سازمان تأمین اجتماعی در ادامه روند تسویه بدهیهای انباشته خود به شبکه بهداشت و درمان کشور، از پرداخت مبلغی معادل ۴۰۰۰ میلیارد تومان به مراکز درمانی طرف قرارداد خبر داد. این تزریق نقدینگی که از محل نقد شدن اوراق بدهی دولت به این سازمان تأمین شده است، شامل تسویه اسناد رسیدگیشده مراکز دانشگاهی و خصوصی در سراسر کشور میباشد. این اقدام در پی سلسله پرداختهایی است که از ماه گذشته با هدف کاهش فشار مالی بر نظام سلامت آغاز شده است.
گشایش گره کور نقدینگی با نقد شدن اوراق دولتی
به گزارش روابط عمومی سازمان تأمین اجتماعی، قفل بدهیهای معوق این سازمان به مراکز درمانی با کلید «اوراق خزانه و بدهی» در حال باز شدن است. طبق اعلام رسمی، مبلغی حدود ۴۰۰۰ میلیارد تومان دیگر به حساب مراکز درمانی واریز شد. منبع اصلی تأمین این اعتبار سنگین، وصول مطالبات سازمان تأمین اجتماعی از دولت بوده است؛ مطالباتی که نه به صورت وجه نقد، بلکه در قالب اوراق مالی به سازمان واگذار شده بود و اکنون با طی مراحل قانونی و نقد شدن در بازار سرمایه یا سررسید شدن، به چرخه مالی نظام سلامت بازگشته است.
پوشش سراسری بدهیها؛ از بخش خصوصی تا دانشگاهی
این مرحله از پرداختها، تبعیضی میان مراکز قائل نشده و طیف وسیعی از ارائهدهندگان خدمات سلامت را در بر گرفته است. بر اساس گزارش منتشر شده، این مبلغ بابت «اسناد رسیدگی شده» پرداخت شده است. این بدان معناست که تنها صورتحسابهایی که فرآیند ممیزی و تأیید اسناد پزشکی را طی کردهاند، مشمول این پرداخت شدهاند. این واریزی هم شامل بیمارستانها و مراکز درمانی دانشگاهی (دولتی) میشود که بار اصلی درمان کشور را به دوش میکشند و هم مراکز بخش خصوصی را که با چالشهای جدی تأمین هزینههای جاری مواجه هستند، پوشش میدهد.
تداوم روند پرداختها از ماه گذشته
مدیران سازمان تأمین اجتماعی تأکید کردهاند که واریز امروز، یک اقدام مقطعی و جدا افتاده نیست، بلکه حلقهای از زنجیره پرداختهایی است که از ماه گذشته کلید خورده است. استراتژی سازمان بر این است که به محض وصول منابع از دولت (تبدیل اوراق به نقد)، بلافاصله آن را به سمت طلبکاران اصلی خود یعنی مراکز درمانی هدایت کند تا از انباشت مجدد بدهیها و بروز اختلال در خدمترسانی به بیمهشدگان جلوگیری شود.
***
تزریق ۴۰۰۰ میلیارد تومان به سیستم درمان، اثرات فوری بر «مدیریت جریان وجوه نقد» (Cash Flow Management) بیمارستانها خواهد داشت. مراکز درمانی که عمدتاً با هزینههای ثابت بالا (حقوق پرسنل) و هزینههای متغیر ارزی (تجهیزات و دارو) روبرو هستند، به شدت به وصول مطالبات از بیمهگرها وابستهاند.
از منظر اقتصاد کلان، این رویداد نشاندهنده کارکرد مکانیسم «تهاتر بدهی» است. دولت بدهی خود به تأمین اجتماعی را با اوراق میدهد و تأمین اجتماعی با نقد کردن آن، بدهی خود به بازار سلامت را میپردازد. هرچند این روش مُسکن موثری است، اما تأخیر در نقدشوندگی اوراق (Liquidity Lag) همواره باعث میشود ارزش زمانی پول مراکز درمانی کاهش یابد. با این حال، تسویه نقدی این اوراق سیگنال مثبتی به زنجیره تأمین دارو و تجهیزات پزشکی برای تداوم فروش اعتباری به بیمارستانها ارسال میکند.
