سعید زرندی، مدیرعامل گروه فولاد مبارکه، با تشریح جزئیات اقدامات پدافندی و صیانت از بازار پس از حادثه اخیر، از احیای فوقسریع کوره شماره ۸ این مجتمع در مدت زمان بیسابقه ۴۵ روز خبر داد. این دستاورد صنعتی در شرایطی رقم خورد که برآوردهای اولیه حاکی از توقف چندماهه یا چندساله خطوط تولید بود. با این حال، فولاد مبارکه با بازگرداندن محمولههای صادراتی به بازار داخلی، ثبت ۲۲ نوبت عرضه محصول، حفظ کامل امنیت شغلی ۳۰ هزار نیروی کار خود و کاهش هزینههای نوسازی به یکدهم برآوردهای اولیه، مانع از شکلگیری شوک قیمتی در صنایع پاییندستی کشور شد.
تدوین ۱۰۰ سناریوی بحران و تخلیه چند هزار نفری در کمتر از ۱۴ دقیقه
ابزارها و ساختارهای پدافند غیرعامل، کلید اصلی به حداقل رساندن خسارات در مواجهه با شرایط اضطراری هستند. سعید زرندی با اشاره به جدی بودن آسیبهای وارده به این مجتمع صنعتی اظهار داشت که هدفگذاری اصلی، قطع زنجیره گسترده صنایع زنجیرهای شامل خودروسازی، لوازم خانگی و صدها واحد پاییندستی بود. وی فاش کرد که از اردیبهشتماه ۱۴۰۴، کمیته مدیریت بحران در شرکت تشکیل شده و پس از جنگ ۱۲ روزه نیز جلسات منظم هفتگی و دو هفتهای برای بررسی سناریوهای احتمالی برقرار بوده است. تدوین حدود ۱۰۰ سناریوی مختلف بحران سبب شد تا پس از وقوع حادثه، چند هزار نفر از کارکنان در کمتر از ۱۴ دقیقه به طور کامل تخلیه شوند. در این رویداد، عباس بهرامی به مقام پرفیض شهادت نائل آمد و تعدادی از پرسنل مجروح شدند، اما فرآیند ایمنسازی، تثبیت شرایط و ارزیابی خسارت بلافاصله در دستور کار قرار گرفت.
بازگشت کوره ۸ در ۴۵ روز؛ پاسخ قاطع به ۱۳۰۰ مصرفکننده مستقیم
وابستگی شدید بخش بزرگی از زنجیره ارزش تولید کشور به ورقهای فولادی، لزوم بازیابی سریع خطوط تولید را دوچندان کرده بود. فولاد مبارکه با داشتن حداقل ۱۳۰۰ مصرفکننده مستقیم که هر کدام به هزاران واحد کوچکتر متصل هستند، شریان حیاتی اقتصاد مولد محسوب میشود. در حالی که کارشناسان معتقد بودند بازگشت خطوط تولید آسیبدیده به چند سال زمان نیاز دارد و برآورد اولیه برای راهاندازی نخستین کوره حداقل چهار ماه بود، تیم مدیریتی مجتمع با اتکا به اعتماد وزیر صنعت، معدن و تجارت، رکورد تاریخی احیای کوره شماره ۸ را در ۴۵ روز ثبت کرد؛ اتفاقی که نماد توانایی ملی و افتخاری بزرگ برای صنعت کشور به شمار میرود.
سه رکن اصلی موفقیت در ثبت رکورد ذوب مجدد
سرعت بالای بازسازی خط تولید کوره ۸ ناحیه فولادسازی، برآیند سه عامل کلیدی و ساختاری در هلدینگ فولاد مبارکه بود. سعید زرندی این سه عامل را اینگونه تبیین کرد: نخست، دانش عمیق و تجربه ارزشمند متخصصان مجتمع؛ دوم, دستاوردهای بومیسازی قطعات که حاصل سالها سرمایهگذاری بر روی خودکفایی بود و سوم، اعتماد، همدلی و کار تیمی منسجم. عملیات آواربرداری و نوسازی درست از روز نخست آتشبس با قطعات از پیش بومیسازی شده آغاز شد و با همراهی شرکتهای توانمند داخلی، نخستین ذوب تنها ۴۵ روز پس از شروع عملیات به ثمر رسید.
