وزیر راه و شهرسازی در سیزدهمین اجلاس وزرای حملونقل شانگهای از طرح نوآورانه ایران برای تجاریسازی شبکههای ترانزیتی رونمایی کرد. فرزانه صادق با تکیه بر ظرفیت ۲۷۳ میلیون تنی بنادر و شبکه ریلی ۱۵۰۰۰ کیلومتری، جایگاه ایران را در مسیرهای شمال-جنوب و شرق-غرب تبیین نمود. حجم ترانزیت کالا از خاک ایران در سال گذشته از مرز ۲۰ میلیون تن عبور کرد که یک رکورد راهبردی محسوب میشود. این حضور دیپلماتیک با پیام صلحطلبی و محکومیت تجاوزات نظامی علیه زیرساختهای غیرنظامی و آموزشی ایران همراه بود.
نوسازی راهبردی شبکه ترانزیت در پهنه جغرافیایی ایران
وزیر راه و شهرسازی ایران در پیامی تصویری به اجلاس وزرای حملونقل سازمان همکاری شانگهای، راهبردهای جدید کشور را تشریح کرد. فرزانه صادق این پیام را از مجاورت پل بمباران شده B۱ در کنارگذر شمالی کرج برای حاضران ارسال نمود. او در این سخنرانی حملات گسترده آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه تمامیت ارضی ایران را بهشدت محکوم کرد. این مقام مسئول اقدامات مذکور را نقض صریح قوانین بینالمللی و تهدیدی بزرگ برای ثبات جهانی دانست. وی با همراه داشتن کیف یک دانشآموز شهید، فاجعه حمله به دبستان شجره طیبه میناب را یادآوری کرد. در آن حادثه دردناک ۱۶۸ کودک بیگناه جان خود را در مسیر علمآموزی از دست دادند.
ظرفیتهای زیرساختی و توانمندیهای لجستیکی در ایران
ایران به دلیل قرارگیری در تقاطع راهگذرهای بینالمللی، موقعیت منحصربهفردی برای توسعه تجارت جهانی در اختیار دارد. وزیر راه در این نشست به وجود ۱۶ بندر تجاری فعال در سواحل شمالی و جنوبی کشور اشاره نمود. این بنادر در مجموع توان جابهجایی ۲۷۳ میلیون تن کالا را در طول سال برای تجار فراهم میکنند. شبکه جادهای کشور اکنون از مرز ۲۵۰۰۰۰ کیلومتر فراتر رفته است که دسترسی به نقاط مختلف را تسهیل میکند. همچنین ۲۶ پایانه مرزی زمینی در مرزهای کشور، تردد بدون توقف و سریع محمولههای تجاری را تضمین مینمایند. ناوگان ریلی ایران با ۱۵۰۰۰ کیلومتر خط آهن، ستون فقرات حملونقل ترکیبی در منطقه به شمار میرود.
تجاریسازی هوشمند و تحول دیجیتال در مسیرهای تجاری
دولت ایران ابتکارات گستردهای را برای افزایش کارایی حملونقل و ترانزیت کالا در منطقه سازمان شانگهای عملیاتی کرده است. این برنامهها شامل استانداردسازی تشریفات عبور کالا و هماهنگی رویههای مرزی با کشورهای همسایه میشود. ایران اکنون از سامانههای یکپارچه مدیریت کریدور برای رصد دقیق جریان کالا در تمام مسیرها استفاده میکند. فناوریهای هوشمند نظارتی باعث شدهاند تا شفافیت در فرآیندهای لجستیکی به حداکثر ممکن برسد. این زیرساختها امکان جابهجایی سالانه بیش از ۷۰۰ میلیون تن انواع کالا را در شبکه داخلی فراهم میآورند. بهکارگیری فناوری هوشمند در مدیریت تردد، تحول دیجیتال را در بخش ترانزیت کشور به واقعیت تبدیل کرده است.
چابهار کانون اتصال کشورهای محصور در خشکی به دریا
توسعه بندر چابهار به عنوان یک نقطه عطف در دسترسی کشورهای عضو سازمان همکاری شانگهای شناخته میشود. این بندر راهبردی امکان اتصال کشورهای محصور در خشکی را به آبهای آزاد اقیانوسی فراهم میکند. فرزانه صادق اعلام کرد که اتصال ریلی این بندر به شبکه سراسری ایران طی ماههای آینده نهایی میشود. این تحول بزرگ، کارکرد بینالمللی چابهار را در مقیاس جهانی ارتقا میدهد و هزینههای حملونقل را میکاهد. ایران آمادگی کامل دارد تا دانش و تجربیات خود را در حوزه راهحلهای نوآورانه با سایر اعضا به اشتراک بگذارد. هدف نهایی ایران ساخت نظامهای حملونقل انعطافپذیر و ارتقای پیوندپذیری میان تمامی کشورهای منطقه است.
***
ابتکار ایران در تجاریسازی راهگذرهای ترانزیتی، نشاندهنده چرخش راهبردی به سمت اقتصاد هوشمند و بهرهگیری از موقعیت ژئوپلیتیک است. عبور ترانزیت از مرز ۲۰ میلیون تن، توانمندی ایران را در جذب جریان کالا علیرغم فشارهای بینالمللی به اثبات میرساند. تمرکز بر تحول دیجیتال و اتصال ریلی بندر چابهار، جذابیت مسیرهای ایرانی را برای کشورهای عضو شانگهای دوچندان میکند. این رویکرد میتواند سهم ایران را در درآمدهای ارزی حاصل از خدمات لجستیکی بهطور جهشی افزایش دهد. همچنین پیوند میان دیپلماسی زیرساختی و مواضع سیاسی، نشاندهنده اقتدار ملی در صیانت از منافع اقتصادی و انسانی است. همکاریهای منطقهای در قالب سازمان شانگهای، کلید اصلی بیاثر کردن تهدیدات خارجی علیه شبکههای حملونقل محسوب میشود.
