برای نخستینبار در تاریخ وزارت نفت، مسئولیت بازسازی و احداث 2 پالایشگاه به شرکت ملی گاز ایران واگذار شد. این تصمیم بیانگر اعتماد به توانمندیهای این شرکت پس از مدیریت موفق شبکه گاز در شرایط بحرانی و جلوگیری از هرگونه قطعی گاز در بخش خانگی طی زمستان سخت گذشته است. شرکت ملی گاز همچنین با اجرای یک برنامه 3 مرحلهای، قصد دارد تا شهریورماه حدود 86 میلیون مترمکعب از ظرفیت تولید گاز ترش را احیا کند. در نتیجه مدیریت بهینه تأمین سوخت نیروگاهها، ذخایر گازوئیل کشور نیز به رقم قابل توجه 2.4 میلیارد لیتر رسیده است.
ماموریتی بیسابقه در تاریخ صنعت نفت
معاون وزیر نفت اعلام کرد که تصمیم واگذاری مسئولیت بازسازی و احداث مجدد 2 پالایشگاه به شرکت ملی گاز ایران برای اولین بار در تاریخ وزارت نفت اتخاذ شده است. این اقدام نشاندهنده اعتماد کامل به توانمندیهای مهندسی، فنی و عملیاتی این مجموعه عظیم ملی است. این مسئولیت جدید، فصل نوینی در فعالیتهای شرکت ملی گاز به عنوان یکی از بازوهای اصلی صنعت انرژی کشور باز میکند.
مدیریت بحران و پایداری شبکه در اوج مصرف
با وجود آسیب به ظرفیت تولید گاز شیرین، شبکه سراسری گاز کشور بدون هیچ وقفهای مدیریت شد. به گفته مدیرعامل شرکت ملی گاز ایران، از شهریورماه 1403 و در طول یکی از سردترین دورههای سرما، حتی یک مورد قطعی گاز در بخش خانگی به ثبت نرسید. این دستاورد حاصل مدیریت یکپارچه و هماهنگی دقیق از مرحله تحویل گاز خام توسط شرکت ملی نفت تا فرآورش، انتقال و توزیع در شبکههای شهری بود.
افزایش تحویل گاز به نیروگاهها و ذخیرهسازی سوخت مایع
در سال 1404، با بهرهگیری از تجربیات گذشته، عملکرد شبکه بهبود یافت و تحویل گاز به نیروگاهها به شکل چشمگیری افزایش پیدا کرد. این راهبرد از مصرف گسترده گازوئیل جلوگیری کرد و باعث شد کشور برای نخستین بار در تاریخ 11 آبانماه، با مخازن پر از سوخت مایع وارد فصل زمستان شود. هماکنون ذخایر گازوئیل کشور به دلیل تحویل حداکثری گاز به نیروگاهها به حدود 2.4 میلیارد لیتر رسیده است.
برنامه سهمرحلهای برای احیای ظرفیت تولید گاز
شرکت ملی گاز یک برنامه مدون 3 مرحلهای برای بازگرداندن ظرفیت تولید تدوین کرده است. در مرحله نخست که تا 20 فروردین به پایان رسید، حدود 13 میلیون مترمکعب گاز شیرین به شبکه بازگشت. مرحله دوم در پایان اردیبهشت، 20 میلیون مترمکعب دیگر به این ظرفیت اضافه خواهد کرد. پیشبینی میشود تا شهریورماه، مجموع ظرفیت احیا شده گاز ترش به حدود 86 میلیون مترمکعب برسد.
اتکا به توان داخلی با 5 هزار نیروی متخصص
نزدیک به 5 هزار نیروی متخصص و عملیاتی در مجتمعهای پالایشگاهی مشغول به فعالیت هستند. واگذاری مسئولیت بازسازی پالایشگاهها با اتکا به همین توانمندی داخلی صورت گرفته است. این نیروها تخصص بالایی در حوزه تعمیرات اساسی، بازسازی سازههای پیچیده پالایشی و مدیریت شرایط بحرانی دارند که پشتوانه اصلی اجرای این پروژه بزرگ محسوب میشود.
انسجام در زنجیره تأمین سوخت کشور
موفقیت در عبور از بحران اخیر، نتیجه عملکرد یک زنجیره کامل و منسجم در تأمین سوخت بود. این هماهنگی بیوقفه میان شرکت ملی نفت در بخش بالادست، شرکت ملی گاز در پاییندست و شرکت پالایش و پخش در تأمین فرآوردهها برقرار شد. تأمین پایدار میعانات گازی برای تولید بنزین و استمرار خوراک پتروشیمیها از نتایج مثبت این همافزایی است.
مدیریت مصرف؛ راهکاری راهبردی برای پایداری
واگذاری مسئولیت مدیریت مصرف سبد سوخت به وزارت کشور و استانداران از سال 1403، اقدامی راهبردی برای ایجاد انسجام ملی بود. این رویکرد جامع به مدیریت مصرف، نگاههای بخشی را حذف کرد و به تخصیص بهینه منابع کمک شایانی نمود. علاوه بر این، انعقاد بیش از 25 قرارداد «کارور» در استانهای مختلف، نقش مهمی در بهینهسازی مصرف و پایداری بلندمدت شبکه ایفا خواهد کرد.
***
واگذاری مسئولیت ساخت پالایشگاه به شرکت ملی گاز ایران، یک تحول استراتژیک و فراتر از یک مأموریت عملیاتی است. این تصمیم، نقش این شرکت را از یک توزیعکننده و فرآورشکننده به یک بازیگر کلیدی در توسعه زیرساختهای پالایشی ارتقا میدهد. این سطح از اعتماد، مستقیماً از عملکرد موفق شرکت در مدیریت بحران اخیر و تضمین پایداری شبکه گاز کشور نشأت میگیرد. موفقیت در تأمین سوخت نیروگاهها و حفظ ذخایر استراتژیک گازوئیل، توانایی این مجموعه در مدیریت کلان انرژی را به اثبات رساند. در نهایت، این رویکرد نشاندهنده یک استراتژی ملی مبتنی بر خوداتکایی و بهرهگیری حداکثری از توان مهندسی داخلی برای عبور از چالشها و توسعه پایدار صنعت نفت و گاز است.