فولاد خام، سهم یکسوم تولید کشور را به خود اختصاص داده است. رضا حیدری، معاون فروش شرکت، موفقیت در بازارهای جهانی را حاصل تغییر رویکرد به بازاریابی مدرن و سرمایهگذاری در زیرساختهای انرژی برای عبور از بحران ناترازی دانست.
*ترسیم چشمانداز ۱۵ میلیارد دلاری در افق دهساله
مدیرعامل گروه فولاد مبارکه استراتژی کلان این مجموعه صنعتی را تبدیلشدن به بازیگری قدرتمند در کلاس جهانی توصیف کرد. برنامه راهبردی شرکت بر دستیابی به درآمد سالانه ۱۵ میلیارد دلار در یک افق دهساله متمرکز شده است. تحقق این هدف بزرگ از مسیر تولید گریدهای ویژه و محصولات با ارزشافزوده بالا میگذرد. مدیریت ارشد سازمان معتقد است که تنها با ارتقای کیفی سبد محصولات میتوان نیاز صنایع حساس نظیر خودروسازی، نفت و لوازمخانگی را تأمین کرد. این رویکرد علاوه بر خودکفایی داخلی، اعتبار برند فولاد مبارکه را در بازارهای بینالمللی بهعنوان عرضه کننده محصولات استاندارد تثبیت میکند. سرمایهگذاریهای سنگین در تولید فولادهای سیلیکونی و محصولات خاص خودرویی، گواهی بر جدیت این مسیر توسعهای است.
*هژمونی تولید با سهم یکسومی از بازار ایران
آمارهای رسمی نشان میدهد که ظرفیت اسمی تولید فولاد در ایران به مرز ۵۵ میلیون تن نزدیک شده است. در این میان، گروه فولاد مبارکه با بهرهگیری از ظرفیت تولید ۱۲ میلیون تن فولاد خام، بهتنهایی بار یکسوم تولید کشور را بر دوش میکشد. این غول صنعتی با ثبت بهرهوری تولید بالای ۹۳ درصد، استانداردهای عملیاتی را در سطح بالایی حفظ کرده است. زنجیره گسترده فولاد کشور شامل ۳۱۰ شرکت فعال است، اما فولاد مبارکه همچنان بهعنوان مولود انقلاب اسلامی، نقش رهبری این بازار را ایفا میکند. جایگاه دهم ایران در میان تولیدکنندگان فولاد جهان، تا حد زیادی مرهون ثبات تولید در این مجتمع عظیم است.
*تکمیل زنجیره ارزش از معدن تا ورق نهایی
استراتژی متوازنسازی زنجیره تأمین، فولاد مبارکه را از یک کارخانه صرف، به یک هلدینگ همهجانبه تبدیل کرده است. این گروه صنعتی اکنون در تمامی حلقههای زنجیره، از استخراج سنگآهن تا تولید محصول نهایی حضور فعال دارد. آمارهای عملیاتی شامل تولید ۱۰ میلیون تن کنسانتره، ۱۸ میلیون تن گندله و ۱۲ میلیون و ۸۰۰ هزار تن آهن اسفنجی است. همچنین در بخش نورد، ظرفیت تولید ورق گرم به ۶ میلیون و ۸۰۰ هزار تن و ورق سرد به ۲ میلیون و ۱۵۰ هزار تن میرسد. این تنوع در سبد تولید، ریسکهای عملیاتی را کاهش داده و جریان مواد اولیه را برای خطوط تولید تضمین کرده است.
