وزیر امور خارجه ایران خبر داد که آمریکا پس از رد پیشنهاد ایران، پیامهایی برای تداوم گفتگوها ارسال کرده است. سید عباس عراقچی تأکید کرد که باوجود این پیامها، تناقضگوییهای مقامات آمریکایی و بیاعتمادی ایران به واشنگتن، مانع جدی بر سر راه دیپلماسی است. او ابراز امیدواری کرد که خرد و منطق به کاخ سفید بازگردد تا راهحل دیپلماتیک حاصل شود. عراقچی هرگونه راهکار نظامی برای ایران را مردود دانست.
دریافت پیامهای آمریکایی برای تداوم گفتگو با ایران
وزیر امور خارجه ایران اعلام کرد که آنچه درباره رد پیشنهاد ایران توسط آمریکا در رسانهها منتشر شده، به چند روز گذشته مربوط است. او تأکید کرد که پس از آن، پیامهایی از سوی آمریکاییها دریافت شده است. این پیامها نشاندهنده تمایل واشنگتن برای تداوم گفتگو و تعامل با ایران است. عراقچی در نشست خبری پس از اجلاس وزرای امور خارجه بریکس، این خبر را اعلام کرد. او گفت که از انتشار گسترده این خبر در روز جاری بیاطلاع است و ماجرا به گذشته مربوط میشود.
تناقضگویی مقامات آمریکایی و سردرگمی واشنگتن
سید عباس عراقچی به تناقضگوییهای شدید مقامات آمریکایی اشاره کرد. او اظهار داشت که پیامهای متناقض و سخنان غیرمنطقی از طرف آمریکا بسیار زیاد است. این اظهارات با هرگونه مسیر مذاکراتی و دیپلماسی مغایر است. وزیر امور خارجه تصریح کرد که آمریکا مدعی حمله و نابودی کامل تأسیسات هستهای ایران است. اما همزمان سخن از حمله به این تأسیسات را مطرح میکند. او این سخنان متضاد را نشاندهنده عمق سردرگمی آمریکاییها در اهداف جنگ دانست. عراقچی افزود که کشورهای مختلف نیز به سردرگمی آمریکا در پایان جنگ اذعان دارند.
تجربه بیاعتمادی ایران به آمریکا و نقض تعهدات
وزیر امور خارجه به تجربههای ایران از عدم اعتماد به آمریکا اشاره کرد. او گفت که این دومین بار است که مذاکرات با ایالات متحده آغاز شده است. اما آمریکاییها درست در میانه مذاکرات تصمیم به حمله گرفتند که بسیار تأسفبار بود. عراقچی تأکید کرد که ایران دلایل فراوانی برای بیاعتمادی به آمریکا دارد. او به خروج یکجانبه آمریکا از توافق هستهای (برجام) در سال 2015 اشاره کرد. این توافق پس از 2 سال مذاکره حاصل شد و ایران به تمامی تعهدات خود پایبند بود. وی افزود که پس از مذاکرات دوباره، آنها تصمیم به حمله گرفتند و جنگی 12 روزه رخ داد.
مذاکرات اخیر و تجاوز نظامی آمریکا
عراقچی جزئیاتی از مذاکرات اخیر ارائه داد. او بیان کرد که امسال، آمریکا بار دیگر پیشنهاد مذاکره داد و 3 دور گفتگو برگزار شد. این گفتگوها ابتدا در مسقط و سپس 2 دور در ژنو انجام شد. آخرین دور مذاکرات در 26 فوریه برگزار گردید. وزیر خارجه عمان، آقای بدر البوسعیدی، نقش میانجی را داشت. ایشان پس از مذاکرات، از پیشرفتهای مهمی خبر داد. هیئت آمریکایی نیز تأیید کرد که پیشرفتهای قابلتوجهی حاصل شده است. اما تنها 2 روز بعد در 28 فوریه، آمریکا و اسرائیل به ایران تجاوز نظامی کردند.
راهکار نظامی مردود است؛ مقاومت در برابر فشار و تحریم
وزیر امور خارجه قاطعانه بیان کرد که هیچ راهحل نظامی برای ایران وجود ندارد. او تأکید کرد که ایران بارها مورد آزمون قرار گرفته است. اما هرگز در برابر فشار یا تهدید تسلیم نشده است. ایران در برابر هرگونه تجاوز و فشار مقاومت کرده است. همچنین مردم ایران بیش از 40 سال است که هدف تحریمهای شدید و ظالمانه آمریکا قرار دارند. اما این تحریمها نه اراده و نه سیاستهای ایران را تغییر داده است. او افزود که مردم ایران تنها به زبان احترام پاسخ میدهند.
