چالش گاز صنایع و معادن

حسین سیمایی‌صراف، وزیر علوم، با اشاره به فناوری پیشرفته فولاد مبارکه در تصفیه پساب و بازچرخانی آب، اعلام کرد مدافع مدیریت مصرف آب در این شرکت خواهد بود. وی سهم صنایع از منابع آبی کشور را تنها 3 درصد در مقابل 90 درصد سهم کشاورزی دانست و تأکید کرد مصرف آب در صنعت به خلق ثروت عظیم منجر می‌شود. وزیر علوم همچنین قطع برق صنایع را مصیبتی برای اقتصاد خواند و ضرر 140 تا 150 همتی سال گذشته را یادآور شد و از خودکفایی صنعت فولاد در تأمین انرژی قدردانی کرد.

تأیید نهایی کمیته فقهی برای ابزاری استراتژیک

کمیته فقهی سازمان بورس و اوراق بهادار پس از بررسی‌های کارشناسی، موافقت خود را با تعمیم دارایی پایه در گواهی ظرفیت به انواع حامل‌های انرژی و آب اعلام کرد. این تصمیم در نشست روز چهارشنبه 22 مرداد که در محل بورس انرژی ایران برگزار شد، اتخاذ گردید. در این جلسه چهره‌های برجسته‌ای همچون غلامرضا مصباحی مقدم، ابوالقاسم علی‌دوست، مجید رضایی و شاپور محمدی حضور داشتند. این کمیته با رعایت ملاحظات مصوبه سال 1393، معامله این اوراق را بلامانع دانست.

گواهی ظرفیت چیست و چگونه عمل می‌کند؟

بر اساس تعریف مصوب، گواهی ظرفیت یک ورقه بهادار قابل معامله است. این اوراق بر پایه ایجاد ظرفیت‌های جدید و قابل اتکا در زنجیره انرژی و آب صادر می‌شوند. این زنجیره شامل تولید، تأمین، انتقال، ذخیره‌سازی و توزیع حامل‌های انرژی و آب است. همچنین این گواهی‌ها می‌توانند مبتنی بر کاهش ظرفیت قراردادی مشترکین فعلی صادر شوند و به دارنده خود حق استفاده از ظرفیت معینی را اعطا می‌کنند.

هدف‌گذاری برای حل معضل ناترازی انرژی

اقتصاد ایران با چالش جدی ناترازی در حوزه انرژی مواجه است که نیاز به توسعه زیرساخت‌ها را دوچندان می‌کند. عملیاتی‌سازی ابزارهایی مانند گواهی ظرفیت، در راستای اهداف ماده 38 قانون برنامه پنج ساله هفتم پیشرفت کشور است. این ابزار اهداف مهمی مانند تأمین مالی برای صنایع انرژی و تضمین بازگشت سرمایه فعالان این حوزه را دنبال می‌کند.

مشوقی اقتصادی برای مقابله با هدررفت منابع

بخش قابل توجهی از منابع انرژی کشور روزانه هدر می‌رود و این اتلاف، معضل ناترازی را عمیق‌تر کرده است. در این شرایط، گواهی‌های ظرفیت به عنوان یک مشوق اقتصادی عمل می‌کنند. این اوراق به تولیدکنندگان انرژی انگیزه مالی لازم را می‌دهند تا به طور جدی برای مقابله با تلفات انرژی اقدام کنند و بهره‌وری را افزایش دهند.

چشم‌انداز سودآوری برای اقتصاد ملی

محمد نظیفی، مدیرعامل بورس انرژی ایران، بر اهمیت بالای این ابزار مالی تأکید کرد. او بیان داشت که بازار گواهی ظرفیت، سودآوری بسیاری برای اقتصاد کشور به همراه خواهد داشت. به گفته نظیفی، مزیت اصلی ایران در حوزه هیدروکربوری است و باید از تمام ظرفیت‌های بازار سرمایه برای توسعه این مزیت اقتصادی راهبردی استفاده کرد.

جمع‌بندی و تحلیل اقتصادی
تصویب گواهی ظرفیت حامل‌های انرژی و آب توسط کمیته فقهی، یک نقطه عطف در پیوند بازار سرمایه با بخش واقعی اقتصاد محسوب می‌شود. این اقدام نه تنها یک ابزار مالی جدید برای سرمایه‌گذاران معرفی می‌کند، بلکه یک راهکار عملیاتی برای مواجهه با بحران ناترازی انرژی ارائه می‌دهد. این اوراق با ایجاد انگیزه اقتصادی برای بهینه‌سازی و توسعه زیرساخت‌ها، می‌توانند سرمایه‌های خصوصی را به سمت پروژه‌های استراتژیک انرژی هدایت کنند. موفقیت این ابزار، گامی مهم در جهت تأمین مالی پایدار و کاهش وابستگی به منابع دولتی در بخش انرژی خواهد بود و می‌تواند به افزایش بهره‌وری کلی اقتصاد ملی کمک شایانی نماید.

