جیک سالیوان، مشاور امنیت ملی جو بایدن، صراحتاً اذعان کرد که پافشاری آمریکا بر مواضع خود، مانع اصلی دستیابی به توافق با ایران است. او تأکید کرد که درخواست برای توقف کامل و دائمی غنیسازی اورانیوم از سوی ایران، به عنوان یک «تسلیم» تلقی شده و هرگز پذیرفته نخواهد شد. این در حالی است که مذاکرات به بنبست رسیده و ایران توقف حملات و پایان محاصره دریایی را به عنوان شروط خود برای ادامه گفتگوها اعلام کرده است.
اعتراف سالیوان: ایران توافق فعلی را «تسلیم» میداند
جیک سالیوان، مشاور امنیت ملی آمریکا، در یک گفتگوی رسانهای به نکتهای کلیدی در بنبست مذاکرات با ایران اشاره کرد. او تصریح کرد: «اگر ایالات متحده به این موضع پایبند باشد که ایران باید حق و ظرفیت غنیسازی اورانیوم خود را برای همیشه و به طور کامل واگذار کند، فکر نمیکنم توافقی حاصل شود.» سالیوان با درکی واقعبینانه از موضع تهران افزود که ایرانیها چنین توافقی را به درستی «تسلیم» قلمداد میکنند و هرگز زیر بار آن نخواهند رفت.
بنبست در مذاکرات؛ پافشاری واشنگتن بر زیادهخواهی
خبرگزاری رویترز گزارش میدهد که روند مذاکرات میان ایران و آمریکا عملاً به یک بنبست کامل رسیده است. با وجود اینکه تهران در مسیر گفتگوها انعطافهایی از خود نشان داده، واشنگتن همچنان بر خواستههای زیادهخواهانه خود پافشاری میکند. این در حالی است که مسئولان ایرانی بارها اعلام کردهاند حقوق مسلم مردم ایران در زمینههای گوناگون، بهویژه در حوزه فناوری هستهای، باید به طور کامل به رسمیت شناخته شود و قابل مذاکره نیست.
استراتژی ترامپ: از تهدید نظامی تا محاصره دریایی
دونالد ترامپ پس از ناکامی در وادار کردن ایران به تسلیم از طریق تهدید و حمله نظامی، اکنون استراتژی خود را تغییر داده است. او با اعمال یک محاصره دریایی سخت، تلاش میکند تا به همان اهداف و خواستههای پیشین خود دست یابد. غنیسازی صفر و برچیده شدن کامل تأسیسات هستهای ایران از جمله اصلیترین مطالباتی است که دولت آمریکا همچنان بر تحقق آنها اصرار میورزد و مذاکرات را قفل کرده است.
شروط جدید ایران برای ازسرگیری گفتگوها
در تحولی جدید، شبکه العربیه روز شنبه به نقل از مقامات دیپلماتیک ایرانی، شروط تهران برای بازگشت به میز مذاکره را اعلام کرد. بر اساس این گزارش، اکنون «توقف حملات آمریکا» و «پایان محاصره دریایی» به عنوان مهمترین پیششرطهای ایران برای ادامه گفتگوها مطرح شدهاند. پافشاری دونالد ترامپ بر ادامه محاصره دریایی، مانع اصلی برگزاری دور دوم مذاکرات در اسلام آباد شده و آینده گفتگوها را در هالهای از ابهام قرار داده است.
***
اظهارات جیک سالیوان یک اعتراف راهبردی و مهم از سوی کاخ سفید محسوب میشود که مسئولیت بنبست کنونی را متوجه پافشاری واشنگتن میکند. این تحلیل نشان میدهد که سیاست فشار حداکثری، چه در قالب تهدید نظامی و چه در شکل محاصره دریایی، نتوانسته ایران را به عقبنشینی وادارد. ایران با تعیین پیششرطهای مشخص مانند رفع محاصره، توپ را به زمین آمریکا انداخته و هرگونه پیشرفت در مذاکرات را به تغییر رویکرد عملی واشنگتن منوط کرده است. بنبست فعلی بیش از آنکه یک چالش دیپلماتیک باشد، نتیجه یک محاسبه اشتباه استراتژیک از سوی آمریکاست.