شبکه اسکای نیوز هشدار داد که بسته شدن تنگه بابالمندب توسط متحدان ایران میتواند تأثیر اقتصادی «آشکار و قابل توجهی» بر بریتانیا داشته باشد. این اقدام، بحران ناشی از اختلال در تنگه هرمز را تشدید کرده و با افزایش شدید قیمت نفت و هزینههای حملونقل، زنجیرههای تأمین جهانی را مختل خواهد کرد. حملات گذشته حوثیها به کشتیها و تجربه بحران کشتی «اور گیون» به عنوان شاهدی بر آسیبپذیری شدید تجارت جهانی در این منطقه ذکر شده است.
هشدار اسکای نیوز: تهدید دوگانه برای شاهراههای دریایی
تارنمای شبکه اسکای نیوز در گزارشی تحلیلی، به بررسی پیامدهای بسته شدن دومین مسیر دریایی حیاتی جهان پرداخت. بر اساس این گزارش، اگر متحدان ایران موفق به بستن تنگه بابالمندب شوند، اقتصاد بریتانیا با یک اثر «آشکار و قابل توجه» مواجه خواهد شد. این سناریو میتواند وضعیت آشفته اقتصادی را که پیشتر به دلیل مشکلات در تنگه هرمز ایجاد شده بود، به شدت تشدید کند و بحران انرژی و تجارت جهانی را وخیمتر سازد.
بابالمندب؛ مسیر جایگزین عربستان در معرض خطر
با توجه به تهدیدات مینها و موشکها که تنگه حیاتی هرمز را تا حد زیادی ناامن کرده، نفتکشها یا در خلیج فارس محبوس شدهاند یا از آن خارج شدهاند که به افزایش شدید قیمت نفت منجر شده است. در این میان، عربستان سعودی، به عنوان یکی از بزرگترین صادرکنندگان نفت، میلیونها بشکه نفت خام را روزانه از طریق تنگه بابالمندب صادر میکند تا از تنگه هرمز و مجاورت با ایران دوری کند. با این حال، این مسیر نیز از نزدیکی یمن عبور میکند، جایی که حوثیهای تحت حمایت ایران با ذخایر موشکی و پهپادی خود توانایی هدف قرار دادن کشتیها را دارند.
پیامدهای اقتصادی مستقیم برای بریتانیا و جهان
اگر کشتیرانی از طریق تنگه بابالمندب، که به دریای سرخ و کانال سوئز متصل است، مختل شود، پیامدهای اقتصادی بسیار جدی خواهد بود. قیمت نفت هماکنون در بالاترین حد خود در 4 سال گذشته قرار دارد. حملات یمنیها در بازه زمانی نوامبر 2023 تا ژانویه 2025 به بیش از 100 کشتی تجاری، منجر به اعزام کشتیهای نظامی بینالمللی از جمله ناوشکنهای بریتانیایی برای حفاظت از این مسیر شد. حتی از سرگیری حملات محدود نیز میتواند هزینههای بیمه را به شدت افزایش دهد.
درسهایی از گذشته: از بحران کشتی «اور گیون» تا تغییر مسیر کشتیها
اسکای نیوز یادآوری میکند که برای درک ابعاد این بحران، نیازی به تصورات پیچیده نیست و تنها کافی است به تجربیات چند سال گذشته نگاه کنیم. حملات در حوالی کریسمس 2023 باعث شد کشتیها مسیر خود را به سمت دماغه امید نیک در آفریقا تغییر دهند. این تغییر مسیر بین 10 تا 14 روز به زمان حمل کالا اضافه کرد و اختلال شدیدی در زنجیره تأمین به وجود آورد. به طور مشابه، مسدود شدن کانال سوئز توسط کشتی کانتینری «اور گیون»، بخشی از موج اولیه افزایش قیمتها در سالهای 2021 و 2022 بود که به بحران هزینههای زندگی دامن زد.
هزینههای سرسامآور حملونقل و اهمیت کانال سوئز
در پی افزایش تنشها، شرکتهای بزرگ کانتینری هزینههای اضافی مربوط به خطر جنگ و انحراف از مسیر را بین 1500 تا 3300 دلار برای هر کانتینر استاندارد اعمال کردهاند. اهمیت این مسیر زمانی مشخص میشود که بدانیم حدود یک چهارم تجارت کانتینری جهانی و در مجموع 12 درصد از کل تجارت جهان به طور معمول از طریق کانال سوئز، که بابالمندب دروازه جنوبی آن است، عبور میکند.
***
این گزارش نشاندهنده آسیبپذیری شدید اقتصادهای غربی، به ویژه بریتانیا به عنوان یک کشور جزیرهای متکی بر واردات، در برابر اختلالات ژئوپلیتیکی در گلوگاههای دریایی است. توانایی بازیگران منطقهای برای تهدید همزمان دو شاهراه اصلی انرژی و کالا (هرمز و بابالمندب)، یک اهرم فشار استراتژیک قدرتمند است که میتواند به صورت مستقیم بر تورم، زنجیره تامین و هزینه زندگی در کشورهای مصرفکننده تأثیر بگذارد. این وضعیت نشان میدهد که امنیت انرژی و ثبات اقتصادی دیگر تنها به تولید و تقاضا وابسته نیست، بلکه به طور فزایندهای تحت تأثیر دینامیکهای امنیتی در نقاط استراتژیک جهان قرار گرفته است.
