سعید زرندی، مدیرعامل گروه فولاد مبارکه، از آغاز بهرهبرداری رسمی ابرپروژه انتقال آب دریا به فلات مرکزی با سرمایهگذاری ۳۵ هزار میلیارد تومانی خبر داد. این طرح راهبردی که با اجرای ۸۰۰ کیلومتر خط انتقال در رکورد زمانی ۲ ساله تکمیل شده، وابستگی صنایع بزرگ اصفهان به حوضه آبریز زایندهرود را به صفر میرساند. علاوه بر تأمین پایدار، مصرف آب در این شرکت با بهینهسازی فرآیندها به ۲٫۵ مترمکعب به ازای هر تن فولاد کاهش یافته که استانداردی فراتر از میانگینهای جهانی است.
تحقق رویای انتقال آب از دریا به فلات مرکزی
سعید زرندی در آیین افتتاح رسمی این ابرپروژه ملی، از تحقق وعده قطع کامل وابستگی صنایع بزرگ استان اصفهان به منابع آبی حوضه زایندهرود خبر داد. مدیریت ارشد این مجموعه صنعتی با درک بحران خشکسالی در فلات مرکزی، راهبرد «از شوری دریا تا شیرینی تولید» را مبنای عمل قرار داد تا چالش حیاتی آب را با راهکاری علمی و آیندهنگر مرتفع سازد. این تصمیم استراتژیک نه تنها پایداری تولید در بزرگترین قطب صنعتی کشور را تضمین میکند، بلکه پاسخی مسئولانه به دغدغه دیرینه مردم شریف اصفهان و فعالان محیطزیست برای حفظ منابع آب شیرین منطقه محسوب میشود.
رکوردشکنی ملی در اجرای ۸۰۰ کیلومتر خط انتقال
اجرای این طرح عظیم که مسیر آن از مناطق صعبالعبور و متنوع جغرافیایی کشور میگذرد، نیازمند یک هماهنگی ملی و تخصص مهندسی پیچیده بود. مهندسان و متخصصان داخلی موفق شدند کل مسیر ۸۰۰ کیلومتری خط انتقال آب را تنها در مدت زمان ۲ سال به اتمام برسانند که یک رکورد بینظیر در سطح ملی به شمار میآید. فرآیند مطالعاتی این طرح از سالهای ۹۹ آغاز شد و عملیات اجرایی سنگین آن از سال ۱۴۰۲ با شتابی کمسابقه کلید خورد تا امروز شاهد بهرهبرداری نهایی از آن باشیم.
بومیسازی تجهیزات و نوآوری در طراحی مهندسی
گروه فولاد مبارکه در راستای حمایت از تولید داخل، وظیفه تأمین ورقهای فولادی مورد نیاز این خط لوله را بر عهده گرفت. این شرکت موفق به طراحی و تولید ۶۱۰ هزار تن ورق فولادی گرید APIX65 شد که مخصوص خطوط انتقال با فشار بالا است. تیم مهندسی پروژه با به کارگیری خلاقیت فنی، ۵۳۰ کیلومتر از مسیر را به گونهای طراحی کردند که انتقال آب به صورت ثقلی انجام شود. این ابتکار هوشمندانه باعث حذف ۵ ایستگاه پمپاژ بزرگ و کاهش چشمگیر مصرف برق در طول دوره بهرهبرداری شده است.
سرمایهگذاری ۳۵ هزار میلیاردی و اشتغالزایی گسترده
تکمیل این ابرپروژه نیازمند تأمین مالی گستردهای بود که فولاد مبارکه با تخصیص بودجه ۳۵ هزار میلیارد تومانی، سهم اصلی را در آن ایفا کرد. در طول مراحل ساخت و اجرای این طرح ملی، بیش از ۴۲ شرکت پیمانکاری معتبر و ۳ هزار نفر نیروی انسانی متخصص و ماهر به صورت مستقیم مشغول به کار شدند. هدفگذاری کلان در این سرمایهگذاری، فراتر از تأمین آب، ایجاد اشتغال پایدار در مناطق عبوری و افزایش تابآوری اکوسیستم صنعتی استان در برابر تنشهای آبی بوده است.
دستاوردی فراتر از استانداردهای جهانی در مصرف آب
یکی از شاخصترین نکات مطرح شده در این مراسم، ارتقای بهرهوری مصرف آب در فرآیند تولید فولاد بود. در سال ۱۳۷۱ مصرف آب برای تولید هر تن فولاد ۱۶ مترمکعب بود، اما امروز این عدد با اقدامات اصلاحی به ۲٫۵ مترمکعب کاهش یافته است. این در حالی است که میانگین مصرف جهانی آب در صنعت فولاد حدود ۴ مترمکعب برآورد میشود. دستیابی به این عدد نشان میدهد فولاد مبارکه با کاهش مصرف خود به تقریباً نصف استاندارد جهانی، در زمره سبزترین و بهرهورترین شرکتهای فولادی دنیا قرار گرفته است.
همافزایی ملی و توسعه زیرساختهای انرژی
نقش فولاد مبارکه در این طرح فراتر از یک بنگاه اقتصادی صرف بوده و به عنوان بازوی اجرایی دولت در حل چالشهای ملی عمل کرده است. این موفقیت حاصل همکاری نزدیک با پالایشگاه اصفهان، ذوبآهن و حمایتهای وزارت نیرو و نفت بوده است. در کنار پروژه آب، توسعه زیرساختهای انرژی نیز در دستور کار قرار دارد؛ به طوری که فاز اول نیروگاه خورشیدی این شرکت وارد مدار شده و تا پایان سال ۴۰۰ مگاوات برق پاک دیگر به شبکه افزوده میشود. همچنین با در اختیار گرفتن میدان گازی مستقل، تأمین پایدار گاز برای سالهای آتی تضمین شده است.
هوشمندسازی مصرف و مسئولیتهای اجتماعی
مدیریت منابع آب در این مجموعه تنها به انتقال محدود نمیشود، بلکه سرمایهگذاری سنگینی در بخش هوشمندسازی و پایش آنلاین مصرف انجام شده است. نصب سنسورهای دقیق و سیستمهای کنترلی پیشرفته، مدیریت قطرهچکانی آب گرانبهای منتقل شده از دریا را ممکن میسازد. علاوه بر این، در حوزه مسئولیت اجتماعی، طرحهای متعددی برای احیای قنوات منطقه و ارتقای سطح سلامت عمومی اجرا شده است. طبق سیاستهای جدید، طرحهای توسعهای آینده این بنگاه صنعتی به سواحل جنوبی کشور هدایت خواهد شد تا توازن اکولوژیک حفظ شود.
***
افتتاح این پروژه نقطه عطفی در تاریخ صنعت فولاد ایران محسوب میشود، زیرا ریسک عملیاتی ناشی از کمبود آب را برای بزرگترین فولادساز خاورمیانه به طور کامل حذف میکند. کاهش مصرف آب به ۲٫۵ مترمکعب بر تن، مزیت رقابتی قیمت تمامشده محصولات این شرکت را در بازارهای صادراتی به شدت افزایش میدهد. از سوی دیگر، آزادسازی ظرفیت آب زایندهرود برای مصارف کشاورزی و زیستمحیطی، تنشهای اجتماعی و اقتصادی منطقه را کاهش داده و الگویی موفق از توسعه پایدار صنعتی را برای سایر صنایع آببر کشور ترسیم میکند.
