بازار مشتقه

سازمان بورس و اوراق بهادار با ابلاغ اصلاحیه‌ای مهم، امکان بازگشایی قراردادهای اختیار معامله (آپشن) را در روز سررسید، حتی در صورت توقف نماد دارایی پایه، فراهم کرد. به گفته وحید مطهری‌نیا، این تغییر که از 6 مرداد 1404 اجرایی شده، به دارندگان موقعیت‌های باز اجازه می‌دهد تا در یک بازه زمانی مشخص، تنها برای بستن موقعیت خود اقدام کنند و امکان ایجاد موقعیت جدید وجود نخواهد داشت.

شرکت «دانا پترو پایا» با انتشار اوراق سلف نفت خام سنگین در بورس انرژی ایران، فرآیند تأمین مالی به ارزش تقریبی 4,600 میلیارد ریال را آغاز کرد. در این عرضه، تعداد 96,205 قرارداد با نماد معاملاتی «سنفت061» و قیمت پایه 47,814,170 ریال برای هر قرارداد به روش حراج ناپیوسته ارائه شد. منابع مالی حاصل از این اوراق، مستقیماً برای اجرای طرح نگهداشت و افزایش تولید نفت از میادین در حال بهره‌برداری «آبان» و «پایدار غرب» هزینه خواهد شد. این مدل تأمین مالی، وابستگی به منابع بانکی را کاهش می‌دهد و هزینه پروژه‌ها را بهینه‌تر می‌کند.

گزارش مرکز داده‌های فرابورس ایران از رونق چشمگیر در بازارهای نوین مالی حکایت دارد. در هفته منتهی به اول مردادماه، ارزش معاملات بازار مشتقه با جهشی فوق‌العاده 331 درصدی مواجه شد. بازار نوآفرین نیز با رشد 26 درصدی ارزش معاملات، عملکردی مثبت به ثبت رساند. در همین بازه زمانی، کل مبادلات فرابورس به بیش از 740 هزار میلیارد تومان رسید و شاخص کل با افزایشی یک درصدی، در کانال 25 هزار واحدی تثبیت شد. این آمارها نشان‌دهنده توجه روزافزون سرمایه‌گذاران به ابزارهای مالی مدرن است.

شرکت بورس کالای ایران در گزارش عملکرد سال مالی 1403، از دستاوردهای چشمگیر خود رونمایی کرد. مهم‌ترین تحول، جهش سهم بازار مالی و مشتقه از 9 درصد به 25 درصد از کل ارزش معاملات 2450 همتی این بورس بود. این تغییر راهبردی، نشانگر تمرکز بر ابزارهای نوین مالی است. در مجمع این شرکت، تقسیم سود 165 ریالی به ازای هر سهم و افزایش سرمایه 31.8 درصدی از محل سود انباشته به تصویب رسید.

بورس کالای ایران در هفته منتهی به 19 تیرماه، شاهد رونق چشمگیری در بازارهای مختلف بود. در بازار فلزات گرانبها، بیش از 201 کیلوگرم شمش طلا به ارزش 1,897 میلیارد تومان معامله شد. بازار زعفران نیز با گردش مالی بالغ بر 141 میلیارد تومان درخشید. همچنین، ارزش کل معاملات بازار قراردادهای آتی از مرز 300 میلیارد تومان عبور کرد که نشان‌دهنده اعتماد فزاینده سرمایه‌گذاران به ابزارهای مالی شفاف است.

در معاملات روز گذشته بازار مشتقه و مالی بورس کالای ایران، بیش از 422 میلیون قرارداد به ارزش 3657 میلیارد تومان (3.6 همت) منعقد شد. صندوق‌های کالایی با معاملاتی به ارزش 2989 میلیارد تومان، بیشترین سهم را در این بازار به خود اختصاص دادند. در بخش گواهی سپرده کالایی، گواهی شمش طلا، سکه، شمش نقره و زعفران به ترتیب با ارزش‌های 297، 201، 25 و 7 میلیارد تومان معامله شدند. همچنین، بازار قراردادهای آتی و اختیار معامله نیز به ترتیب معاملاتی به ارزش 126 و 12 میلیارد تومان را به ثبت رساندند که در هر دو بازار، ابزارهای مبتنی بر طلا پیشتاز بودند.

بازار قراردادهای آتی بورس کالای ایران در هفته منتهی به 13 تیر ماه، معاملاتی به ارزش بیش از 592 میلیارد تومان را ثبت کرد. در این هفته، مجموعاً 38 هزار و 478 قرارداد آتی منعقد شد که اوج معاملات در روز 10 تیر با ثبت بیش از 11 هزار و 586 قرارداد و ارزش 190 میلیارد تومان بود. قراردادهای فعال در این بازار شامل صندوق‌های طلا، شمش طلا، شمش نقره و زعفران نگین است که نشان‌دهنده تمرکز سرمایه‌گذاران بر دارایی‌های امن و کالاهای استراتژیک است.

بازار مشتقه زعفران در روز 9 تیر ماه 1404 شاهد معاملاتی به ارزش مجموعاً 107.6 میلیارد تومان بود. در این میان، گواهی‌های سپرده زعفران با ثبت ارزش معاملاتی 55 میلیارد تومان، بیشترین سهم را به خود اختصاص دادند. صندوق‌های مبتنی بر زعفران با معامله 7.538 میلیون واحد به ارزش 27 میلیارد تومان و قراردادهای آتی با حجم 2379 قرارداد (معادل 238 کیلوگرم زعفران) به ارزش 25.6 میلیارد تومان، روز پررونقی را سپری کردند. افزایش تعداد موقعیت‌های باز در بازار آتی، نشان از تداوم فعالیت معامله‌گران در این بازار دارد.