کارگروه مدیریت پسماند و متخصصان واحد تصفیهخانه CF شرکت پتروشیمی شهید تندگویان با تکیه بر دانش بومی، موفق به پیادهسازی پروژه بازیافت فلز استراتژیک کبالت از ضایعات اسلاری شدند. این طرح نوآورانه ضمن حذف کامل هزینههای سنگین برونسپاری امحای ضایعات، درآمدی معادل 5 میلیارد ریال از محل فروش خاکستر غنیشده برای شرکت به ارمغان آورده است. طبق گزارشهای فنی، این متد جدید امکان بازیافت 100 درصدی کبالت و پردازش روزانه 15 بشکه ضایعات را با بالاترین استانداردهای ایمنی فراهم کرده است.
خلق ارزش افزوده ۵ میلیارد ریالی از مدیریت هوشمند ضایعات
امین ملکزاده، رئیس مجتمع پتروشیمی شهید تندگویان، اجرای این پروژه را یک دستاورد اقتصادی دوگانه توصیف کرد. در گام نخست، با عملیاتی شدن این طرح بومی، هزینههای جاری و قابلتوجهی که پیشازاین صرف برونسپاری و قراردادهای پیمانکاری برای امحای اسلاری میشد، بهطور کامل از صورتهای مالی حذف شده است. در گام دوم، این تهدید زیستمحیطی به یک فرصت درآمدزا تبدیل شد. برآوردهای مالی نشان میدهد که فروش «خاکستر غنیشده» حاصل از فرایند بازیافت، حدود 5 میلیارد ریال نقدینگی مستقیم وارد چرخه مالی مجتمع خواهد کرد که نشاندهنده بهرهوری بالای سرمایهگذاری بر روی توان داخلی است.
دستیابی به تکنولوژی بازیافت ۱۰۰ درصدی کبالت
تیم بهرهبرداری واحد تصفیهخانه CF برای اجرای این پروژه حساس، تحقیقات گستردهای را انجام داد و در نهایت دو روش عملیاتی متمایز را مورد آزمون قرار داد. نتایج فنی نشان میدهد که در «روش بهینه» انتخابشده، راندمان کار به حداکثر رسیده و امکان بازیافت 100 درصدی فلز ارزشمند کبالت محقق شده است. این فلز گرانبها که پیشازاین در فرایند امحا هدر میرفت، اکنون به چرخه ارزش بازمیگردد. علاوه بر بازیافت کامل، این روش موجب کاهش چشمگیر بار آلودگی ورودی به سیستم تصفیهخانه شده و سرعت عملیات فرآیندی را نسبت به روشهای سنتی بهشدت افزایش داده است.
ظرفیتسازی عملیاتی و ارتقای شاخصهای ایمنی
با استقرار کامل تجهیزات و فرایندهای جدید، ظرفیت عملیاتی واحد مدیریت پسماند پتروشیمی شهید تندگویان جهش قابلتوجهی یافته است. اکنون زیرساختهای لازم برای بازکاری و پردازش روزانه 10 تا 15 بشکه اسلاری در این مجتمع فراهم شده است که سرعتی مطلوب برای جلوگیری از انباشت ضایعات محسوب میشود. این اقدام راهبردی دقیقاً در راستای سیاستهای کلان شرکت مبنی بر صیانت از محیطزیست و ارتقای ضریب ایمنی مجتمع صورت گرفته است. همچنین، برنامه جامع مدیریت فرایند برای تمام اسلاریهای باقیمانده نیز تدوین شده و در دستور کار اجرایی قرار دارد تا پایداری این دستاورد تضمین شود.
***
پروژه بازیافت کبالت در پتروشیمی شهید تندگویان، نماد بارز گذار از هزینههای سربار به درآمدهای پایدار در صنایع پاییندستی است. تبدیل یک هزینه قطعی (امحای پسماند) به سود خالص 5 میلیارد ریالی، حاشیه سود عملیاتی مجتمع را هرچند محدود، اما معنادار بهبود میبخشد. دستیابی به ریکاوری 100 درصدی در بازیافت فلزات گرانبها، نشاندهنده بلوغ فنی در مهندسی شیمی داخلی است که میتواند الگویی برای سایر پتروشیمیها جهت کاهش وابستگی به واردات کاتالیست یا مواد اولیه فلزی باشد.