بیستوفتمین کنگره جهانی معدن (WMC 2026) در لیما پایتخت پرو، با حضور مدیران ارشد، سرمایهگذاران و نمایندگان ۷۰ کشور برگزار شد تا راهکارهای تأمین مواد حیاتی را بررسی کند. این رویداد با شعار «معدنکاری برای آینده؛ اعتماد، تحول و فناوری» بر نقش کلیدی مس در خودروهای برقی، توسعه شبکههای برق و هوش مصنوعی تأکید کرد. مدیران شرکتهای بزرگ مانند آنتوفاگاستا از برنامههای توسعه خود برای افزایش ۳۰ درصدی تولید مس خبر دادند و تحول دیجیتال، اتوماسیون و کاهش زمان توسعه پروژهها را اولویت اصلی صنعت دانستند.
جایگاه مس در اقتصاد دیجیتال و گذار انرژی
رشد پرشتاب خودروهای برقی، توسعه شبکههای انتقال برق و زیرساختهای انرژی تجدیدپذیر تقاضا برای مس را به سطحی بیسابقه رسانده است. مراکز داده و فناوریهای نوین هوش مصنوعی نیز به شدت به این فلز راهبردی وابسته هستند. مدیران ارشد زنجیره معدنکاری جهان اعلام کردند پاسخ به این حجم از تقاضا، بدون سرمایهگذاری گسترده، افزایش بهرهوری معادن فعال و تعریف پروژههای جدید امکانپذیر نخواهد بود. در همین راستا، شرکت معدنی آنتوفاگاستا برنامه رسمی خود را برای افزایش ۳۰ درصدی تولید مس تا پایان دهه جاری اعلام کرد تا بتواند بخشی از این نیاز فزاینده را پوشش دهد.
ابزارهای دیجیتال و هوش مصنوعی در خدمت معدنکاری هوشمند
فناوریهای نوین دیگر یک انتخاب برای آینده نیستند، بلکه به ابزار اصلی رقابتپذیری در بازار امروز تبدیل شدهاند. هوش مصنوعی، تحلیل دادههای بزرگ، تجهیزات خودران، اتوماسیون کامل عملیات، مدلسازی دیجیتال و سامانههای هوشمند تصمیمیار، محورهای اصلی تحول در این بخش هستند. بهرهگیری از این ابزارها به شرکتها کمک میکند علاوه بر ارتقای بهرهوری، فرآیندهای اکتشاف و استخراج را بهینهسازی کنند. همچنین تکیه بر فناوریهای نوین، مسیر کاهش انتشار کربن و تحقق اقتصاد چرخشی را هموارتر میسازد.
ضرورت کاهش زمان اجرای پروژههای معدنی
صنعت معدن جهان با چالش طولانی بودن زمان کشف تا بهرهبرداری از معادن روبرو است. کارشناسان حاضر در کنگره لیما تأکید کردند جهان برای حرکت به سمت انرژیهای پاک فرصت زیادی ندارد. به همین دلیل، کوتاهسازی زمان توسعه پروژهها و افزایش سرعت عرضه مواد معدنی حیاتی به بازار، به عنوان یک دغدغه کلیدی مطرح شد. این هدف تنها با تغییر در شیوه اجرای پروژهها، تصمیمگیریهای سریعتر مدیریتی و حذف فرآیندهای سنتی و ناکارآمد محقق میشود.
توسعه پایدار و ایجاد اعتماد متقابل
معدنکاری مسئولانه مستلزم ایجاد یک رابطه پایدار و مبتنی بر اعتماد میان دولتها، جوامع محلی، سرمایهگذاران و شرکتهای معدنی است. تأمین مس و سایر مواد حیاتی نباید به بهای تخریب محیط زیست یا نادیده گرفتن حقوق بومیان تمام شود. کنگره ۲۰۲۶ پیامی آشکار برای فعالان این حوزه داشت: جهان به مس بیشتری نیاز دارد، اما این نیاز باید به صورت هوشمندانهتر، سریعتر و با پایبندی کامل به اصول زیستمحیطی و اجتماعی تأمین شود.
***
کنگره جهانی معدن ۲۰۲۶ مشخص کرد که مس دیگر یک کالای سنتی نیست، بلکه به عنوان محرک اصلی انقلاب صنعتی چهارم و گذار به اقتصاد سبز شناخته میشود. جهش تقاضا در بخشهای استراتژیک مانند هوش مصنوعی و خودروهای برقی، شرکتهای معدنی را با چالش جدی تأمین روبرو کرده است. هدفگذاری شرکتهای بزرگی نظیر آنتوفاگاستا برای رشد ۳۰ درصدی تولید، نشاندهنده تکاپوی بازار برای عقب نماندن از این رالی تقاضا است. موفقیت در این مسیر بستگی به سرعت پذیری تحول دیجیتال و کاهش بوروکراسی در توسعه معادن جدید دارد. صنعت مس ایران نیز باید با درک این پیام جهانی، جذب سرمایه و بومیسازی فناوریهای هوشمند را در اولویت قرار دهد تا از بازار تشنه آینده سهم مناسبی کسب کند.
