علیرضا شهیدی، رئیس هیات مدیره ایمپاسکو، از وجود ۲۰ میلیارد تن ذخیره زمینشناسی کانسنگ مس در ایران خبر داد و این کشور را دارای پتانسیل بالایی برای تبدیل شدن به قدرت معدنی جهان دانست. با توجه به پیشبینی کمبود ۱۹ میلیون تنی عرضه مس در بازارهای جهانی تا قبل از سال ۲۰۵۰ به دلیل توسعه هوش مصنوعی و خودروهای برقی، علیرضا شهیدی بر ضرورت ورود دانشگاهها به حوزه اکتشاف ذخایر پنهان و بومیسازی فناوریهای فرآوری تأکید کرد. وی جلوگیری از خامفروشی و استخراج عناصر همراه گرانبها نظیر رنیوم، طلا و نقره را از ارکان اصلی خلق ارزش افزوده در این صنعت برشمرد.
ضرورت ورود دانشگاهها به حوزه اکتشاف ذخایر پنهان و عمیق
توسعه فناوریهای فرآوری و اکتشاف ذخایر پنهان در اعماق زمین بدون نقشآفرینی جدی دانشگاهها امکانپذیر نیست. علیرضا شهیدی رئیس هیات مدیره ایمپاسکو با تاکید بر این موضوع بیان کرد که بخش قابل توجهی از معادن فعال فعلی کشور در سطح قرار دارند. علیرضا شهیدی اعتقاد دارد که ظرفیتهای بسیار بزرگی در اعماق زمین و در قالب ذخایر پنهان وجود دارد که هنوز به طور کامل شناسایی نشدهاند. از این رو، دانشگاهها میتوانند با توسعه فناوریهای ژئوفیزیکی، مدلسازیهای زمینشناسی، هوش مصنوعی و دادهکاوی، مسیر شناسایی این منابع جدید را هموار سازند.
ایران دارنده ۲۰ میلیارد تن ذخیره کانسنگ مس در جهان
ظرفیتهای زمینشناسی ایران در بخش فلزات پایه بسیار چشمگیر و در سطح استانداردهای بینالمللی است. علیرضا شهیدی رئیس پیشین سازمان زمینشناسی و اکتشافات معدنی با اشاره به آمارهای رسمی اعلام کرد که در حال حاضر حدود ۲۰ میلیارد تن ذخیره کانسنگ مس در کشور شناسایی شده است. علیرضا شهیدی افزایش تقاضا برای این فلز استراتژیک را در سالهای آینده به دلیل توسعه صنایع پیشرفته، خودروهای برقی و شبکههای انتقال انرژی قطعی دانست. به گفته علیرضا شهیدی، با حرکت به سمت اکتشافات عمیق، حجم ذخایر معدنی کشور به میزان قابل توجهی ارتقا مییابد.
جلوگیری از خامفروشی مانع اصلی هدررفت ارزش افزوده معدنی
سیاستگذاریهای کلان در بخش معادن باید به سمتی هدایت شود که زنجیره ارزش تولید در داخل تکمیل گردد. علیرضا شهیدی رئیس هیات مدیره ایمپاسکو فروش مواد معدنی به صورت خام را موجب از دست رفتن بخش بزرگی از ثروت ملی دانست. علیرضا شهیدی با تاکید بر لزوم تدوین راهبرد ملی مس خاطرنشان کرد که توسعه صنایع پاییندستی ثروت بیشتری برای اقتصاد کشور ایجاد میکند. از نظر علیرضا شهیدی، مس یک دارایی راهبردی برای اقتصاد ایران محسوب میشود و مدیریت صحیح آن میتواند زمینه ایجاد اشتغال پایدار و رشد اقتصادی را فراهم آورد.
استحصال عناصر همراه گرانبها در سدهای باطله با دانش بومی
یکی از ضعفهای بزرگ صنعت معدن ایران، جاماندن عناصر باارزش در باطلههای معدنی به دلیل نقص فناوری است. علیرضا شهیدی با اشاره به تجربه موفق کشور چین در توسعه دانش و فرآوری عناصر راهبردی یادآور شد که در ذخایر مس ایران، عناصر ارزشمندی مانند رنیوم، نقره، طلا و مولیبدن وجود دارد. علیرضا شهیدی تاکید کرد که دانشگاهها باید فناوری استحصال این عناصر همراه را بومیسازی کنند. به گفته علیرضا شهیدی، ارزش اقتصادی این عناصر همراه در برخی موارد با خود فلز مس برابری کرده یا حتی از آن بیشتر است.
قرارگیری ایران بر روی کمربندهای مهم متالوژنی جهان
موقعیت جغرافیایی و زمینشناسی ایران فرصتی بینظیر برای جهش اقتصادی و صنعتی در منطقه خاورمیانه ایجاد کرده است. علیرضا شهیدی رئیس سابق سازمان زمینشناسی با اشاره به جایگاه ویژه ایران تصریح کرد که کشور به دلیل قرار گرفتن بر روی کمربندهای متالوژنی جهان، ظرفیت تبدیل شدن به نگین معدنی منطقه را دارد. علیرضا شهیدی تحقق این هدف بزرگ را مشروط به پیوند واقعی دانشگاه و صنعت دانست. علیرضا شهیدی در پایان خاطرنشان ساخت که توسعه معدنکاری نوین پایداری اقتصادی و درآمدزایی غیرنفتی کشور را به طور کامل تضمین میکند.
***
اظهارات علیرضا شهیدی درباره ذخیره ۲۰ میلیارد تنی مس، افقهای جدیدی را پیش روی اقتصاد بدون نفت ایران گشوده است. با توجه به ناترازی ۱۹ میلیون تنی مس در افق ۲۰۵۰ تحت تاثیر انقلاب هوش مصنوعی، سرمایهگذاری در این بخش یک الزام پدافندی و اقتصادی است. پل ارتباطی که علیرضا شهیدی میان دانشگاه و بخش اجرای معدن ترسیم کرد، کلید اصلی حل چالش فرآوری و اکتشافات عمیق است. بومیسازی فناوری استحصال عناصر همراه مانند رنیوم و طلا از باطلهها، نه تنها سودآوری شرکتهای معدنی را چندبرابر میکند، بلکه جایگاه ژئوپلیتیک ایران را در بازار مواد معدنی استراتژیک ارتقا خواهد داد.