بورس تهران به زودی میزبان بزرگترین عرضه اولیه تاریخ بازار سرمایه کشور در حوزه نفت، گاز و پتروشیمی خواهد بود. محمود گودرزی، مدیرعامل بورس تهران، با اعلام این خبر از اتخاذ رویکردی تحولگرایانه توسط هیئتمدیره سازمان بورس جهت ایجاد پارادایمشیفت در ابزارسازی و بازارسازی یاد کرد. حذف «حجم مبنا» در سال ۱۴۰۴ به عنوان گامی اساسی برای تسهیل ورود شرکتهای بزرگ به بازار سرمایه عملیاتی شد؛ اقدامی که نیازمند اصلاح ساختار حکمرانی اقتصادی و تفکیک مالکیت از مدیریت است.
ایجاد پارادایمشیفت در ارکان سهگانه بازار سرمایه
هیئتمدیره سازمان بورس با هدف نوسازی ساختارها، رویکردی رو به جلو و تحولگرایانه را در دستور کار خود قرار داده است. این استراتژی جدید به دنبال ایجاد یک پارادایمشیفت و دگرگونی بنیادین در سه حوزه کلیدی ابزارسازی، نهادسازی و بازارسازی است تا بستر مناسب برای توسعه همهجانبه بازار فراهم شود.
حذف حجم مبنا به عنوان پیشنیاز ورود ابرشرکتها
حذف مکانیزم «حجم مبنا» یکی از تحولات اساسی سال ۱۴۰۴ محسوب میشود که با هدف جذب و ورود شرکتهای بزرگ به بازار سرمایه انجام شد. برای تحقق کامل این هدف، فاصله گرفتن از استانداردهای ناکارآمد گذشته و تدوین مشوقهای قانونی لازم در حوزههای مالیاتی و مقرراتی برای شرکتها، یک ضرورت اجرایی است.
آمادهسازی بورس برای بزرگترین عرضه اولیه (IPO) کشور
بورس تهران در آینده نزدیک شاهد یک رخداد کمنظیر و تاریخی خواهد بود. بهزودی فرآیند بزرگترین عرضه اولیه تاریخ بازار سرمایه ایران در بخش نفت، گاز و پتروشیمی آغاز میشود؛ عرضهای که از نظر ابعاد مالی و اهمیت ساختاری، هیچ نظیری در گذشته بازار سرمایه کشور نداشته است.
ضرورت تفکیک مالکیت از مدیریت در ساختار اقتصادی بسیاری از شرکتهای بزرگ
بخش خصوصی در حال حاضر وارد بازار سرمایه شده است و اکنون نوبت اصلاحات ساختاری در بخش دولتی است. دولت باید تمایز اساسی میان دو مقوله «مدیریت» و «مالکیت» را به رسمیت بشناسد، چرا که چسبندگی ساختار حکمرانی اقتصادی به مالکیت شرکتها، مانع رشد همتراز بورس ایران با کشورهای حوزه خلیجفارس میشود.
الگوبرداری از منطقه برای افزایش عمق بازار مالی
بسیاری از کشورهای منطقه با عرضه سهام شرکتهای ملی نفت و گاز خود در بازارهای مالی، تحولات بنیادینی در ارزش کل و عمق بازار سرمایه خود ایجاد کردهاند. بورس تهران نیز برای دستیابی به بازاری بزرگ، عمیق و رقابتی، نیازمند تغییر رویکرد دولت و فراهمسازی زمینه ورود هلدینگهای بزرگ دولتی است.
***
اعلام خبر بزرگترین عرضه اولیه تاریخ بورس در حوزه نفت و گاز، پتروشیمی، نشاندهنده عزم سیاستگذار برای افزایش عمق پایدار بازار سرمایه است. حذف حجم مبنا در سال ۱۴۰۴، یک پیشنیاز ساختاری هوشمندانه برای کاهش اصطکاک معاملات در این عرضههای ابَرسرمایهای به شمار میرود. با این حال، موفقیت بلندمدت این پارادایمشیفت و ارتقای ارزش بازار بورس تهران به سطح رقبای منطقهای در خلیجفارس، کاملاً مشروط به پذیرش تفکیک مالکیت از مدیریت توسط دولت است. واگذاری واقعی هدایت بنگاهها به بخش خصوصی، ترریق نقدینگی جدید و خروج از ساختار سنتی حکمرانی اقتصادی، کلید اصلی تبدیل این عرضه اولیه به یک محرک اقتصادی پایدار خواهد بود.