بر اساس گزارش انجمن تولیدکنندگان فولاد ایران، آمار 12 ماهه سال 1404 تصویری دوگانه از این صنعت ارائه میدهد. بخش بالادستی زنجیره فولاد با رشد چشمگیر 16 درصدی تولید آهن اسفنجی و افزایش 6.2 درصدی فولاد میانی، عملکردی قدرتمند ثبت کرد. در مقابل، بخش محصولات نهایی با افت 1.8 درصدی مواجه شد که این کاهش عمدتاً ناشی از افت تولید در مقاطع طویل و تخت فولادی بوده است. این آمار نشاندهنده رشد در تولید مواد اولیه و چالش در بخش تولید محصولات نهایی است.
جهش 16 درصدی در تولید آهن اسفنجی
آمار عملکرد 12 ماهه سال 1404 زنجیره آهن و فولاد کشور، یک رکوردشکنی قابل توجه در بخش تولید آهن اسفنجی را نشان میدهد. تولید این محصول استراتژیک با رشد 16 درصدی، از 33,659 هزار تن در سال 1403 به 39,056 هزار تن در سال 1404 افزایش یافت. این جهش، نشاندهنده تقویت زیرساختها و ظرفیت تولید در بخش بالادستی صنعت فولاد است. همچنین، تولید کنسانتره سنگ آهن با رشد 1.1 درصدی به 73,797 هزار تن و گندله سنگ آهن با رشد 0.1 درصدی به 62,716 هزار تن رسید.
رشد پایدار در تولید فولاد میانی
بخش تولید فولاد میانی نیز در سال 1404 روندی مثبت و رو به رشد را تجربه کرد. مجموع تولید این بخش با افزایشی 6.2 درصدی، از 30,285 هزار تن به 32,162 هزار تن رسید. در جزئیات این بخش، تولید اسلب با رشد چشمگیر 10.2 درصدی به 12,378 هزار تن افزایش یافت. همچنین تولید بیلت و بلوم با ثبت رشد 3.8 درصدی، به رقم 19,784 هزار تن در پایان سال 1404 رسید که نشان از تداوم حرکت مثبت در این حلقه از زنجیره تولید دارد.
افت 1.8 درصدی در محصولات نهایی فولادی
برخلاف بخش بالادستی، آمارها حاکی از کاهش تولید در بخش محصولات نهایی فولادی است. مجموع تولید این محصولات با افت 1.8 درصدی، از 22,574 هزار تن در سال 1403 به 22,161 هزار تن در سال 1404 کاهش پیدا کرد. این افت شامل هر دو گروه مقاطع طویل و تخت فولادی میشود. این آمار میتواند نشاندهنده چالشهایی در بخش تقاضا یا محدودیتهایی در خطوط تولید نهایی در مقایسه با ظرفیت بالادستی باشد.
مقاطع طویل و تخت؛ کاهش همزمان تولید
در بخش مقاطع طویل فولادی، مجموع تولید با کاهش 1.1 درصدی به 12,712 هزار تن رسید. بیشترین تأثیر در این کاهش مربوط به افت 14 درصدی تولید تیرآهن بود. در مقابل، تولید نبشی، ناودانی و سایر مقاطع با رشد 5.8 درصدی به 937 هزار تن رسید و تولید میلگرد با افت جزئی 0.1 درصدی در سطح 10,631 هزار تن تقریبا ثابت باقی ماند. همزمان، تولید کل مقاطع تخت فولادی نیز با کاهش 2.8 درصدی مواجه شد و از 9,718 هزار تن به 9,449 هزار تن رسید که نشاندهنده وضعیت رکودی در هر دو بخش اصلی محصولات نهایی است.
***
تحلیل آماری 12 ماهه سال 1404 صنعت فولاد، یک واگرایی معنادار میان بخش بالادستی و پاییندستی زنجیره ارزش را آشکار میسازد. رشد قابل توجه در تولید آهن اسفنجی و فولاد میانی، بیانگر موفقیت در سرمایهگذاریها و افزایش ظرفیت تولید مواد اولیه و خام است. این موضوع، پتانسیل بالای صنعت برای توسعه را نشان میدهد. با این حال، کاهش تولید در محصولات نهایی مانند تیرآهن و ورقهای فولادی، میتواند زنگ خطری برای بازار مصرف داخلی یا چالشهای صادراتی باشد. این دوگانگی نشان میدهد که صنعت فولاد در تبدیل ظرفیت بالای مواد اولیه خود به محصولات نهایی با ارزش افزوده بالاتر، با موانعی روبرو است که نیازمند بررسی دقیقتر سیاستهای صنعتی و بازاریابی است.
