رئیس سازمان ثبت اسناد و املاک کشور، بر لزوم تحول بنیادین در دفاتر اسناد رسمی تأکید کرد. حسن بابایی خواستار همگامی این دفاتر با فناوریهای نوین مانند هوش مصنوعی و گسترش صلاحیتهای خدماتی شد. او اعلام کرد که دفاتر نباید صرفاً منتظر افزایش تعرفه باشند. در این راستا، اعطای مجوز کارگزاری فنی و مهندسی به دفاتر خوشنام و پیشنهاد تأسیس شرکتهای مشترک املاک و اسناد رسمی به عنوان راهکارهای جدید مطرح شد.
هوش مصنوعی؛ یک جبر عمومی و گریزناپذیر
حسن بابایی، رئیس سازمان ثبت اسناد و املاک کشور، تحولات مبتنی بر هوش مصنوعی را یک جبر عمومی و فراگیر در همه حوزهها توصیف کرد. وی در نشست با شورای عالی کانون سردفتران و دفتریاران تأکید کرد که دفاتر اسناد رسمی باید همسو با این تحولات گام بردارند. او هرگونه مقاومت غیراصولی در برابر این تغییرات فناورانه را مردود دانست و بر ضرورت درک شرایط و زمانشناسی برای همگامی با تکنولوژیهای نوین تأکید کرد.
نگاهی فراتر از افزایش تعرفه؛ لزوم گسترش صلاحیتها
رئیس سازمان ثبت ضمن اشاره به ضرورت قانونی بودن افزایش تعرفه سردفتران، خاطرنشان کرد که این دفاتر نباید تمام تمرکز خود را بر این موضوع بگذارند. او از دفاتر اسناد رسمی خواست که صرفاً چشمانتظار افزایش تعرفهها نباشند. در مقابل، آنها باید با یک برنامهریزی اصولی و شناختی درست از محیط، صلاحیتهای حرفهای خود را گسترش دهند و ظرفیتهای ارائه خدمات به مردم را افزایش دهند تا مسیر تعالی خود را ترسیم کنند.
اعطای مجوز کارگزاری فنی به دفاتر خوشنام
به عنوان یک اقدام تحولی ارزشمند، بابایی از اعطای مجوز کارگزاریهای فنی و مهندسی به دفاتر اسناد رسمی خبر داد. این یک گام مهم برای گسترش دامنه فعالیتهای دفاتر محسوب میشود. وی تصریح کرد که سازمان ثبت این مجوز را با دقت و حساسیت بسیار بالایی بررسی خواهد کرد. این مجوز تنها به دفاتری اعطا میشود که خوشنام بوده و شرایط لازم برای ارائه این خدمات تخصصی را داشته باشند.
پیشنهاد مدل جدید: تأسیس شرکتهای مشترک املاک و اسناد
معاون رئیس قوه قضاییه با درک این موضوع که فعالیت برخی دفاتر به دلیل تحولات روز کاهش یافته است، یک پیشنهاد ساختاری جدید ارائه داد. بابایی پیشنهاد کرد که چند دفتر اسناد رسمی میتوانند با تأسیس یک شرکت مشترک تحت عنوان “دفتر املاک و اسناد رسمی” فعالیت کنند. این مدل همکاری به آنها اجازه میدهد تا به صورت مشترک و با توان بیشتری به فعالیت خود ادامه دهند. او افزود سازمان ثبت آمادگی دارد تا برونسپاری خدمات ثبتی به دفاتر را همچنان ادامه دهد.
قانون الزام به ثبت رسمی؛ تحقق راهبرد قوه قضاییه
بابایی یکی از راهبردهای اصلی قوه قضاییه را اعتباربخشی به اسناد رسمی در کشور عنوان کرد. او تصریح کرد که “قانون الزام به ثبت رسمی معاملات اموال غیرمنقول” تجسم عینی و عملیاتی همین راهبرد کلان است. وی از کانونهای سردفتری خواست تا نقش فعال و مؤثری را در اجرای صحیح این قانون ایفا کنند. آنها باید با ارائه برنامهای جدید، مسیر پیشرفت و تعالی دفاتر اسناد رسمی را مشخص نمایند.
***
دستورالعملهای رئیس سازمان ثبت اسناد، یک نقشه راه برای بازآفرینی ساختاری و عملکردی دفاتر اسناد رسمی است. این رویکرد، دفاتر را از یک جایگاه سنتی به یک نهاد مدرن و فناورانه سوق میدهد که باید برای بقا و رشد، مدل کسبوکار خود را متحول کنند. پیشنهاداتی مانند کارگزاری فنی و تأسیس شرکتهای مشترک، صرفاً یک ارتقاء تکنولوژیک نیست، بلکه یک تغییر پارادایم اقتصادی است. این استراتژی به دنبال آن است که ضمن افزایش اعتبار اسناد رسمی، پایداری اقتصادی و کارآمدی دفاتر را در مواجهه با جبر دیجیتالی شدن تضمین کند.
