مدیر نظارت بر بورسهای سازمان بورس و اوراق بهادار با تاکید بر تلاش نهاد ناظر برای تضمین انصاف و جلوگیری از تضییع حقوق سرمایهگذاران، از برخورد انضباطی با افراد و مجموعههای خاطی خبر داد. این اقدامات انضباطی بر تخلفات ثبت سفارش در دو بازه حساس پیشگشایش و دقایق پایانی جلسات معاملاتی متمرکز خواهد بود.
بررسی عملکرد شرکتهای ارائهدهنده خدمات برخط (OMS)
قادر معصومی خانقاه در گفتوگو با پایگاه خبری بازار سرمایه ایران (سنا)، به تشریح شائبههای اخیر پیرامون عملکرد برخی شرکتهای ارائهدهنده خدمات برخط و میزان رعایت الزامات ابلاغی پرداخت. به گفته او، تخلفات و ابهامات رصدشده در روزهای گذشته، در دو بخش مجزا قابل تفکیک و پیگیری است. نهاد ناظر با تکیه بر ابزارهای نظارتی، تمام فرآیندهای ثبت و ارسال سفارش توسط این سامانهها را به صورت مکانیزه زیر نظر دارد.
ارسال سفارشهای میلیثانیهای و ایجاد بار مضاعف بر هسته معاملات
بخش اول تخلفات شناساییشده به رفتار برخی کارگزاریها در چند صدم ثانیه منتهی به ساعت ۰۸:۴۵ و شروع بازه پیشگشایش مربوط میشود. در این بازه زمانی، تعدادی از شرکتهای کارگزاری اقدام به ارسال انبوه سفارشهای خرید و فروش میکنند. از آنجا که در این چند صدم ثانیه گروه نمادها هنوز بسته است، هسته معاملات تمام این درخواستها را ریجکت میکند. این رفتار معاملاتی ناصحیح، بار پردازشی مضاعفی را به سامانه معاملات تحمیل کرده و کارایی کنترلهای روتین آن را به شدت کاهش میدهد.
نقض ابلاغیه ممنوعیت ثبت و ویرایش سفارش پس از ساعت ۱۲:۳۰
بخش دوم ابهامات به تخلفات پس از اتمام جلسه رسمی معاملات اختصاص دارد. بررسیهای نظارتی نشان میدهد در برخی روزها، تعداد معدودی سفارش با زمان ثبت بعد از ساعت ۱۲:۳۰ در هسته معاملات به ثبت رسیده است. این موضوع گواهی بر عدم رعایت دقیق ابلاغیه «ممنوعیت ایجاد یا ویرایش سفارش معتبر تا تاریخ و معتبر تا لغو بعد از اتمام جلسه معاملاتی» است که پیش از این به تمامی فعالان و کارگزاران ابلاغ شده بود.
رصد مداوم رویدادهای بازار با همکاری شرکت مدیریت فناوری
مدیریت نظارت بر بورسها تاکید کرد که سازمان بورس و اوراق بهادار با بهرهگیری از ابزارهای فنی شرکت مدیریت فناوری بورس تهران، این رویدادها را به طور مداوم رصد میکند. نهاد ناظر بازار سرمایه مصمم است با خاطیان این دستورالعملها به طور جدی برخورد انضباطی کند تا از پایداری هسته معاملات و برابری فرصتها برای تمامی معاملهگران برخط و سنتی محافظت شود.
***
برخورد انضباطی با شرکتهای کارگزاری و ارائهدهندگان خدمات برخط (OMS)، گامی ضروری برای بازگرداندن اعتماد به ساختار فنی و اجرایی بورس تهران است. ارسال سفارشهای ریجکتی در کسری از ثانیه و ثبت درخواست پس از ساعت مجاز، نه تنها عدالت معاملاتی را مخدوش میکند، بلکه ریسک توقف یا کندی هسته معاملات را در روزهای پرحجم بازار به شدت افزایش میدهد. اقدامات اصلاحی قادر معصومی خانقاه و رصد هوشمند از طریق شرکت مدیریت فناوری بورس تهران میتواند پدیده «صفنشینی ناعادلانه» را کنترل کند. با این حال، پایداری این نظارت منوط به اعمال جریمههای بازدارنده و ارتقای همزمان زیرساختهای سختافزاری بازار سرمایه خواهد بود.