*جهش صادراتی در سال سخت اقتصاد
معاون فروش و بازاریابی فولاد مبارکه از ثبت رکوردهای جدید صادراتی در سال ۱۴۰۴ خبر داد. ارزش صادرات این شرکت در ۱۰ ماهه امسال به رقم ۸۶۰ میلیون دلار رسیده است. مقایسه این عدد با عملکرد ۵۹۰ میلیون دلاری در مدت مشابه سال قبل، بیانگر یک رشد ۴۵ درصدی خیرهکننده است. رضا حیدری پیشبینی کرد که تا پایان سال جاری، مجموع ارزآوری شرکت قطعاً از مرز ۱ میلیارد دلار عبور خواهد کرد. این دستاورد در شرایطی حاصل شده که رکود سنگین بر بازار داخلی سایه افکنده و قیمتهای جهانی نیز نزولی بودهاند. این موفقیت، جایگاه مبارکه را بهعنوان بزرگترین صادرکننده غیرنفتی کشور تثبیت کرده است.
*مقابله با دامپینگ چین و چالشهای جهانی
صنعت فولاد در دو سال اخیر با پیچیدهترین چالشهای تاریخ خود مواجه بوده است. حضور تهاجمی چین در بازارهای صادراتی و سیاستهای دامپینگ (ارزانفروشی) این کشور، رقابت را برای فولادسازان ایرانی دشوار کرد. قیمت محصولات فولادی در بازارهای جهانی به پایینترین سطح در ۴ سال گذشته سقوط کرده است. همزمان، سیاستهای انقباضی بانک مرکزی و توقف پروژههای عمرانی، تقاضای داخلی را بهشدت کاهش داد. بااینحال، فولاد مبارکه با اتخاذ رویکرد صادراتمحور و انعطافپذیری بالا، توانست سهم بازار خود را حفظ کند. تغییر استراتژی از فروش خام به صادرات ورقهای کیفی، ارزشافزوده بیشتری را برای اقتصاد ملی به ارمغان آورد.
*مدیریت بحران انرژی با نیروگاههای اختصاصی
ناترازی انرژی (برق و گاز) بزرگترین تهدید برای صنایع انرژیبر محسوب میشود. درحالیکه میانگین ضریب بهرهبرداری واحدهای فولادی کشور به دلیل کمبود انرژی به ۳۵ درصد سقوط کرده، فولاد مبارکه با ظرفیت حداکثری کار میکند. راز این موفقیت در دوراندیشی مدیران برای احداث نیروگاههای اختصاصی نهفته است. سرمایهگذاری در نیروگاه سیکل ترکیبی با راندمان بالا و توسعه نیروگاههای خورشیدی، امنیت انرژی خطوط تولید را تأمین کرد. این اقدام پیشگیرانه باعث شد تا قطعیهای مکرر شبکه سراسری، کمترین انحراف را در برنامه تولید شرکت ایجاد کند.
*گذار از «فروش سنتی» به «بازاریابی هوشمند»
معاونت بازرگانی شرکت، تغییر ساختار از واحد «فروش» به «بازاریابی و فروش» را یک الزام استراتژیک دانست. در مدل جدید، تولید بر مبنای سفارش و نیازسنجی دقیق بازار انجام میشود. تیمهای بازاریابی با شناسایی فرصتهای بینالمللی، موتور محرک خطوط تولید شدهاند. رضا حیدری تأکید کرد که در شرایط افزایش ۴۰ درصدی هزینههای تولید، تنها راه بقا مدیریت قیمت تمامشده و فروش هدفمند است. بسیاری از رقبا برای فرار از زیان به فروشهای اعتباری و سودهای کاغذی روی آوردهاند، اما مبارکه با تمرکز بر صادرات نقد، جریان نقدینگی خود را ایمن کرده است.
***
عملکرد گروه فولاد مبارکه در سال ۱۴۰۴ یک الگوی موفق از «تابآوری صنعتی» در اقتصاد تحریمی است. عبور از صادرات یک میلیارد دلاری در شرایطی که میانگین صنعت با بحران ۳۵ درصد ظرفیت روبروست، نشاندهنده اثربخشی سرمایهگذاری در زیرساختهای انرژی است. این شرکت با تغییر ترکیب صادرات از تختال به ورق، حاشیه سود ارزی خود را در برابر نوسانات قیمت جهانی بیمه کرده است. تداوم این روند میتواند هدف ارتقای ایران به رتبه هفتم فولادسازان جهان را محقق سازد.