دکتر مسعود پزشکیان، رئیسجمهوری، در نشست تخصصی بررسی عملکرد معاونت علمی، فناوری و اقتصاد دانشبنیان ریاستجمهوری، جمعآوری گازهای مشعل (فلر) را از اولویتهای راهبردی و فوری کشور اعلام کرد. ایشان با اشاره به هدررفت سالانه میلیاردها دلار سرمایه ملی در این بخش، بر حمایت همهجانبه دولت از شرکتهای دانشبنیان برای بهرهبرداری از این گازها تأکید کرد. مأموریتهای کلانی همچون توسعه انرژیهای تجدیدپذیر، برقیسازی ناوگان حملونقل و تدوین برنامه ملی نیروگاههای خورشیدی پشتبامی از دیگر محورهای این دستور کار حاکمیتی برای بهینهسازی تراز انرژی کشور است.
راهبرد ملی جمعآوری گازهای مشعل و برچیدن موانع فناوری
اتلاف سالانه میلیاردها دلار ثروت ملی در مشعلهای نفتی، دولت را بر آن داشته تا مهار این پدیده را در صدر اولویتهای اقتصادی و زیستمحیطی خود قرار دهد. دکتر مسعود پزشکیان با تأکید بر نقش کلیدی شرکتهای دانشبنیان، از رفع هرگونه مانع اداری، قانونی و اجرایی در مسیر بومیسازی فناوریهای مرتبط با بهرهبرداری از گازهای فلر خبر داد. این سیاست نهتنها به بازگشت ثروت اتلافشده به چرخههای تولیدی کمک میکند، بلکه تعهدات زیستمحیطی کشور را در کاهش آلایندگیها محقق خواهد ساخت.
الزام خودروسازان به بومیسازی فناوری برقیسازی ناوگان حملونقل
تحول در ساختار صنعت خودروسازی و کاهش وابستگی شدید به سوختهای فسیلی، دومین محور راهبردی تعیینشده از سوی رئیسجمهوری است. معاونت علمی ریاستجمهوری مکلف شده است تا با ایجاد زیرساختهای لازم، مسیر توسعه خودروهای برقی و موتورهای هوشمند را هموار کند. بر این اساس، شرکتهای خودروساز داخلی باید به عنوان پیشگامان تغییر فناوری، ساختارهای تولیدی خود را با روندهای نوین بینالمللی حملونقل هماهنگ کرده و از رویکردهای سنتی فاصله بگیرند.
تدوین برنامه ملی توسعه صفحههای خورشیدی پشتبامی
تغییر پارادایم تولید انرژی در کشور به سمت سبد انرژیهای پاک، از طریق بهکارگیری ظرفیتهای خرد و کلان در دستور کار قرار گرفته است. رئیسجمهوری بر تدوین هرچه سریعتر برنامه ملی توسعه صفحههای خورشیدی پشتبامی تأکید کرد. این طرح با مشارکت مستقیم دانشگاهها، دانشجویان و نخبگان علمی اجرایی میشود تا فناوریهای متناسب با تنوع اقلیمی ایران بومیسازی شده و بخشی از ناترازی شبکه برق کشور از طریق تولید پراکنده تجدیدپذیر برطرف شود.
بهینهسازی مصرف انرژی و تبدیل بهرهوری به یک رویکرد ملی
مدیریت مصرف و ارتقای راندمان تجهیزات صنعتی، نیازمند همکاری تنگاتنگ میان خطوط تولید و نهادهای علمی است. معاونت علمی ریاستجمهوری موظف به برقراری ارتباط ساختاریافته با صنایع مادر جهت طراحی و ساخت محصولات کممصرف شده است. تبدیل ارتقای بهرهوری انرژی به یک عزم و رویکرد ملی، راهکار اساسی کشور برای مهار رشد فزاینده مصرف و هدایت منابع انرژی به سمت صنایع دارای ارزش افزوده بالاتر ارزیابی میشود.
***
رویکرد اعلامشده از سوی دکتر مسعود پزشکیان نشان میدهد که دولت یازدهم، حل بحران ناترازی انرژی را در گرو تجاریسازی دستاوردهای اقتصاد دانشبنیان میداند. ابقای میلیاردها دلار گاز مشعل در زنجیره ارزش پتروشیمیها و نیروگاهها، تزریق نقدینگی عظیمی را به همراه دارد که میتواند هزینههای توسعه فناوریهای سبز را به طور کامل پوشش دهد. الزام خودروسازان به برقیسازی ناوگان و تمرکز بر انرژی خورشیدی پشتبامی، فشار مصرف بنزین و گازوئیل را بر بودجه جاری کشور کاهش داده و پتانسیلهای صادراتی فرآوردههای نفتی را آزاد میسازد. موفقیت این برنامه ملی، ساختار اقتصادی کشور را از الگوی سنتی متکی بر خامفروشی به سمت یک نظام صنعتی با بهرهوری بالا و تابآور در برابر چالشهای اقلیمی هدایت خواهد کرد.