رئیس انجمن سنگ آهن ایران اعلام کرد که صنعت فولاد کشور ظرفیت خالی زیادی دارد. این ظرفیت خالی نه به دلیل رویدادهای اخیر، بلکه ناشی از چالشهای مزمن مانند ناترازی انرژی و مسائل حملونقل است. با وجود ظرفیت 56 میلیون تنی، تولید شمش فولاد به حدود 32 میلیون تن رسیده است. برای بهرهبرداری از این ظرفیت، برنامهریزی دقیق و فراهم کردن زمینه صادرات مازاد تولید ضروری است.
وجود ظرفیتهای خالی در صنعت فولاد کشور
مهرداد اکبریان، رئیس انجمن سنگ آهن ایران، بر وجود ظرفیتهای خالی قابل توجه در تولید فولاد کشور تاکید کرد. وی بیان داشت که این وضعیت، نتیجه شرایط کنونی دو ماه گذشته نیست. این مشکل ریشهایتر بوده و باید به صورت بلندمدت به آن پرداخته شود. این اظهارات در حاشیه بررسی زنجیره تولید سنگ آهن و موانع موجود مطرح گردید.
تأثیر رویدادهای ابتدای سال 1405 بر تولید شمش
اکبریان به آغاز سال 1405 (2026) با جنگ و تخریب کارخانجات فولاد مبارکه و فولاد خوزستان اشاره کرد. او توضیح داد که اگر این اتفاقات نمیافتاد، تولید شمش کشور به بیش از 34 میلیون تن میرسید. در سال 1404 (2025)، مدیریت انرژی بسیار خوب بود. اما از دست رفتن تولید اسفند ماه 1404 (فوریه 2026) و کاهش تولید در سال 1405 (2026)، تقاضا برای گندله و کنسانتره سنگ آهن را کاهش داد.
تنگناهای معادن در شرایط کنونی و موانع تولید
رئیس انجمن سنگ آهن ایران وضعیت معادن را تحت تأثیر شرایط جنگی کشور توصیف کرد. وی به تنگناهایی مانند محدودیت انرژی، تأمین مواد ناریه (منفجره)، کمبود ماشینآلات و تجهیزات اشاره داشت. تامین ارز و موانع صادراتی نیز از دیگر مشکلات هستند. این عوامل، فعالیت عادی معادن و تولیدکنندگان کنسانتره و گندله را با چالش مواجه کرده است.
تابآوری صنعت و تلاش برای حفظ اشتغال
با وجود چالشها، بخش تولید کشور توان و همت بالایی برای مقابله دارد. فعالان این حوزه برای جلوگیری از تعدیل نیرو، تولید خود را به هر قیمتی حفظ میکنند. اکبریان معتقد است معادن میتوانند سال 1405 (2026) را بهتر از صنعت مدیریت کنند. او تابآوری را در حفظ نیروی انسانی، نقدینگی شرکتها و بازار کلیدی دانست.
ضرورت صادرات مازاد تولید برای معادن
تداوم تولید در شرایط فعلی، نیازمند تأمین مواد ناریه برای معادن است. اگر فعالیت معادن ادامه یابد، کشور نیازمند صادرات محصولات مازاد بر نیاز داخلی خواهد بود. بازار داخل، در شرایط کنونی، قادر به جذب تمامی تولیدات زنجیره نیست. فراهم کردن زمینه صادرات، به عادیسازی شرایط کمک شایانی خواهد کرد.
ظرفیت 56 میلیون تنی تولید فولاد و کاهش بالفعل
اکبریان درباره بهرهمندی از ظرفیتهای خالی زنجیره سنگ آهن و فولاد سخن گفت. کشور اکنون 56 میلیون تن ظرفیت تولید فولاد دارد. اگر شرایط عادی پیش میرفت، بیش از 34 میلیون تن تولید میشد. اما با از دست رفتن تولید اسفند ماه، تولید به حدود 32 میلیون تن کاهش یافت. این یعنی ظرفیت خالی گستردهای در کشور وجود دارد.
عوامل اصلی عدم بهرهبرداری از ظرفیتهای موجود
علت اصلی عدم استفاده از ظرفیت خالی، به رویدادهای یکی دو ماه اخیر محدود نمیشود. ناترازی انرژی، مشکلات بازار، تأمین مواد اولیه، چالشهای حملونقل، ریل و کشتی از جمله عوامل تاثیرگذار هستند. این مجموع عوامل باعث شده است که فعلاً نتوان از این ظرفیتهای خالی بهرهبرداری کرد. رئیس انجمن سنگ آهن ایران بر لزوم برنامهریزی دقیق برای یک سال و نیم آینده تأکید کرد.
کاهش 11 تا 12 میلیون تنی تولید بالفعل فولاد
وضعیت کنونی کشور نشان میدهد که تولید بالفعل فولاد، نه صرفاً ظرفیت اسمی، حدود 11 تا 12 میلیون تن کاهش یافته است. این کاهش قابل توجه، نشاندهنده ابعاد عمیقتر مشکلات ساختاری و عملیاتی است. این آمار لزوم بازنگری و ارائه راهکارهای جامع برای بخش فولاد را دوچندان میکند.
***
اظهارات رئیس انجمن سنگ آهن ایران، تصویری روشن از چالشهای ریشهدار و ساختاری صنعت فولاد کشور ارائه میدهد. وجود 56 میلیون تن ظرفیت اسمی در برابر تولیدی بسیار کمتر از آن، نشاندهنده ناکارآمدی و عدم بهرهبرداری کامل از پتانسیلهای موجود است. این وضعیت، بیش از آنکه به رویدادهای اخیر گره خورده باشد، نتیجه ناترازی انرژی، مشکلات لجستیکی و تأمین مواد اولیه است. صادرات مازاد تولید و برنامهریزی بلندمدت، برای حفظ تابآوری صنعت و استفاده بهینه از ظرفیتها، حیاتی به نظر میرسد.