رئیس مرکز ملی تأیید صلاحیت ایران از دستیابی به دستاوردی راهبردی در حوزه تجارت بینالملل خبر داد که طی آن، نتایج ارزیابی انطباق استاندارد ایران اکنون در بیش از ۱۱۰ کشور جهان پذیرفته میشود. مهدی علیپور با تبیین نقش عضویت در اتحادیههای APAC و ILAC، اعلام کرد که با تحقق اصل «یک بار آزمون»، موانع فنی صادرات مرتفع شده و هزینههای بازرسی مجدد برای تولیدکنندگان ایرانی در مقصدهای صادراتی حذف شده است. این تحول کلان، جایگاه ایران را در شبکه جهانی ارزیابی انطباق به طور چشمگیری ارتقا میدهد.
تثبیت عضویت در APAC و ILAC؛ کلید توسعه صادرات
پرونده تأیید صلاحیت ایران در حوزههای بازرسی و آزمایشگاهی با تثبیت عضویت در نهادهای بینالمللی APAC و ILAC به مرحله جدیدی از اعتبار جهانی وارد شده است. این عضویت موجب شد تا گواهینامههای صادره در داخل کشور، بدون نیاز به تکرار فرآیندهای پرهزینه در خارج از مرزها، مورد پذیرش ۱۱۰ کشور عضو قرار گیرد. از آنجایی که ۸۰ درصد تجارت جهانی مستقیماً به ارزیابی انطباق وابسته است، این اعتبار بینالمللی به معنای افزایش مستقیم رقابتپذیری کالاهای ایرانی در بازارهای هدف است.
تحقق اصل یک بار آزمون و کاهش هزینههای تولید
اجرای دقیق استانداردهای جهانی در مرکز ملی تأیید صلاحیت، منجر به پیادهسازی عملیاتی اصل «یک بار آزمون» در ایران شده است. این اقدام استراتژیک با حذف آزمونهای موازی و بازرسیهای تکراری در کشورهای مقصد، هزینههای سربار صادرکنندگان را کاهش داده و روند ترخیص کالا در گمرکات جهانی را تسریع میکند. حذف این موانع فنی، یکی از اصلیترین مطالبات فعالان اقتصادی برای تسهیل تجارت فرامرزی بوده که اکنون به ثمر رسیده است.
توسعه استانداردسازی در بخش خدمات و بازرسی
مرکز ملی تأیید صلاحیت علاوه بر حوزههای صنعتی، استانداردسازی خدمات را نیز در دستور کار قرار داده است. در همین راستا، ۱۶ نهاد بازرسی در ۲۲ دامنه خدماتی متنوع از جمله مراکز آموزشی، باشگاههای ورزشی، هتلها، خدمات پستی و خانه سالمندان موفق به دریافت تأیید صلاحیت شدهاند. این گسترش دامنه نشاندهنده ورود نظام استاندارد به لایههای مختلف سرویسدهی عمومی و ارتقای کیفیت زندگی شهروندان بر اساس معیارهای علمی است.
دیپلماسی استاندارد و هوشمندسازی فرآیندهای اداری
امضای تفاهمنامه همکاری با ازبکستان و پیگیری عضویت در نهادهای بینالمللی نظیر GAC و IFHAB نشان از فعال شدن دیپلماسی استاندارد در یک سال اخیر دارد. همزمان با این اقدامات برونمرزی، استقرار سامانه هوشمند تأیید صلاحیت و بازنگری در دستورالعملهای فنی، شفافیت اداری را در این مرکز تقویت کرده است. بهرهبرداری از مرحله عملیاتی سامانه جدید صدور گواهینامه، گامی کلیدی در جهت حذف گلوگاههای سنتی و ارتقای سلامت نظام اداری در حوزه استاندارد محسوب میشود.
***
دستیابی به پذیرش جهانی در ۱۱۰ کشور، زیرساختی حیاتی برای «جهش صادرات غیرنفتی» ایران فراهم آورده است. از منظر اقتصاد کلان، اعتبار بینالمللی مرکز ملی تأیید صلاحیت، ریسک معاملات تجاری را کاهش داده و هزینههای غیرضروری تولید را در بخش بازرسی تا حد قابل توجهی پایین میآورد. این موفقیت در حوزه کیفیت، پایداری بازارهای صادراتی را تضمین کرده و مانع از برگشت کالا به دلیل عدم انطباق استاندارد میشود. تقویت شفافیت از طریق سامانههای هوشمند نیز با ایجاد عدالت در اعطای گواهینامهها، انگیزه بخش خصوصی را برای ارتقای استانداردهای داخلی افزایش میدهد که در نهایت منجر به بهبود تراز تجاری کشور خواهد شد.