بانک کشاورزی در واکنش به نگرانیها از کمبود نقدینگی در صنعت دام و طیور، جزئیات ابزار اعتباری «نویپو» را تشریح کرد. این بانک با تأکید بر استراتژی تأمین مالی زنجیره تأمین، اعلام کرد که این طرح سرمایه در گردش واحدهای تولیدی را بدون خلق پول و با «نرخ سود صفر درصد» فراهم میکند. معاون اعتباری بانک کشاورزی با رد ادعای توقف طرح، از صدور 299 هزار میلیارد ریال اعتبار و ثبت 15 هزار درخواست در ماه اخیر خبر داد. وی تصریح کرد هزینه دریافتی بانک صرفاً کارمزد ضمانتنامه با نرخ سالانه حداکثر 2.25 درصد است و به مناسبات تجاری بازار ارتباطی ندارد.
اعتبار دیجیتال بهجای تزریق پول تورمزا
محمدرضا پویافرد، معاون اعتباری مدیرعامل بانک کشاورزی، استراتژی جدید این بانک را تشریح کرد. او گفت پس از حذف ارز ترجیحی، نیاز فعالان صنعت دام و طیور به نقدینگی افزایش یافت. اما بانک به جای تزریق پول نقد سنتی که به تورم دامن میزند، راهبرد «تأمین مالی زنجیره تأمین» (SCF) را برگزید. در این مدل نوین، اعتبار دیجیتال و تعهدی جایگزین پول نقد میشود. این رویکرد از انحراف منابع جلوگیری کرده و سرمایه را دقیقاً در چرخه تولید نگه میدارد. هدف اصلی، پاسخ به نیاز نقدینگی تولیدکنندگان بدون تحمیل هزینههای تورمی به اقتصاد کلان کشور است.
شتابگیری تأمین مالی با استقبال تولیدکنندگان
پویافرد با اشاره به آمارهای مستند، گزارشها مبنی بر توقف روند تأمین مالی را رد کرد. او تأکید کرد که این طرح با استقبال چشمگیر و واقعی تولیدکنندگان مواجه شده است. تنها طی یک ماه گذشته، بالغ بر 299 هزار میلیارد ریال اعتبار در قالب طرح «نویپو» صادر شده است. همچنین در همین بازه زمانی، حدود 15 هزار درخواست جدید از سوی تولیدکنندگان در سامانه به ثبت رسیده است. به گفته وی، این حجم بالای عملیات بانکی، گواهی روشنی بر موفقیت و کارایی این ابزار در پر کردن خلأ نقدینگی موجود در صنعت است.
شفافسازی هزینه؛ کارمزد ضمانت در برابر سود فروشنده
معاون اعتباری بانک کشاورزی به یکی از ابهامات اصلی پیرامون هزینههای طرح پاسخ داد. وی تصریح کرد که باید میان «هزینه خدمات بانکی» و «هزینه خرید نسیه کالا» تمایز روشنی قائل شد. در ابزار «نویپو»، بانک کشاورزی هیچگونه «سود تسهیلاتی» از تولیدکننده دریافت نمیکند و اعتبار با نرخ سود صفر درصد ارائه میشود. تنها هزینه مرتبط با بانک، کارمزد صدور ضمانتنامه تعهدی است. این کارمزد بر مبنای سالانه حداکثر 2.25 درصد تعیین شده و بهصورت متناسب با دوره زمانی ضمانتنامه محاسبه میشود.
یک مثال محاسباتی برای رفع ابهام
پویافرد برای درک بهتر موضوع یک مثال محاسباتی ارائه داد. اگر یک تولیدکننده به ضمانتنامهای با سررسید چهار ماهه نیاز داشته باشد، کارمزد پرداختی او تنها یکسوم نرخ سالانه (یعنی حدود 0.75 درصد) خواهد بود. بنابراین، ادعاهای مطرحشده درباره دریافت کارمزدهای سنگین توسط بانک، مبنای محاسباتی دقیقی ندارد. وی افزود اگر فروشندگان نهاده در بازارگاه، کالای خود را به دلیل فروش مدتدار (نسیه) با قیمتی بالاتر از فروش نقدی عرضه میکنند، این موضوع به مناسبات تجاری و شرایط تورمی بازار کالا مربوط است و بانک در این قیمتگذاری دخالتی ندارد. بانک کشاورزی در این فرآیند صرفاً نقش ضامن را برای کاهش ریسک معامله ایفا میکند.
تعهد به پایداری تولید و امنیت غذایی کشور
عضو هیأت عامل بانک کشاورزی تأکید کرد که هدف نهایی این طرح، حذف واسطههای غیرضروری و ایجاد اتصال مستقیم میان حلقه تأمین نهاده و حلقه تولید است. این مدل تضمین میکند که منابع تخصیصیافته دقیقاً در محل مورد نظر مصرف شده و امکان انحراف آن به سمت بازارهای سفتهبازی و غیرمولد از بین میرود. او در پایان خاطرنشان کرد که بانک کشاورزی خود را کاملاً به پایداری تولید و حفظ امنیت غذایی کشور متعهد میداند. این بانک با تمام توان و با بهرهگیری از ابزارهای نوین تعهدی، در کنار تولیدکنندگان واقعی ایستاده است تا چرخ تولید محصولات پروتئینی با قدرت به حرکت خود ادامه دهد.
***
ابزار اعتباری «نویپو» بانک کشاورزی، یک گام استراتژیک برای حل معمای تأمین نقدینگی بخش تولید بدون دامن زدن به تورم است. این مدل با جایگزینی اعتبار دیجیتال به جای پول نقد، ریسک انحراف منابع را به صفر نزدیک میکند و شفافیت در زنجیره تأمین را افزایش میدهد. تفکیک هزینه خدمات بانکی (کارمزد ضمانت) از سود تجاری فروشندگان، یک شفافسازی ضروری برای درک صحیح کارکرد این ابزار مالی است. موفقیت این طرح میتواند الگویی برای تأمین مالی سایر زنجیرههای تولیدی در اقتصاد کشور باشد. این رویکرد نشان میدهد که چگونه میتوان با ابزارهای نوین مالی، ضمن حمایت از تولید، به کنترل متغیرهای کلان اقتصادی نیز کمک کرد. این مدل به ثبات در زنجیره تأمین کالاهای اساسی و تقویت امنیت غذایی کمک میکند.