قیمت زغالسنگ حرارتی در بازارهای آسیا به دنبال تنشهای ژئوپلیتیک، رشد اندکی را تجربه کرده است. این افزایش که به مراتب کمتر از جهش 78 درصدی قیمتها پس از بحران اوکراین در سال 2022 است، در انواع باکیفیت به 12.6 درصد میرسد. کاهش واردات LNG توسط چین و تمرکز این کشور بر منابع داخلی، مانع از کمبود عرضه برای سایر خریداران بزرگ آسیایی شده است. با این حال، افزایش قیمت LNG، رقابتپذیری زغالسنگ را به عنوان یک سوخت جایگزین در تولید برق تقویت کرده است.
واکنش محدود بازار زغالسنگ به تنشهای جدید
بر اساس گزارش رویترز، قیمت زغالسنگ حرارتی صادراتی در آسیا پس از درگیریهای اخیر افزایش یافته است. با این حال، این رشد تاکنون ناچیز بوده و با جهش بزرگ قیمتها در بحران اوکراین در سال 2022 قابل مقایسه نیست. بهترین عملکرد قیمتی مربوط به زغالسنگ باکیفیت استرالیا بوده است. شاخص هفتگی زغالسنگ بندر نیوکاسل به 130.81 دلار در هر تن رسید که افزایش 12.6 درصدی را نشان میدهد. همچنین، زغالسنگ با کیفیت متوسط با قیمت 96.79 دلار در هر تن، رشد 11.7 درصدی را ثبت کرد. زغالسنگ کمکیفیت اندونزی نیز با 11.6 درصد رشد به 61.82 دلار در هر تن رسید.
تفاوت چشمگیر با بحران اوکراین در سال 2022
شرایط فعلی بازار تفاوت آشکاری با وضعیت پس از تهاجم روسیه به اوکراین در فوریه 2022 دارد. در آن زمان، قیمت زغالسنگ دریابرد تا 78 درصد افزایش یافت، هرچند اختلال مستقیمی در عرضه جهانی رخ نداده بود. دلیل اصلی آن جهش قیمتی، تغییر مسیرهای تجاری و امتناع خریداران غربی از محمولههای روسی بود. اما در بحران اخیر، با وجود ریسک بسته شدن تنگه هرمز که 20 درصد عرضه جهانی LNG را تهدید میکند، بازار واکنشی به مراتب آرامتر نشان داده است.
نقش کلیدی چین در ثبات بازار انرژی آسیا
یکی از دلایل اصلی واکنش محدود بازار، استراتژی انرژی چین است. واردات LNG آسیا از زمان شروع درگیریها کاهش یافته که بخش عمده این افت مربوط به چین بوده است. این کشور با کاهش واردات، نیاز خود را از طریق گاز داخلی، گاز خط لوله و زغالسنگ داخلی تأمین کرده است. این اقدام چین باعث شده تا سایر واردکنندگان بزرگ آسیایی مانند ژاپن و کره جنوبی برای تأمین LNG مورد نیاز خود با کمبود مواجه نشوند و فشار مضاعفی بر بازار وارد نکنند.
عملکرد بهتر زغالسنگ باکیفیت در بازار
دادهها نشان میدهد که سوخت با کیفیت بالاتر عملکرد بهتری نسبت به گریدهای دیگر داشته است. زغالسنگ باکیفیت استرالیا که عمدتاً توسط ژاپن، کره جنوبی و تایوان مصرف میشود، بیشترین رشد قیمت را تجربه کرده است. این موضوع نشان میدهد که این کشورها تنها اقتصادهای بزرگ آسیا هستند که توانایی فنی تغییر سوخت بین زغالسنگ و LNG را برای تولید برق دارند. با این حال، دادههای واردات هنوز تغییر قابل توجهی در سبد سوخت این دو کشور را نشان نمیدهد، اما رقابتی شدن قیمت زغالسنگ این پتانسیل را تقویت میکند.
***
تحلیل دادههای بازار نشان میدهد که واکنش بازار زغالسنگ آسیا به تنشهای ژئوپلیتیک اخیر، محتاطانه و محدود بوده است. استراتژی چین در متنوعسازی منابع انرژی، نقش یک ضربهگیر را برای سایر واردکنندگان LNG ایفا کرده و از تکرار شوک قیمتی سال 2022 جلوگیری نموده است. با این وجود، رشد قیمت در تمام گریدهای زغالسنگ، به ویژه نوع باکیفیت آن، حاکی از افزایش رقابتپذیری این سوخت در برابر LNG گرانقیمت است. اگرچه هنوز تغییر سوخت گستردهای در نیروگاهها مشاهده نشده، اما این شکاف قیمتی یک سیگنال مهم برای بازار انرژی است. این وضعیت نشان میدهد که زغالسنگ همچنان به عنوان یک جایگزین استراتژیک در زمان عدم قطعیتهای ژئوپلیتیک باقی میماند و پتانسیل رشد بیشتر قیمت در صورت تداوم بحران را دارد.
روابط عمومی شرکت توسعه معادن و فلزات