شرکت پالایش نفت تهران با استقرار نظام مدیریت یکپارچه خوردگی، رویکردی نوین را در حفظ پایداری تولید و کاهش هزینههای عملیاتی در پیش گرفته است. اداره بازرسی فنی این مجموعه با تکیه بر دادههای دقیق و استانداردهای روز، ریسکهای ناشی از تخریب تجهیزات را به حداقل میرساند. بهرهگیری از توان شرکتهای دانشبنیان و نظارت دقیق بر فرآیندهای شیمیایی، بازرسی فنی را به یک رکن سودآوری غیرمستقیم تبدیل کرده است. این استراتژی ضمن افزایش عمر مفید تجهیزات، ایمنی فرآیندهای پالایشی را تضمین میکند.
رویکرد نظاممند در مقابله با چالش خوردگی
پدیده خوردگی در صنایع پیچیدهای نظیر پالایش نفت، تنها یک مشکل فنی ساده محسوب نمیشود. این پدیده حاصل برهمکنش دهها پارامتر مختلف در شرایط سخت عملیاتی است که تهدیدی جدی برای ایمنی و تولید به شمار میرود. اداره بازرسی و حفاظت فنی پالایشگاه تهران با درک این پیچیدگی، مقابله با خوردگی را از سطح اقدامات واکنشی به یک فرآیند پیشگیرانه ارتقا داده است. کارشناسان این واحد با همکاری سایر بخشها، مدیریت یکپارچه این ریسک را با نگاهی فرابخشی دنبال میکنند. هدف اصلی این اقدامات، جلوگیری از توقفهای ناخواسته و تضمین تداوم جریان تولید در این شریان حیاتی انرژی کشور است.
مدیریت دقیق مواد شیمیایی و بازدارندهها
مهدیه عرب، کارشناس مواد و کنترل کیفیت اداره بازرسی فنی، بر حساسیت انتخاب مواد شیمیایی تاکید دارد. کارشناسان این واحد فرآیند انتخاب، ارزیابی فنی و بکارگیری بازدارندههای خوردگی و مواد رسوبزدا را با دقت بالایی انجام میدهند. این مواد در سیستمهای حیاتی نظیر آبهای خنککننده مدار باز و بسته، شبکههای تولید بخار و مسیرهای بالاسری واحدها کاربرد دارند. انتخاب نهایی بر اساس مشخصات فنی دقیق، سوابق مصرف در سایر صنایع بزرگ و نتایج آزمایشگاهی صورت میگیرد. پایش لحظهای عملکرد و تنظیم دوز تزریق مواد بر اساس دادههای عملیاتی، از وظایف روزمره این تیم تخصصی است.
تصمیمسازی کلان بر پایه گزارشهای دادهمحور
یکی از ارکان موفقیت در مدیریت داراییهای فیزیکی، دسترسی مدیران ارشد به اطلاعات شفاف است. اداره بازرسی فنی با تهیه گزارشهای منظم و تحلیل وضعیت موجود، تصویری روشن از ریسکهای بالقوه ارائه میدهد. این گزارشها به عنوان ابزاری کلیدی، امکان تصمیمگیری و برنامهریزیهای کلان را بر پایه واقعیات فراهم میکنند. مدیران با اتکا به این دادهها میتوانند منابع مالی و انسانی را به بهینهترین شکل ممکن برای نگهداری از تأسیسات تخصیص دهند.
استانداردهای سختگیرانه در پوششهای صنعتی
حفاظت از مخازن ذخیره و سطوح تجهیزات نیازمند انتخاب هوشمندانه رنگها و پوششهای صنعتی است. کارشناسان پالایشگاه تهران این انتخاب را بر مبنای استانداردهای معتبر ملی و بینالمللی انجام میدهند. عواملی همچون شرایط محیطی، نوع سیال درون مخزن، طول دوره بهرهبرداری و الزامات ایمنی در این انتخاب دخیل هستند. هدف نهایی از این سختگیریها، دستیابی به عملکرد بلندمدت پوششها، تسهیل امکان بازرسیهای دورهای و کاهش هزینههای چرخه عمر تجهیزات است.
