وزارت نیرو

بورس انرژی ایران، با تکیه بر تجربه موفق عرضه گواهی صرفه‌جویی در حوزه‌های گاز و برق، قصد دارد تا پایان تابستان ابزار مالی «گواهی صرفه‌جویی آب» را راه‌اندازی کند. به گفته محمد نظیفی، مدیرعامل این بورس، این سازوکار به شرکت‌های پیشرو در بهره‌وری آب پاداش داده و منابع مالی لازم برای پروژه‌های کاهش مصرف را تأمین می‌کند. همزمان، بازار آب‌های نامتعارف نیز در بورس انرژی فعال شده و قیمت‌گذاری پساب‌های صنعتی با نرخ‌هایی تا 5 یورو برای هر مترمکعب در حال انجام است. این اقدامات نشان‌دهنده یک تغییر رویکرد استراتژیک به سمت مدیریت بازارمحور منابع حیاتی کشور است.

شرکت گروه مدیریت نیروگاهی ایرانیان مپنا در مجمع اخیر خود از رشد 5 درصدی تولید برق به بیش از 36 میلیون مگاوات‌ساعت و کسب سهم 9.7 درصدی از تولید برق کشور با وجود داشتن تنها 7.8 درصد از ظرفیت اسمی خبر داد. این شرکت ضمن اعلام خرید 128 مگاوات پنل خورشیدی، بر برنامه‌های توسعه‌ای خود در حوزه تجدیدپذیرها و مدیریت منابع آب تأکید کرد. در پایان این مجمع، تقسیم سود نقدی 722 ریالی به ازای هر سهم و برنامه افزایش سرمایه 100 درصدی از محل سود انباشته به تصویب رسید.

هلدینگ میدکو با دریافت مجوز رسمی از وزارت نیرو، ذیل ماده 4 قانون رفع موانع توسعه صنعت برق قرار گرفت. این مجوز به نیروگاه 450 مگاواتی سیکل ترکیبی بوتیا اجازه می‌دهد از گاز نیروگاهی برای تولید برق استفاده کند. این نیروگاه با راندمان 58 درصدی، بیش از 80 درصد نیاز برق صنایع میدکو را تأمین خواهد کرد. این دستاورد استراتژیک پس از 3 سال پیگیری حاصل شده و منجر به کاهش بهای تمام‌شده و افزایش سودآوری می‌شود.

رمضانعلی سنگدوینی، نایب‌رئیس کمیسیون انرژی مجلس، اعلام کرد قطع برق صنایع بزرگی که در نیروگاه‌های تجدیدپذیر سرمایه‌گذاری کرده‌اند، مغایر با قانون و مصوبات وزارت نیرو است. او این اقدام را آسان‌ترین راه برای مدیریت ناترازی و مضر برای اقتصاد کشور دانست. وی تاکید کرد که صنایعی مانند فولاد مبارکه، با وجود سرمایه‌گذاری‌های کلان در ساخت نیروگاه‌های خورشیدی و با استناد به قانون جهش تولید دانش‌بنیان، نباید با قطعی برق مواجه شوند و عدم اجرای این مصوبات مانعی برای توسعه انرژی‌های پاک است.

بهرام سبحانی، رئیس انجمن تولیدکنندگان فولاد ایران، سرمایه‌گذاری فولاد مبارکه برای احداث نیروگاه خورشیدی را اقدامی قابل تقدیر و موثر در رفع ناترازی برق کشور خواند. او تأکید کرد که به دلیل قرار گرفتن صنایع در اولویت خاموشی‌ها، شرکت‌های بزرگ ناچار به خودتامینی انرژی هستند. سبحانی با اشاره به ظرفیت بالای ایران در انرژی خورشیدی، این اقدام فولاد مبارکه را یک راهکار هوشمندانه دانست. وی همچنین از عدم پایبندی وزارت نیرو به مصوبه دولت مبنی بر عدم اعمال محدودیت برای برق تولیدی صنایع انتقاد کرد.

مشاور وزیر صمت، ساخت نیروگاه خورشیدی 600 مگاواتی توسط فولاد مبارکه را گامی مهم در مسیر خودتأمینی انرژی و تحقق «فولاد سبز» خواند. سید عباس حسینی اعلام کرد با افتتاح فاز نخست این پروژه، 120 مگاوات برق به شبکه داخلی این شرکت تزریق می‌شود. او ضمن اشاره به مذاکرات با وزارت نیرو برای جلوگیری از قطع برق صنایع خودتأمین، تأکید کرد که هرگونه کاهش تولید در فولاد مبارکه به دلیل قطعی برق برای وزارت صمت قابل قبول نیست.

بهرام سبحانی، رئیس انجمن تولیدکنندگان فولاد ایران، در گزارش عملکرد این تشکل از رشد تعداد اعضا به 299 شرکت تا پایان سال ۱۴۰۳ خبر داد. او اعلام کرد که انجمن بر شش محور کلیدی از جمله توسعه صادرات، بهینه‌سازی انرژی، و تنظیم بازار متمرکز بوده است. مهم‌ترین اقدامات شامل اصلاح مقررات برای تسهیل صادرات، پیگیری برای مدیریت سقف محدودیت‌های انرژی با همکاری وزارت نیرو، و افزایش شفافیت آماری در بازار داخلی است. این فعالیت‌ها با هدف تقویت جایگاه و رفع موانع ساختاری صنعت فولاد کشور دنبال می‌شود.

ایران با چالش جدی ناترازی انرژی، به‌ویژه کسری پیش‌بینی‌شده 24000 مگاواتی برق تا سال 1404 مواجه است. برنامه هفتم توسعه، بهره‌برداری سالانه 12000 مگاوات ظرفیت تجدیدپذیر را هدف‌گذاری کرده، اما عدم سودآوری تاریخی صنعت نیروگاهی مانع بزرگی محسوب می‌شود. راه‌اندازی تابلوی برق سبز در بورس انرژی ایران در خرداد 1402، با ایجاد بازاری شفاف و رقابتی و ارائه مشوق‌هایی نظیر عدم اعمال مدیریت مصرف برای خریداران، راهکاری امیدبخش برای جذب سرمایه و توسعه پایدار انرژی‌های پاک ارائه کرده است. این اقدام، جذابیت سرمایه‌گذاری در انرژی‌های تجدیدپذیر را افزایش داده و گامی کلیدی در جهت تحقق اهداف توسعه و کاهش وابستگی به سوخت‌های فسیلی به شمار می‌رود.