تنشهای دریایی در خلیج فارس، قیمت نفت برنت را با جهشی 3 درصدی به رکورد 4 ساله 112.3 دلار رساند. گزارشها از اصابت موشک به یک ناو آمریکایی و تعیین محدودههای نظامی جدید توسط ایران، عامل اصلی این رشد بود. در مقابل، طلا و نقره به دلیل نگرانی از تورم و افزایش نرخ بهره، به ترتیب با سقوط به 4,540 دلار و 73 دلار، روندی نزولی را تجربه کردند. همزمان، بازار فولاد چین به دلیل تقاضای فصلی قوی، شاهد افزایش قیمت بود.
نفت برنت در اوج؛ رکوردشکنی در سایه تنشهای نظامی
بازارهای جهانی امروز شاهد تلاطم شدیدی بودند که کانون آن در بخش انرژی قرار داشت. قیمت آتی نفت خام برنت با ثبت افزایشی بیش از 3 درصد، به سطح 112.3 دلار در هر بشکه جهش کرد. این قیمت، یک رکورد جدید و بیسابقه در 4 سال اخیر برای این شاخص کلیدی نفت محسوب میشود. این افزایش شدید قیمت به دنبال انتشار گزارشهایی مبنی بر اصابت 2 فروند موشک به یک ناو جنگی ایالات متحده رخ داد. این گزارشها ادعا میکردند که ناو مذکور به هشدارهای ایران بیتوجهی کرده بود، هرچند مقامات ارشد آمریکایی وقوع چنین حملهای را تکذیب کردهاند.
محدودههای نظامی جدید در تنگه هرمز و واکنش بازار
همزمان با این تحولات، نیروی دریایی سپاه پاسداران با انتشار یک نقشه جدید، بخشهایی از تنگه استراتژیک هرمز را تحت کنترل نظامی ایران اعلام کرد. این منطقه مشخص شده، حدفاصل میان سواحل ایران و امارات متحده عربی را به طور کامل در بر میگیرد. ایران هشدار داده است که علیه هر شناوری که قوانین تعیین شده در این محدوده را نقض کند، اقدام خواهد نمود. در بخش عرضه نیز، اوپک پلاس در اولین نشست خود پس از خروج امارات، با افزایش تولید محتاطانه 188 هزار بشکه در روز موافقت کرد که تأثیر چندانی بر مهار قیمتها نداشت.
سقوط طلا و نقره به دلیل هراس از سیاستهای انقباضی
در بازار فلزات گرانبها، قیمت طلا روز دوشنبه با یک سقوط قابل توجه به 4,540 دلار در هر اونس رسید. این رقم، پایینترین سطح قیمتی ثبت شده برای این فلز گرانبها از اواخر ماه مارس به شمار میرود. اگرچه تنشها در خاورمیانه به طور سنتی باید به نفع طلا تمام میشد، اما این بار به نگرانیهای تورمی دامن زده است. بازار اکنون بیم آن را دارد که بانکهای مرکزی برای مهار تورم، نرخهای بهره را بالا نگه دارند که این امر جذابیت داراییهای بدون بهره مانند طلا را کاهش میدهد. طلا از زمان شروع درگیریها در 10 هفته گذشته، حدود 13 درصد از ارزش خود را از دست داده است. با این حال، دادههای شورای جهانی طلا نشانگر تقویت ذخایر طلا توسط بانکهای مرکزی در 3 ماه نخست سال است.
نقره، بازنده بزرگ درگیریها
فلز نقره نیز شرایطی مشابه طلا را تجربه کرد و با افتی بیش از 2 درصدی به 73 دلار در هر اونس رسید. با این کاهش، نقره تمام سودهایی که اخیراً به دست آورده بود را از دست داد. قیمت نقره از زمان آغاز درگیریها با کاهشی شدید، حدود 20 درصد افت کرده است. در همین راستا، خبرگزاری فارس گزارش داده است که 2 موشک به یک ناوچه آمریکایی در نزدیکی جزیره جاسک اصابت کرده است. ایران این اقدام را پاسخی به نقض «امنیت تردد و کشتیرانی» از سوی آن شناور دانسته است.
رشد قیمت فولاد در چین با حمایت تقاضای فصلی
در بازار فلزات اساسی، قیمت آتی میلگرد با روندی صعودی به سمت 3,200 یوآن در هر تن حرکت کرد. این قیمت، بالاترین سطح ثبت شده برای میلگرد از ماه اوت سال گذشته میلادی است. این رشد قیمتی عمدتاً ناشی از تقاضای فصلی بسیار قوی و انبارسازی مجدد توسط مصرفکنندگان نهایی در کشور چین است. علاوه بر این، فولادسازان چینی به دلیل افزایش هزینههای ورودی، که خود متأثر از جنگ در خاورمیانه است، قیمت محصولات خود را افزایش دادهاند.
چشمانداز مثبت برای تقاضای جهانی فولاد
انجمن جهانی فولاد (worldsteel) پیشبینی میکند تقاضای جهانی برای فولاد امسال با رشد 0.3 درصدی به 1.724 میلیارد تن برسد. این نهاد انتظار دارد که در سال آینده این رشد با شتاب بیشتری ادامه یافته و با افزایشی 2.2 درصدی به 1.762 میلیارد تن بالغ گردد. این آمار نشاندهنده یک بهبودی تدریجی و پایدار در بخش فولاد است. با این حال، گزارشها حاکی از آن است که تولید جهانی فولاد خام در ماه مارس با 4.2 درصد کاهش به 159.9 میلیون تن رسیده است. به دلیل تعطیلات روز کارگر، معاملات کالا در چین تا تاریخ 5 ماه می متوقف خواهد بود.
***
تنشهای ژئوپلیتیک اخیر، واگرایی قابل تاملی را در بازارهای جهانی رقم زده است. بازار نفت به طور مستقیم به ریسکهای اختلال در عرضه واکنش نشان داده و صعودی شده است. بازار فولاد نیز تحت تأثیر عوامل منطقهای (تقاضای چین) و افزایش هزینهها، مسیری مشابه را طی میکند. اما در اتفاقی کمسابقه، فلزات گرانبها به جای ایفای نقش به عنوان پناهگاه امن، قربانی اثرات ثانویه بحران یعنی ترس از تورم و سیاستهای پولی انقباضی شدهاند. این واگرایی نشان میدهد که نگرانیهای کلان اقتصادی در حال حاضر بر جذابیت سنتی داراییهای امن سایه افکنده است.