بورس انرژی ایران و بانک تجارت با امضای تفاهمنامهای راهبردی توسط مدیران عامل دو مجموعه، فصل جدیدی از همافزایی میان بازار پول و سرمایه را رقم زدند. این توافقنامه با تمرکز بر ۲ محور کلیدی «تامین مالی نیروگاههای تجدیدپذیر» و «ایجاد زیرساخت تسویه ارزی در رینگ صادراتی» منعقد شده است. هدف نهایی، تسهیل جریان نقدینگی به سمت صنایع پالایشگاهی و پتروشیمی و استفاده از ابزارهای نوین مالی برای توسعه پایدار صنعت انرژی کشور است.
آغاز فصل همافزایی استراتژیک میان دو رکن اقتصادی
مدیریت ارتباطات بورس انرژی ایران خبر داد که در عصر روز سهشنبه 2 دی، تفاهمنامه همکاری مشترکی میان بورس انرژی ایران و بانک تجارت به امضا رسیده است. محمد نظیفی، مدیرعامل بورس انرژی ایران و هادی اخلاقی فیضآثار، مدیرعامل بانک تجارت، با امضای این سند، تعهد خود را برای ارتقای سطح همکاریهای راهبردی اعلام کردند. هدف اصلی این اقدام، ایجاد یک پل ارتباطی مستحکم میان شبکه بانکی کشور و بازار سرمایه است تا از طریق توسعه ابزارهای نوین تامین مالی، چالشهای موجود در صنعت انرژی مرتفع شود و بستری برای گسترش همکاریهای دوجانبه فراهم آید.
تزریق نقدینگی بانکی به شریانهای انرژی
طرفین قرارداد در این تفاهمنامه بر لزوم طراحی و توسعه مدلهای نوین تامین مالی تاکید ورزیدند. آنها توافق کردند تا از ظرفیتهای بورس انرژی در اقتصاد ملی بهرهبرداری حداکثری داشته باشند. تسهیل فرآیند تامین مالی برای صنایع استراتژیک پالایشگاهی و پتروشیمی از اولویتهای این توافق است. همچنین، گسترش همکاریها در بازار برق و فعالسازی ابزارهای مالی مرتبط با حوزه انرژی، به عنوان راهکارهایی عملیاتی برای برونرفت از محدودیتهای مالی فعلی صنایع انرژیبر و تولیدکننده انرژی در دستور کار قرار گرفته است.
مسیر ویژه برای نیروگاههای تجدیدپذیر
یکی از محورهای حیاتی و متمایز این تفاهمنامه، تمرکز ویژه بر بخش انرژیهای پاک است. طبق مفاد این قرارداد، فرآیند معرفی و پذیرش نیروگاههای تجدیدپذیری که توسط بانک تجارت تامین مالی شدهاند، در بازار برق بورس انرژی ایران تسهیل میشود. بانک تجارت متعهد شده است تا متقاضیان احداث نیروگاههای تجدیدپذیر را شناسایی و معرفی کند و در مقابل، بورس انرژی بستر لازم برای پذیرش و عرضه برق تولیدی این نیروگاهها را فراهم میسازد. این چرخه کامل، از تامین سرمایه تا فروش محصول، ریسک سرمایهگذاری در انرژیهای سبز را کاهش میدهد.
تحول در زیرساختهای تسویه ریالی و ارزی
بانک تجارت در چارچوب این تفاهمنامه، مسئولیتهای زیرساختی مهمی را بر عهده گرفته است. ایجاد حسابهای وکالتی مخصوص برای تسویه معاملات بورس انرژی، یکی از این اقدامات است که سرعت و امنیت معاملات را تضمین میکند. علاوه بر این، آمادهسازی زیرساختهای پیچیده برای «تسویه ارزی معاملات رینگ صادراتی» نیز در تعهدات بانک تجارت قرار دارد که گامی بزرگ برای تسهیل صادرات انرژی کشور محسوب میشود. همچنین همکاری در فرآیند تسویه معاملات اوراق سلف موازی استاندارد برق نیز بخش دیگری از تعهدات بانکی در این توافق است.
تنوعبخشی به سبد ابزارهای مالی
این سند همکاری دست بانک تجارت را برای مشارکت فعال در بازار ابزارهای نوین باز میگذارد. بانک تجارت میتواند بر اساس مقررات موجود، در معاملات متنوعی از جمله «گواهی صرفهجویی انرژی»، «اوراق سلف استاندارد» و «گواهیهای سپرده کالایی» مشارکت مستقیم داشته باشد. این حضور فعال، نقش بانک را از یک تامینکننده مالی صرف، به یک بازیگر کلیدی در زنجیره ارزش انرژی و تامین مالی پروژههای بزرگ ملی ارتقا میدهد.
ترویج دانش مالی و مردمیسازی اقتصاد انرژی
بخش پایانی این تفاهمنامه به جنبههای آموزشی و اجتماعی اختصاص دارد. برگزاری کارگاهها و دورههای آموزشی مشترک برای معرفی ابزارهای نوین به فعالان اقتصادی و تعامل سازنده با شرکتهای دانشبنیان فعال در حوزه فینتک و انرژی، از برنامههای آتی این دو نهاد است. همچنین، تاکید بر «مردمیسازی بازار انرژی» از طریق توسعه طرحهای بهینهسازی مصرف و پلتفرمهای نوآورانه، رویکردی است که میتواند به کاهش ریسک تامین مالی، ارتقای شفافیت و تحقق توسعه پایدار در بازار انرژی ایران منجر شود.
***
انعقاد این تفاهمنامه نشاندهنده درک صحیح سیاستگذاران از ضرورت همگرایی بازار پول و سرمایه برای حل ابرچالشهای انرژی کشور است. ورود بانک تجارت به عنوان یک نهاد پولی قدرتمند به فرآیندهای تسویه ارزی رینگ صادراتی بورس انرژی، میتواند گلوگاههای مبادلات بینالمللی انرژی را گشوده و حجم معاملات را افزایش دهد. از سوی دیگر، اتصال مستقیم تامین مالی بانکی به بازار سرمایه برای نیروگاههای تجدیدپذیر، مدل اقتصادی جذابی را خلق میکند که میتواند به کاهش ناترازی انرژی در سالهای آینده کمک شایانی نماید.