نقشآفرینی فنی در فرآیندهای مناقصه و خرید
بخش مواد و کنترل کیفیت نقشی فعال و تعیینکننده در زنجیره تأمین پالایشگاه ایفا میکند. تدوین الزامات فنی و شرایط خصوصی برای مناقصات خرید مواد شیمیایی و پوششها بر عهده این بخش است. کارشناسان فنی با تهیه معیارهای دقیق ارزیابی و امتیازدهی به پیشنهادهای پیمانکاران، از ورود کالاهای بیکیفیت به چرخه عملیات جلوگیری میکنند. این نظارت فنی در مرحله خرید، از بروز مشکلات عملیاتی در آینده و هدررفت منابع مالی سازمان پیشگیری میکند.
بهرهگیری از نوآوری شرکتهای دانشبنیان
پالایشگاه تهران با هدف افزایش تنوع منابع تأمین، نگاهی ویژه به توانمندیهای داخلی دارد. بخشی از فعالیتهای اداره بازرسی به انجام آزمایشهای میدانی روی محصولات شرکتهای دانشبنیان اختصاص دارد. کارشناسان عملکرد مواد شیمیایی و پوششهای نوآورانه ساخت داخل را در شرایط واقعی ارزیابی میکنند. در صورت تأیید کارایی و انطباق با استانداردها، این محصولات به عنوان گزینههای جدید وارد چرخه تأمین میشوند که این امر به خودکفایی صنعت نفت کمک شایانی میکند.
پایش وضعیت تجهیزات در تعمیرات اساسی
دورههای تعمیرات اساسی (Overhaul) فرصتی طلایی برای بررسی عمیق وضعیت خوردگی تجهیزات است. بازرسان فنی در این بازه زمانی، کارایی سیستمهای پوششی و میزان تخریب احتمالی را به دقت میسنجند. نتایج این بازرسیها مبنای طراحی و اجرای اقدامات اصلاحی برای دوره بعدی بهرهبرداری قرار میگیرد. این چرخه بازخورد مداوم، موتور محرک بهبود مستمر در سیستم مدیریت خوردگی پالایشگاه تهران محسوب میشود.
بازرسی فنی؛ مرکز سودآوری غیرمستقیم
رویکرد سنتی که بازرسی را تنها یک هزینه میپنداشت، در پالایشگاه تهران تغییر کرده است. رویکرد پیشگیرانه فعلی با تمرکز بر مدیریت یکپارچه ریسک، بازرسی فنی را به یک مرکز سودآوری غیرمستقیم تبدیل کرده است. کاهش هزینههای سنگین تعمیرات اضطراری، افزایش طول عمر مفید تجهیزات و تضمین تولید پایدار، ارزشافزوده قابل توجهی برای سهامداران ایجاد میکند. این استراتژی نشان میدهد که هزینه در ایمنی و بازرسی، در واقع نوعی سرمایهگذاری پرسود برای آینده مجموعه است.
***
استراتژی اتخاذ شده توسط اداره بازرسی فنی شرکت پالایش نفت تهران، نمونهای موفق از گذار از «تعمیرات واکنشی» به «مدیریت دارایی فیزیکی» است. تمرکز بر پیشگیری از خوردگی به جای درمان آن، موجب کاهش چشمگیر OPEX (هزینههای عملیاتی) و جلوگیری از خواب سرمایه ناشی از توقف تولید میشود. علاوه بر این، حمایت از شرکتهای دانشبنیان داخلی در تأمین مواد ضدخوردگی، ضمن کاهش ارزبری، ریسک زنجیره تأمین را در شرایط تحریمی مدیریت میکند. در نهایت، این رویکرد یکپارچه، پایداری سودآوری پالایشگاه را در بلندمدت تضمین خواهد کرد.
