چالش‌های ج.ا.ا

شرکت فولاد خوزستان با سرمایه‌گذاری بیش از 200 میلیارد تومان، سایت دپوی سرباره را با ظرفیت سالانه 1,200,000 تن به بهره‌برداری رسانده است. این مجموعه با استقرار سیستم‌های پیشرفته کنترل آلودگی، موفق به مهار کامل آلاینده‌ها شده و اثری منفی بر محیط زیست منطقه ندارد. در بازدید علیرضا مخبر دزفولی، قائم‌مقام مدیرعامل شرکت، بر اهمیت رعایت الزامات زیست‌محیطی تاکید شد. همچنین پروژه “کمربند فضای سبز” به عنوان گام بعدی در راستای توسعه پایدار منطقه در دستور کار قرار گرفته است.

سازمان توسعه و نوسازی معادن و صنایع معدنی ایران (ایمیدرو) با هدف توسعه زیرساخت‌های حیاتی، 5 پروژه بزرگ برق‌رسانی را در دست اجرا دارد. این پروژه‌ها با سرمایه‌گذاری اولیه به ارزش 4498 میلیارد ریال، خطوط انتقالی به طول مجموع 136 کیلومتر را شامل می‌شوند. این اقدام راهبردی، در راستای سیاست کلان ایمیدرو برای رفع موانع زیربنایی و پشتیبانی از معادن بخش خصوصی در استان‌های مختلف کشور صورت می‌گیرد.

در نخستین کارگروه تخصصی بازار برق در بورس انرژی ایران، مدیرعامل این بورس بر مشارکت جدی‌تر فعالان صنعت برای توسعه بازار تأکید کرد. در این نشست، تولیدکنندگان و مدیران دولتی به بیان دغدغه‌هایی مانند توسعه ابزارهای مالی، تسهیل فرآیندها و بهبود فضای کسب‌وکار پرداختند. بورس انرژی نیز متعهد شد تا این موارد را در دستور کار قرار دهد و بر حفظ مزیت «برق قطع‌نشو» برای معاملات تابلوهای سبز و آزاد تأکید کرد. این هم‌افزایی با هدف تحقق اهداف برنامه هفتم توسعه و فاصله گرفتن از قیمت‌گذاری دستوری دنبال می‌شود.

شرکت فولاد مبارکه در همکاری با شهرداری اصفهان، فاز نخست تأمین 15000 تن سرباره فرآوری‌شده را برای تولید آسفالت به اجرا درآورد. این محصول نوآورانه که در رینگ چهارم ترافیکی شهر به کار گرفته شد، کیفیت و ایمنی جاده‌ها را به شکل محسوسی ارتقا می‌دهد. استفاده از سرباره صنعتی به جای سنگدانه‌های طبیعی، علاوه بر افزایش عمر آسفالت، گامی مهم در جهت حفظ منابع طبیعی و تحقق مسئولیت اجتماعی است. این طرح الگویی موفق از اقتصاد چرخشی و هم‌افزایی صنعت و مدیریت شهری محسوب می‌شود.

شرکت فولاد آلیاژی ایران با تکمیل خط انتقال پساب یزد، برداشت از منابع آب زیرسطحی را به طور کامل متوقف خواهد کرد. مدیرعامل این شرکت اعلام کرد که این مجموعه در دوران ناترازی برق و بحران‌های اخیر، با خرید برق از بازار آزاد، تولید و اشتغال را بدون وقفه حفظ کرد. این شرکت همچنین احداث یک نیروگاه خورشیدی 200 مگاواتی را در دستور کار دارد. این اقدامات، گام‌های مهمی در راستای توسعه پایدار و مدیریت بهینه منابع محسوب می‌شوند.

تأیید نهایی کمیته فقهی برای ابزاری استراتژیک

کمیته فقهی سازمان بورس و اوراق بهادار پس از بررسی‌های کارشناسی، موافقت خود را با تعمیم دارایی پایه در گواهی ظرفیت به انواع حامل‌های انرژی و آب اعلام کرد. این تصمیم در نشست روز چهارشنبه 22 مرداد که در محل بورس انرژی ایران برگزار شد، اتخاذ گردید. در این جلسه چهره‌های برجسته‌ای همچون غلامرضا مصباحی مقدم، ابوالقاسم علی‌دوست، مجید رضایی و شاپور محمدی حضور داشتند. این کمیته با رعایت ملاحظات مصوبه سال 1393، معامله این اوراق را بلامانع دانست.

