سید عباس عراقچی، وزیر امور خارجه، در گفتگوی تلفنی با همتای اتریشی خود، از رویکرد تقلیلگرایانه برخی کشورهای اروپایی که تنها بر پیامدهای اقتصادی تنشها تمرکز کرده و ماهیت جنایتکارانه تجاوز به خاک ایران را نادیده میگیرند، به شدت انتقاد کرد. وی با تأکید بر حق قانونی ایران برای دفاع از تمامیت سرزمینی، بحران جاری در منطقه و تنگه هرمز را خروجی مستقیم قانونشکنیهای آمریکا و رژیم صهیونیستی دانست و خواستار پاسخگویی بینالمللی متجاوزان شد.
تنگه هرمز و بحران منطقهای؛ میراث مستقیم تجاوزات خارجی
رئیس دستگاه دیپلماسی ایران در این رایزنی دیپلماتیک، ریشه ناامنیهای اخیر در شریانهای حیاتی تجارت جهانی از جمله تنگه هرمز را به اقدامات تهاجمی آمریکا و رژیم صهیونیستی پیوند زد. عراقچی با تبیین وضعیت موجود، یادآور شد که ثبات منطقه به طور مستقیم تحت تأثیر نقض حاکمیت ملی ایران قرار گرفته است. وی تصریح کرد که نمیتوان بدون توقف منشأ اصلی تنش، یعنی تجاوزات نظامی بیگانگان، انتظار بازگشت آرامش به گلوگاههای راهبردی انرژی را داشت.
انتقاد از نگاه اقتصادیمحور اروپا به بحرانهای انسانی و امنیتی
وزیر امور خارجه با به چالش کشیدن موضعگیریهای اخیر پایتختهای اروپایی، خاطرنشان کرد که تقلیل دادن یک تجاوز نظامی آشکار به «چالشهای اقتصادی جهانی»، نوعی فرار از مسئولیت اخلاقی و حقوقی است. عراقچی تأکید کرد که جامعه جهانی نباید با چشمپوشی بر ماهیت جنایتکارانه این حملات، صرفاً نگران اختلال در زنجیره تأمین یا نوسانات بازار باشد؛ بلکه باید با رویکردی مسئولانه، متجاوزان را بابت نقض صریح قوانین بینالمللی بازخواست کند.
عزم راسخ تهران در صیانت از منافع ملی و تمامیت سرزمینی
در این گفتگو، بر اراده قطعی جمهوری اسلامی ایران برای استفاده از تمامی ظرفیتهای دفاعی و سیاسی جهت حفاظت از مرزها و منافع ملی تأکید شد. وزیر امور خارجه ابراز داشت که ایران در دفاع از حاکمیت خود هیچگونه تردیدی به خود راه نخواهد داد و پاسخ به هرگونه تعرض، حق ذاتی و مشروع کشور است. این موضعگیری نشاندهنده بنبست دیپلماسی یکجانبهای است که حق دفاع مشروع ایران را در محاسبات خود نادیده میگیرد.
واکنش اتریش و پیشنهاد میانجیگری برای توقف درگیریها
بئاته ماینل رایزینگر، وزیر امور خارجه اتریش، در این تماس با ابراز نگرانی عمیق از تأثیرات مخرب جنگ بر امنیت پایدار و ثبات اقتصاد بینالملل، بر ضرورت بازگشت به میز مذاکره تأکید کرد. وی با اشاره به جایگاه سنتی اتریش در تسهیل گفتگوهای بینالمللی، آمادگی وین را برای به کارگیری ابزارهای دیپلماتیک جهت جلوگیری از گسترش دامنه درگیریها اعلام نمود. با این حال، تأکید طرف ایرانی بر لزوم برخورد با ریشه اصلی تنش (متجاوزان)، مسیر دشوار پیشروی این پیشنهادات میانجیگرانه را نشان میدهد.
***
دیپلماسی تهاجمی ایران در قبال اروپا نشاندهنده تغییری راهبردی است که در آن امنیت مسیرهای تجاری مانند تنگه هرمز به رسمیت شناختن حقوق حاکمیتی ایران گره خورده است. نادیده گرفتن ماهیت جنایتکارانه تجاوزات توسط اروپا و تمرکز صرف بر شاخصهای اقتصادی، ریسکهای سیستماتیک را در بازار انرژی افزایش میدهد؛ چرا که ثبات اقتصادی بدون امنیت فیزیکی زیرساختها در منطقه غیرممکن است. پافشاری عراقچی بر پاسخگو کردن متجاوزان، پیامی مستقیم به بازارهای جهانی است که هزینه نقض امنیت ایران، ناامنی در شریانهای اقتصادی بینالمللی خواهد بود. تداوم این وضعیت، هزینههای بیمه دریایی و ترانزیت انرژی را برای کشورهای غربی به شدت ارتقا داده و ضرورت تغییر رویکرد سیاسی اروپا را به یک الزام اقتصادی تبدیل میکند.