همزمان با تشدید بحران در خاورمیانه، روسیه پیشنویس قطعنامهای را به شورای امنیت سازمان ملل ارائه کرده است. این قطعنامه خواستار توقف فوری درگیریها و بازگشت همه طرفها به میز مذاکره است. این اقدام دیپلماتیک در شرایطی صورت میگیرد که سازمان ملل از هزینه روزانه 1 میلیارد دلاری جنگ و تخریب زیرساختها هشدار داده است. جمهوری اسلامی ایران نیز در واکنش به تجاوز نظامی، عملیات خود را در چارچوب دفاع مشروع بر اساس ماده 51 منشور سازمان ملل اعلام کرده است.
فراخوان فوری برای توقف درگیریها
بر اساس اعلام منابع دیپلماتیک، روسیه با ارائه پیشنویس یک قطعنامه به شورای امنیت، گامی دیپلماتیک برای مهار بحران برداشته است. در متن این پیشنویس، شورای امنیت از تمام طرفهای درگیر میخواهد تا فوراً فعالیتهای نظامی خود را متوقف کنند. این قطعنامه همچنین بر لزوم خودداری از هرگونه تشدید بیشتر تنش در خاورمیانه و فراتر از آن تأکید میکند. روسیه در این متن، نگرانی و تأسف عمیق خود را از تلفات انسانی در درگیریهای جاری ابراز کرده است.
تأکید بر منشور ملل متحد و حفاظت از غیرنظامیان
پیشنویس پیشنهادی روسیه به شدت بر اصول منشور ملل متحد، بهویژه ماده 2 (بند 4) که استفاده از زور علیه تمامیت ارضی کشورها را ممنوع میکند، استوار است. این قطعنامه با شدیدترین لحن ممکن، تمام حملات علیه غیرنظامیان و زیرساختهای غیرنظامی را محکوم میکند. مسکو همچنین بر تعهدات قانونی همه طرفها تحت قوانین بینالمللی، از جمله قوانین بشردوستانه، تأکید کرده و خواستار حفاظت کامل از آنها شده است. تصویب چنین قطعنامهای در شورای 15 عضوی، نیازمند 9 رأی موافق بدون وتوی اعضای دائم است.
ریشههای تنش: تجاوز نظامی آمریکا و اسرائیل به ایران
این بحران از بامداد روز 9 اسفند 1404 (28 فوریه 2026) با تجاوز نظامی مشترک آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه جمهوری اسلامی ایران آغاز شد. این تهاجم که منجر به شهادت آیتالله خامنهای، رهبر انقلاب اسلامی گردید، در شرایطی رخ داد که مذاکرات غیرمستقیم میان ایران و آمریکا با میانجیگری برخی کشورهای منطقه در جریان بود. این اقدام، وضعیت منطقه را به شکل بیسابقهای متشنج کرد.
هشدار سازمان ملل: هزینه روزانه 1 میلیارد دلاری جنگ
«تام فلچر»، معاون دبیرکل سازمان ملل در امور بشردوستانه، نسبت به خروج کنترل اوضاع از دست آمریکا و اسرائیل هشدار داده است. او در هفتمین روز حمله، اعلام کرد که گزارشها از تزریق مبالغ هنگفت برای تأمین مالی این جنگ حکایت دارد. به گفته این مقام سازمان ملل، روزانه 1 میلیارد دلار صرف تخریب میشود که ابعاد فاجعهبار اقتصادی و انسانی بحران را نشان میدهد.
پاسخ مشروع ایران در چارچوب دفاع مبتنی بر ماده 51
جمهوری اسلامی ایران در واکنش به این تجاوز، پاسخی قاطع، هدفمند و متناسب ارائه داده است. در چارچوب این پاسخ، مواضع نظامی و امنیتی رژیم صهیونیستی و همچنین پایگاههای نیروهای آمریکایی در منطقه هدف حملات دقیق موشکی و پهپادی قرار گرفت. مقامات رسمی ایران تأکید کردهاند این عملیاتها بر اساس حق ذاتی دفاع مشروع طبق ماده 51 منشور سازمان ملل انجام شده است. هدف این پاسخ، بازدارندگی، جلوگیری از تداوم تجاوز و تحمیل هزینه به متجاوزان اعلام شده است.
***
اقدام دیپلماتیک روسیه در شورای امنیت، تلاشی برای جلوگیری از گسترش یک فاجعه اقتصادی و انسانی تمامعیار است. گزارش سازمان ملل مبنی بر هزینه روزانه 1 میلیارد دلاری جنگ، عمق تخریب سرمایه و انحراف منابع از بخشهای مولد به سمت فعالیتهای نظامی را آشکار میسازد. این هزینه هنگفت، علاوه بر تخریب مستقیم زیرساختها، ثبات بازارهای انرژی و امنیت مسیرهای تجاری منطقه را نیز به شدت تهدید میکند. موفقیت این قطعنامه میتواند از تحمیل هزینههای اقتصادی سنگینتر بر منطقه و اقتصاد جهانی جلوگیری کرده و فضا را برای دیپلماسی و بازسازی فراهم آورد.