گواهی ظرفیت چیست و چگونه عمل می‌کند؟

بر اساس تعریف مصوب، گواهی ظرفیت یک ورقه بهادار قابل معامله است. این اوراق بر پایه ایجاد ظرفیت‌های جدید و قابل اتکا در زنجیره انرژی و آب صادر می‌شوند. این زنجیره شامل تولید، تأمین، انتقال، ذخیره‌سازی و توزیع حامل‌های انرژی و آب است. همچنین این گواهی‌ها می‌توانند مبتنی بر کاهش ظرفیت قراردادی مشترکین فعلی صادر شوند و به دارنده خود حق استفاده از ظرفیت معینی را اعطا می‌کنند.

هدف‌گذاری برای حل معضل ناترازی انرژی

اقتصاد ایران با چالش جدی ناترازی در حوزه انرژی مواجه است که نیاز به توسعه زیرساخت‌ها را دوچندان می‌کند. عملیاتی‌سازی ابزارهایی مانند گواهی ظرفیت، در راستای اهداف ماده 38 قانون برنامه پنج ساله هفتم پیشرفت کشور است. این ابزار اهداف مهمی مانند تأمین مالی برای صنایع انرژی و تضمین بازگشت سرمایه فعالان این حوزه را دنبال می‌کند.

مشوقی اقتصادی برای مقابله با هدررفت منابع

بخش قابل توجهی از منابع انرژی کشور روزانه هدر می‌رود و این اتلاف، معضل ناترازی را عمیق‌تر کرده است. در این شرایط، گواهی‌های ظرفیت به عنوان یک مشوق اقتصادی عمل می‌کنند. این اوراق به تولیدکنندگان انرژی انگیزه مالی لازم را می‌دهند تا به طور جدی برای مقابله با تلفات انرژی اقدام کنند و بهره‌وری را افزایش دهند.

چشم‌انداز سودآوری برای اقتصاد ملی

محمد نظیفی، مدیرعامل بورس انرژی ایران، بر اهمیت بالای این ابزار مالی تأکید کرد. او بیان داشت که بازار گواهی ظرفیت، سودآوری بسیاری برای اقتصاد کشور به همراه خواهد داشت. به گفته نظیفی، مزیت اصلی ایران در حوزه هیدروکربوری است و باید از تمام ظرفیت‌های بازار سرمایه برای توسعه این مزیت اقتصادی راهبردی استفاده کرد.

جمع‌بندی و تحلیل اقتصادی
تصویب گواهی ظرفیت حامل‌های انرژی و آب توسط کمیته فقهی، یک نقطه عطف در پیوند بازار سرمایه با بخش واقعی اقتصاد محسوب می‌شود. این اقدام نه تنها یک ابزار مالی جدید برای سرمایه‌گذاران معرفی می‌کند، بلکه یک راهکار عملیاتی برای مواجهه با بحران ناترازی انرژی ارائه می‌دهد. این اوراق با ایجاد انگیزه اقتصادی برای بهینه‌سازی و توسعه زیرساخت‌ها، می‌توانند سرمایه‌های خصوصی را به سمت پروژه‌های استراتژیک انرژی هدایت کنند. موفقیت این ابزار، گامی مهم در جهت تأمین مالی پایدار و کاهش وابستگی به منابع دولتی در بخش انرژی خواهد بود و می‌تواند به افزایش بهره‌وری کلی اقتصاد ملی کمک شایانی نماید.

شرکت فولاد مبارکه با استفاده از سرباره فولاد در تولید آسفالت، گامی مهم در جهت افزایش ایمنی جاده‌ها و حفظ محیط زیست برداشته است. این آسفالت نوین که در پروژه رینگ چهارم اصفهان با ترکیب 50 درصدی سرباره به کار رفته، اصطکاک را افزایش داده و به کاهش حوادث کمک می‌کند. به گفته رئیس واحد حمل و فرآوری سرباره این شرکت، آسفالت سرباره‌ای عمر مفید بیشتری دارد و مقاومت بالاتری در برابر شرایط جوی از خود نشان می‌دهد. فولاد مبارکه قصد دارد استفاده از این فناوری پایدار را در سطح ملی گسترش دهد.

شرکت پتروشیمی شهید تندگویان با اجرای مجموعه‌ای از پروژه‌های زیست‌محیطی جدید، برنامه‌ای مدون را برای خروج کامل از فهرست صنایع آلاینده تا پایان سال ۱۴۰۵ آغاز کرده است. این شرکت با اتکا به توان داخلی و شرکت‌های دانش‌بنیان، رفع موانع تولید و افزایش ضریب ایمنی را نیز دنبال می‌کند. گروه صنایع پتروشیمی خلیج فارس، به عنوان شرکت مادر، اولویت اصلی خود را حمایت از این هدف و سپس تمرکز بر بازچرخانی آب اعلام کرده است. هدف نهایی این اقدامات، دستیابی به استانداردهای سازمان حفاظت محیط زیست و معرفی پتروشیمی تندگویان به عنوان یک صنعت سبز است.