معاون وزیر دفاع ایران در نشست سازمان همکاری شانگهای اعلام کرد عبور ناوگان تجاری از تنگه هرمز پس از جنگ، با رعایت پروتکلهای امنیتی جدید ایران از سر گرفته خواهد شد. سردار طلایینیک ضمن انتقاد شدید از یکجانبهگرایی آمریکا و نقش پایگاههای آن در منطقه، این اقدامات را در چارچوب حق دفاع مشروع مبتنی بر ماده 51 منشور ملل متحد دانست. وی همچنین بر لزوم ایجاد یک نظام امنیتی جمعی و جدید در منطقه با مشارکت کشورهای همسایه تأکید کرد و از آمادگی ایران برای میزبانی رزمایشهای مشترک خبر داد.
شروط جدید ایران برای تردد تجاری از تنگه هرمز
معاون توسعه مدیریت و برنامه ریزی راهبردی وزارت دفاع صراحتاً اعلام کرد که عبور و مرور روان ناوگان تجاری از تنگه هرمز پس از پایان جنگ در دستور کار قرار خواهد گرفت. وی تأکید کرد این تردد مستلزم رعایت پروتکلهای مشخصی است که امنیت ملی جمهوری اسلامی ایران را به خطر نیندازد. این بیانیه یک موضعگیری شفاف برای مدیریت یکی از استراتژیکترین آبراههای جهان در دوره پس از درگیریهای نظامی محسوب میشود.
روایت ایران از تجاوزات آمریکا و رژیم صهیونیستی
سردار طلایینیک به حملات و تجاوزات غیرقانونی آمریکا و رژیم صهیونیستی در ژوئن 2025 و فوریه 2026 اشاره کرد. او این اقدامات را عامل اصلی بحران و ناامنی در غرب آسیا دانست. به گفته وی، این حملات زیرساختهای حیاتی و اماکن غیرنظامی ایران، از جمله مدارس، بیمارستانها، کارخانجات و حتی آثار تاریخی را هدف قرار داد. این مقام دفاعی، ترور رهبران سیاسی و نظامی و همچنین شهادت غیرنظامیان، از جمله 168 دانشآموز در میناب را جنایت جنگی و تروریسم دولتی خواند.
دفاع مشروع بر اساس منشور ملل متحد
جمهوری اسلامی ایران در واکنش به این تجاوزات، اقدامات قاطع و متناسبی را اتخاذ کرد. این اقدامات بر اساس حق ذاتی دفاع مشروع، مطابق با ماده 51 منشور ملل متحد، انجام شد. طلایینیک تصریح کرد ایران با اتکا به ظرفیتهای دفاعی بومی، ساختار بازدارندگی چندلایه و راهبردهای جنگ ناهمتراز، معادلات طراحیشده توسط متجاوزان را با شکست مواجه ساخت. اصول تناسب، تمایز و احتیاط در تمامی این اقدامات دفاعی رعایت شد.
نقش پایگاههای آمریکا در تشدید تنشها
معاون وزیر دفاع تأکید کرد که پایگاههای نظامی آمریکا در کشورهای همسایه، نقش قابل توجهی در پشتیبانی از این تجاوزات داشتهاند. وی افزود این کشورها نتوانستند به تعهدات خود مبنی بر عدم استفاده از خاکشان برای حمله به ایران عمل کنند. به همین دلیل، نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران این پایگاهها را به عنوان اهداف مشروع نظامی در نظر گرفتند و مورد حمله قرار دادند.
انتقاد از یکجانبهگرایی و افول هژمونی آمریکا
این مقام ایرانی به شدت از سیاستهای یکجانبهگرایانه دولت ایالات متحده انتقاد کرد. او معتقد است که رویکردهای آمریکا مرزهای انسانیت و اخلاق را زیر پا گذاشته و با ادبیات تهدید و توهین با ملتها سخن میگوید. به گفته وی، این جنگ صدای شکسته شدن ستون فقرات دیکتاتوری جهانی را آشکارتر کرد و افول نهایی نظام هژمونیک و ایجاد نظمی چندجانبه و عادلانه را امری قابل تحقق دانست.
سازمان شانگهای؛ راهکار امنیت جمعی
سردار طلایینیک سازمان همکاری شانگهای را الگویی متعالی از همکاری چندجانبه و راهکاری برای مقابله با چالشهای امنیتی معرفی کرد. او تأکید کرد که این سازمان میتواند نقشی مؤثر در منطقه و جهان در چارچوب مفهوم امنیت جمعی ایفا کند. وی ناکارآمدی ساختار نظام بینالملل در برخورد با متجاوزین را یادآور شد و بر لزوم پرهیز از اقدامات یکجانبه تأکید کرد.
دعوت به ایجاد نظام امنیتی جدید در منطقه
معاون وزیر دفاع با خطاب قرار دادن همسایگان عرب، رژیم صهیونیستی را عامل اصلی بیثباتی در غرب آسیا طی 7 دهه گذشته دانست. او ضعف ساختار امنیتی متکی به قدرتهای بیرونی را یکی از دلایل جنگ کنونی برشمرد. بر این اساس، جمهوری اسلامی ایران آمادگی خود را برای مشارکت در ایجاد یک نظام امنیتی جمعی، جامع و جدید که منافع تمام کشورهای منطقه را تضمین کند، اعلام کرد.
اعلام آمادگی برای میزبانی رزمایشهای مشترک
ایران آمادگی کامل خود را برای مشارکت فعال در تمام ابتکارات سازمان همکاری شانگهای اعلام کرد. این مشارکت در راستای تقویت امنیت جمعی و مقابله با تهدیدات مشترک مانند تروریسم و افراطگرایی است. نیروهای مسلح ایران در سال گذشته میزبان رزمایش مشترک «سهند 2025» و نشستهای دیگر بوده است. همچنین برای سالهای 2026 و 2027، ایران آمادگی خود را برای میزبانی نشستهای مهندسی دفاعی، همایش جنگ شناختی و رزمایش مشترک «ماموریت صلح 2027» اعلام و از اعضا برای مشارکت دعوت کرد.
***
سخنرانی معاون وزیر دفاع ایران در نشست شانگهای، یک بیانیه استراتژیک برای دوران پس از جنگ محسوب میشود. ایران با اعلام شروط جدید برای تنگه هرمز، حاکمیت خود بر یکی از حیاتیترین آبراههای جهان را تثبیت میکند. این موضعگیری، ضمن انتقاد شدید از یکجانبهگرایی آمریکا، سازمان همکاری شانگهای را به عنوان چارچوب اصلی امنیت آینده منطقه معرفی میکند. ارائه پیشنهاد تشکیل نظام امنیتی منطقهای و اعلام آمادگی برای رزمایشهای مشترک، تلاشی آشکار برای تقویت ائتلافهای شرقی است. در واقع، این سخنان نشاندهنده تغییر پارادایم ایران از واکنش دفاعی به کنشگری فعال در شکلدهی به نظم نوین منطقهای و بینالمللی است.