شرکت معدنی و صنعتی چادرملو با وجود محدودیت‌های انرژی، در 4 ماهه نخست سال جاری به یک رکورد قابل توجه دست یافت. این شرکت ضمن افزایش تولید فولاد، موفق شد مصرف آب را به ازای هر تن تولید حدود 7 درصد و مصرف برق را نزدیک به 9 درصد کاهش دهد. با اصلاح فرآیندها، هدررفت روزانه 600 مترمکعب آب متوقف شده و مصرف برق به ازای هر تن فولاد از حدود 640 به 570 کیلووات‌ساعت رسیده است که نشان‌دهنده افزایش بهره‌وری در این مجتمع صنعتی است.

تاکنون بیش از 1.5 میلیارد ورقه گواهی صرفه‌جویی انرژی گاز در 16 مرحله تخصیص یافته است. از این میزان، بالغ بر 1 میلیارد ورقه در بورس انرژی ایران مورد معامله قرار گرفته است. ارزش کل این معاملات تا پایان تیرماه 1404 به بیش از 67 هزار میلیارد ریال رسیده است. این ابزار به عنوان روشی برای مدیریت مصرف حامل‌های انرژی در غیاب مکانیسم قیمت عمل می‌کند.

شرکت فولاد خوزستان در نشستی خبری با حضور 180 فعال رسانه‌ای، از هدف‌گذاری تولید 13.6 میلیون تن فولاد تا سال 1410 معادل 25 درصد تولید کشور خبر داد. امین ابراهیمی مدیرعامل، ضمن اعلام سرمایه‌گذاری 50 هزار میلیارد تومانی در 3 سال گذشته و ایجاد 1500 شغل، از خسارت 8500 میلیارد تومانی صنعت فولاد بر اثر کمبود انرژی انتقاد کرد. وی با هشدار نسبت به کاهش 40 تا 45 درصدی صادرات، بر ضرورت راه‌اندازی نیروگاه سبزوار و احداث 600 مگاوات نیروگاه خورشیدی تأکید کرد. فولاد خوزستان با تولید 90 درصدی از طریق کوره قوس الکتریکی، پیشگام تولید فولاد سبز معرفی شد.

مدیرعامل فولاد خوزستان در پیامی به کارکنان، چالش‌های ناشی از ناترازی انرژی را یک مسئله ملی و خارج از اراده شرکت دانست. امین ابراهیمی با تاکید بر اینکه این بحران بر تولید اثرگذار بوده، راه عبور از آن را همدلی، یکپارچگی و اتحاد تمامی کارکنان اعلام کرد. او کارکنان را شریک اصلی شرکت در تولید خواند و اطمینان داد که هر بهبودی در وضعیت تولید، مستقیماً بر معیشت آن‌ها تأثیر مثبت خواهد گذاشت. ابراهیمی همچنین از تلاش شبانه‌روزی تیم مدیریتی برای رفع دغدغه‌ها و بهبود شرایط خبر داد.

مدیرعامل شرکت فولاد خوزستان در دیدار با فرمانده انتظامی استان، بر تداوم تولید پایدار با وجود چالش‌های ناشی از محدودیت انرژی تأکید کرد. این شرکت با اشاره به شرایط دشوار فعلی، از سرمایه‌گذاری در نیروگاه‌های خورشیدی در گتوند، بهبهان و لامرد و خرید نیروگاه 540 مگاواتی سبزوار برای تأمین برق پایدار خبر داد. در این نشست، بر هم‌افزایی صنعت و نهادهای انتظامی برای حفظ ثبات اجتماعی و ایفای مسئولیت‌های اجتماعی به عنوان یک اولویت راهبردی تأکید شد.

منطقه ویژه اقتصادی لامرد با سرمایه‌گذاری کلان 5,850 میلیارد ریالی، زیرساخت‌های انرژی خود را توسعه می‌دهد. با تکمیل فاز دوم و آغاز فاز سوم پروژه گازرسانی صنعتی، این منطقه تأمین انرژی پایدار برای صنایع کلیدی را تضمین می‌کند. این طرح‌ها علاوه بر تأمین گاز مجتمع آلومینیوم جنوب، نیاز انرژی پتروشیمی ستاره هرمز و نیروگاه غدیر انرژی لامرد را نیز پوشش خواهند داد و زمینه توسعه صنعتی جنوب فارس را فراهم می‌آورند.