نیروی انسانی و ثبات بازار؛ دو خط قرمز فولاد مبارکه در اوج بحران
مدیریت ارشد مجتمع در گامهای نخست بازسازی، دو خط قرمز راهبردی را برای هدایت شرکت تعریف کرد؛ صیانت از نیروی انسانی و مدیریت هوشمندانه بازار. در طول این دوره، معیشت و امنیت شغلی بیش از ۳۰ هزار نفر از پرسنل گروه فولاد مبارکه به طور کامل حمایت شد و هیچگونه تعدیل نیرویی صورت نگرفت. از سوی دیگر، برای جلوگیری از جهش قیمتها و التهاب بازار که میتوانست تمام اقدامات بازسازی را تحت شعاع قرار دهد، فعالیت عرضه محصولات از هفتم اردیبهشتماه از سر گرفته شد. در یک اقدام استراتژیک، محمولههای صادراتی مستقر در بنادر و پای کشتی به اصفهان بازگردانده شدند تا نیاز صنایع داخلی اشباع شود؛ رویکردی که قیمتهای ملتهب را کاهش داد و به سطح قبل از بحران یا حتی پایینتر رساند. فولاد مبارکه تا امروز ۲۲ نوبت عرضه موفق در بورس کالا انجام داده تا بدون تحمیل بار مالی بر دوش دولت و با تکیه بر منویات مقام معظم رهبری، حال مردم و مصرفکنندگان رعایت شود.
کاهش هزینههای نوسازی به یکدهم برآوردها با همافزایی هلدینگ
پویایی شبکه زنجیره تامین گروه و استفاده از ظرفیتهای درونگروهی، انعطاف ساختاری بالایی را در مهار چالشها به نمایش گذاشت. برای تداوم تولید، هماهنگیهای فشردهای میان شرکتهای تابعه از جمله فولاد هرمزگان، فولاد جهانآرا و فولاد سفیددشت انجام شد تا مواد اولیه و محصولات در سریعترین زمان ممکن جابهجا شدند. زرندی همچنین بر شفافیت مالی فرآیندها تأکید کرد و افزود که با وجود پیشنهادهای گوناگون خارجی و داخلی، تمامی پروژههای نوسازی از طریق مناقصات عمومیِ شفاف هدایت شدند. این نظارت دقیق موجب شد تا هزینههای بازسازی به حدود یکدهم برآوردهای اولیه پیمانکاران کاهش یابد که این موفقیت بزرگ، حاصل اعتماد به جوانان و دانش ایرانی است.
مسئولیتهای اجتماعی؛ از صرفهجویی ممتاز آب تا طرحهای ملی سلامت
بخش پایانی کارنامه عملکردی شرکت به پایداری زیستمحیطی و تعهدات مدنی اختصاص دارد. فولاد مبارکه در سالهای اخیر با مشارکت در پروژه کلان انتقال آب به اصفهان و اجرای برنامههای فشرده بازچرخانی، میزان مصرف آب خود را به شاخص ممتاز جهانی یعنی حدود ۲.۵ مترمکعب به ازای هر تن فولاد رسانده است. در حوزه سلامت نیز، این مجتمع صنعتی با همکاری دانشگاه علوم پزشکی اصفهان، طرح بزرگ غربالگری و پیشگیری از سرطان را برای بیش از ۳۰۰ هزار نفر از شهروندان به اجرا درآورد. در پی این اقدام انساندوستانه، بیش از ۲۵۰ مورد بیماری در مراحل اولیه شناسایی شد که علاوه بر نجات جان هموطنان، ارزش اقتصادی معادل ۸ هزار میلیارد تومان به اقتصاد و معیشت مردم کمک کرد.
***
گزارش جامع سعید زرندی در رسانه ملی نشان میدهد که هلدینگ فولاد مبارکه ابعاد یک ساختار صنعتی پدافندی و تابآور (Resilient) را عملاً محقق ساخته است. سرعت خیرهکننده احیای کوره ۸ در ۴۵ روز و کاهش هزینهها به یکدهم برآوردهای اولیه، اثبات کرد که بومیسازی فراتر از یک شعار، ابزاری استراتژیک برای مهار بحرانهای عملیاتی است. از منظر اقتصاد کلان، دکترین این مجتمع در لغو فرآیندهای صادراتی و بازگرداندن محمولهها به اصفهان، نوعی «پاتک تنظیم بازاری» بود که اجازه نداد شوک فیزیکی ناشی از توقف تولید، به بورس کالا منتقل شده و صنایع خودروسازی و لوازم خانگی را دچار جهش قیمت کند. ثبات معیشتی ۳۰ هزار پرسنل در کنار بازدهی ۸ هزار میلیارد تومانی طرح غربالگری سلامت، نشان میدهد که فولاد مبارکه به درستی پیوند میان پایداری تولید (Industrial Sustainability) و ثبات اجتماعی را درک کرده و توانسته است جایگاه خود را به عنوان لنگرگاه ثبات صنعتی کشور تثبیت کند.