آمارهای مدیریت پژوهش، توسعه و مطالعات اسلامی سازمان بورس و اوراق بهادار نشان میدهد در دو ماه نخست سال ۱۴۰۵، سامانههای معاملات برخط (آنلاین) همچنان کانال اصلی دادوستد در بازار سرمایه بودهاند. بر اساس این دادهها، سهم معاملات برخط از کل مبادلات بورس در فروردینماه ۶۴.۳ درصد ثبت شده که این رقم در اردیبهشتماه به ۶۰.۷۵ درصد رسیده است. در مقابل، سهم معاملات غیربرخط (معاملات کارگزاری و ایستگاههای معاملاتی) در فروردین ۳۵.۷ درصد و در اردیبهشت ۳۹.۲۵ درصد بوده است.
تحلیل آماری سهم معاملات آنلاین و سنتی در دو ماهه نخست سال
بررسی ساختار تراکنشهای بازار سرمایه در دو ماه ابتدایی سال جاری، حاکی از تثبیت جایگاه فناوریهای دیجیتال در بین معاملهگران است. در فروردینماه، دسترسی آسان و سرعت بالای سامانههای برخط سبب شد تا ۶۴.۳ درصد از حجم کل دادوستدها به صورت مستقیم توسط خود سهامداران انجام شود. در اردیبهشتماه با وجود افت جزئی و رسیدن این شاخص به ۶۰.۷۵ درصد، معاملات برخط همچنان برتری مطلق خود را حفظ کردند. در سمت دیگر، معاملات غیربرخط با ابزارهای سنتیتر نظیر مراجعه حضوری یا دستورهای تلفنی به کارگزاران، سهم خود را از ۳۵.۷ درصد در فروردین به ۳۹.۲۵ درصد در اردیبهشت افزایش دادند که نشاندهنده ورود برخی کدهای حقوقی یا سرمایهگذاران عمده به بازار در این بازه زمانی است.
نقش مدیریت پژوهش سازمان بورس در توسعه زیرساختهای الکترونیک
گزارشهای دورهای مدیریت پژوهش، توسعه و مطالعات اسلامی سازمان بورس به عنوان بازوی تحلیلی بازار، ابزار مهمی برای ارزیابی ضریب نفوذ فناوری در ارکان مالی کشور است. صعودی بودن سهم معاملات آنلاین در سالهای اخیر و ثبات آن در کانال بالای ۶۰ درصد در سال ۱۴۰۵، حاصل ریلگذاریهای دقیق در توسعه هسته معاملات، ارتقای پهنای باند کارگزاریها و فرهنگسازی در زمینه سهامداری غیرحضوری است. این دادهها به سیاستگذاران اجازه میدهد تا نیازهای سختافزاری و نرمافزاری بازار را برای دورههای پرحجم معاملاتی به درستی پیشبینی کنند.
***
سهم میانگین ۶۲ درصدی معاملات برخط در فروردین و اردیبهشت سال ۱۴۰۵، نشاندهنده ساختار مدرن و دسترسی دموکراتیک جامعه به بورس تهران است. در روزهایی که بازار سرمایه رکوردهای بیسابقهای همچون ورود ۹ همت پول حقیقی و عبور ارزش معاملات خرد از ۱۶ همت را ثبت میکند، نقش این سامانههای آنلاین در روانسازی جریان نقدینگی دوچندان میشود. این پلتفرمهای برخط در چارچوب جهاد اقتصادی پساجنگ، مانند یک شبکه توزیع مویرگی عمل کرده و اجازه میدهند سرمایههای خرد مردمی از سراسر کشور در سریعترین زمان ممکن به سمت عرضههای اولیه (مانند تادیکو) و صندوقهای پروژه هدایت شوند. این ضریب نفوذ بالا، پایداری نقدشوندگی بازار را تضمین کرده و هزینه نظام توزیع مالی را در اقتصاد کلان به شدت کاهش میدهد.
