استقرار گمرک اختصاصی در ذوبآهن اصفهان به عنوان یک امتیاز استراتژیک، نقش کلیدی در مدیریت نقدینگی و پایداری زنجیره تأمین این مجتمع ایفا میکند. مسئولان این واحد از اجرای موفق طرحهای ترانزیت مستقیم کالا، بهویژه انتقال بیسابقه قطعات لکوموتیو و صرفهجوییهای میلیاردی از طریق حل پروندههای اختلاف گمرکی خبر دادند. همچنین استفاده از ابزارهای اعتباری نظیر ترخیص نسیه و درصدی، فشار سرمایه در گردش را بر این غول فولادی کاهش داده و مسیر صادرات را هموارتر کرده است.
شاهکلید مدیریت نقدینگی و تسهیلات ویژه گمرکی
علیمراد نوروزی، رئیس گمرک اختصاصی ذوبآهن اصفهان، وجود این واحد در قلب کارخانه را یکی از کمیابترین امتیازات صنعتی کشور دانست که تنها به دو شرکت بزرگ ذوبآهن و فولاد مبارکه اعطا شده است. وی با تشریح مکانیسمهای حمایتی گمرک ایران، تمرکز اصلی را بر حفظ نقدینگی و جلوگیری از خروج منابع مالی در کوتاهمدت عنوان کرد. طبق اظهارات وی، در روش «پرداخت درصدی»، شرکت میتواند تا ۹۰ درصد کالاهای وارداتی خود را بدون پرداخت حقوق و عوارض آنی ترخیص کند و ۱۰ درصد باقیمانده را ظرف مدت یک سال تسویه نماید. همچنین در روش «پرداخت نسیه»، امکان ترخیص کامل کالا با ارائه ضمانتنامه بانکی یا سپرده فراهم شده است که مهلتی ۶ ماهه برای تأمین نقدینگی و پرداخت عوارض ایجاد میکند. این راهکارها به شرکت اجازه میدهد تا سرمایه در گردش خود را صرف اولویتهای تولیدی کند.
رکوردشکنی در لجستیک؛ از قطعات لکوموتیو تا ترانزیت ریلی
سیدرضا موسوی، سرپرست خدمات گمرکی ذوبآهن، دستاوردهای عملیاتی این واحد را فراتر از روالهای معمول توصیف کرد. وی به یک اقدام بیسابقه در تاریخ گمرک ایران اشاره کرد که طی آن، با اخذ مجوزهای ویژه از ریاست کل گمرک، قطعات حساس لکوموتیو مستقیماً از بندرعباس به گمرک اختصاصی کارخانه ترانزیت شد؛ اقدامی که گلوگاههای حملونقل ریلی شرکت را مرتفع ساخت. علاوه بر این، ترانزیت بیش از ۶۰۰ دستگاه کانتینر ۲۰ و ۴۰ فوت به داخل مجتمع و عودت فوری آنها، هزینههای سنگین انبارداری، دموراژ و خواب کانتینر در بنادر را حذف کرده است. موسوی همچنین از ابتکار عمل در بندر شهید رجایی خبر داد که با انتقال کانتینرهای وارداتی به محوطه ریلی (کانشیب)، بار ترافیکی جادهای به ریل منتقل شده و هزینههای جانبی ترخیص به طرز چشمگیری کاهش یافته است.
صیانت از منافع مالی و پیروزی در پروندههای حقوقی
بخش دیگری از گزارش عملکرد گمرک اختصاصی به موفقیتهای حقوقی و فنی اختصاص داشت. پیگیریهای تخصصی کارشناسان این واحد منجر به صدور رأی مثبت در کمیسیونهای بدوی و تجدیدنظر گمرک جمهوری اسلامی شده است که نتیجه آن، بازگشت یا عدم پرداخت مبالغی بالغ بر میلیاردها تومان به نفع ذوبآهن بوده است. همچنین، علیرغم محدودیتهای شدید در واردات ماشینآلات، این واحد موفق به اخذ مجوزهای حیاتی برای ورود دستگاه TML و استفاده از تعرفههای گمرکی بهینه برای تجهیزات شده است که مستقیماً بر بهای تمامشده پروژهها تأثیرگذار است.
تسهیلگری در صادرات و همافزایی صنعت و تجارت
مرتضی کرمی، سرپرست مدیریت بازاریابی و فروش ذوبآهن، گمرک اختصاصی را بازوی توانمند صادرات شرکت نامید. به گفته وی، تسریع در فرآیندهای ترخیص محمولههای صادراتی و کاهش بوروکراسی اداری، رضایت مشتریان بینالمللی را افزایش داده و جایگاه برند ذوبآهن را در بازارهای جهانی تثبیت کرده است. با این حال، علیمراد نوروزی در پیشنهادی اصلاحی خواستار تمرکز تمام عملیات گمرکی شرکت در واحد اختصاصی شد. وی تأکید کرد که انجام بخشی از تشریفات در سایر گمرکات کشور، علاوه بر تحمیل هزینههای اضافی، باعث میشود آمار واقعی عملکرد تجاری استان و شرکت به درستی منعکس نشود و اصلاح این روند ضروری است.
***
عملکرد گمرک اختصاصی ذوبآهن مستقیماً بر دو سرفصل مهم صورتهای مالی تأثیرگذار است: «کاهش بهای تمامشده» و «مدیریت سرمایه در گردش». استفاده از ظرفیتهای قانونی برای تعویق پرداخت تعرفهها (تا ۶ ماه یا یک سال)، فشار نقدینگی را در شرایط تورمی کاهش میدهد که نوعی تأمین مالی ارزانقیمت محسوب میشود. از سوی دیگر، حذف هزینههای انبارداری در بنادر و انتقال حملونقل به ریل، هزینههای سربار لجستیکی را کاهش میدهد. این اقدامات در نهایت منجر به بهبود حاشیه سود ناخالص و افزایش چابکی شرکت در تأمین مواد اولیه و قطعات یدکی حیاتی میشود.