سیاست ایران در قبال تنگه هرمز و امنیت کشتیرانی
عراقچی درباره تنگه هرمز توضیح داد که ایران خواستار باز بودن کامل این مسیر است. از نگاه ایران، این تنگه باز است و همه کشتیها میتوانند عبور کنند. بهجز کشتیهای کشورهای در حال جنگ با ایران که باید با نیروهای نظامی ایران هماهنگ کنند. ایران آماده کمک به همه کشتیها برای عبور امن است. وی تأکید کرد که تأمین امنیت عبور کشتیها هم سیاست و هم منفعت ایران است. او افزود که ایران و عمان دو کشور ساحلی در دو سوی تنگه هستند. این تنگه در آبهای سرزمینی 2 کشور قرار دارد. مدیریت این مسیر باید توسط ایران و عمان انجام شود.
برنامه هستهای ایران صلحآمیز است
وزیر امور خارجه مجدداً بر صلحآمیز بودن برنامه هستهای ایران تأکید کرد. او بیان داشت که ایران هرگز به دنبال سلاح هستهای نبوده است. این موضوع با امضای توافق سال 2015 نیز ثابت شده است. ایران همواره آمادگی داشته برای اثبات صلحآمیز بودن برنامه خود، اعتمادسازی کند. این دیدگاه ایران با نظرات ترامپ و شی جینپینگ مبنی بر عدم دستیابی ایران به سلاح هستهای، همخوانی دارد.
روابط ایران با هند و توسعه بندر چابهار
عراقچی به روابط دوستانه و نزدیک ایران با هند اشاره کرد. او از هند بهعنوان یکی از خریداران سابق نفت ایران یاد کرد که به دلیل تحریمها متوقف شد. ایران علاقهمند به ادامه همکاریهای نفتی و انرژی است. او آمادگی ایران برای فروش نفت به هند را اعلام کرد. بندر چابهار یکی از نمادهای همکاری 2 کشور است. این بندر میتواند دروازهای طلایی برای دسترسی هند به آسیای مرکزی، قفقاز و اروپا باشد. همچنین این بندر برای کشورهای اروپایی و آسیای مرکزی راهی به اقیانوس هند فراهم میکند.
رایزنی با روسیه و تعویق بررسی مسئله مواد غنیشده
وزیر امور خارجه از رایزنیهای مداوم با دوستان روس خود خبر داد. او از روابط بسیار خوب و شراکت راهبردی میان ایران و روسیه سخن گفت. عراقچی اشاره کرد که حدود 10 روز پیش با رئیسجمهور پوتین دیدار داشته است. او از پیشنهاد روسیه برای کمک به حل مسئله مواد غنیشده تشکر کرد. اما افزود که در حال حاضر، بررسی این موضوع به مراحل بعدی مذاکرات با آمریکاییها موکول شده است. زیرا اکنون در این مورد خاص تقریباً به بنبست رسیدهاند.
ممانعت یک کشور از محکومیت اسرائیل در بیانیه بریکس
عراقچی در پاسخ به سؤالی درباره بیانیه نشست بریکس، گفت که بخشی از بیانیه نهایی توسط یکی از کشورهای عضو متوقف شد. او توضیح داد که این کشور روابط ویژهای با اسرائیل دارد. او ابراز تأسف کرد که همان کشور در حمله آمریکا و اسرائیل علیه ایران نیز کمک کرده است. آن کشور فضای هوایی، سرزمین و پایگاههای نظامی خود را در اختیار نیروهای آمریکایی و اسرائیلی قرار داد. از نگاه ایران، آن کشور مستقیماً در این تجاوز شریک بوده و باید مسئول شناخته شود. او ابراز امیدواری کرد که این کشور به درک درستی برسد.
***
اظهارات وزیر امور خارجه ایران تصویر پیچیدهای از دیپلماسی کنونی با آمریکا را ارائه میدهد. از یک سو، پیامهای آمریکا برای تداوم گفتگو نشاندهنده بنبست نظامی و تلاش برای بازگشت به میز مذاکره است. از سوی دیگر، تأکید عراقچی بر «بیاعتمادی» و «تناقضگوییها»، چالش بنیادین این مسیر را آشکار میسازد. ایران با اتکا بر مقاومت 40 ساله در برابر تحریم و تجاوز، هرگونه راهحل نظامی را مردود دانسته و بر ضرورت «خرد و منطق» در سیاست خارجی آمریکا تأکید دارد. این رویکرد، در کنار موضع روشن درباره تنگه هرمز و برنامه هستهای، نشاندهنده استراتژی ایران در پیشبرد دیپلماسی از موضع قدرت و شفافیت است، با وجود پیچیدگیهای منطقهای و بینالمللی.