دولت چین به اقدام حاکمیت بریتانیا در سلب مالکیت گروه چینی «جینگیه» و ملی کردن شرکت فولاد انگلیس به شدت اعتراض کرد. وزارت بازرگانی چین این تصمیم را که به بهانه امنیت ملی اتخاذ شده، نقض صریح پیمان سرمایهگذاری دوجانبه سال ۱۹۸۶ و عامل تخریب اعتماد سرمایهگذاران دانست. در مقابل، لندن با اشاره به شکست مذاکرات توافق با طرف چینی، اعلام کرد که این واگذاری با هدف حفظ مشاغل و صیانت از توان حیاتی صنعتی در آستانه آغاز به کار نخستوزیر جدید انجام شده است.
خشم پکن از سلب مالکیت گروه جینگیه به نام امنیت ملی
وزارت بازرگانی چین تصمیم دولت بریتانیا در تصاحب اجباری شرکت فولاد انگلیس را نقض جدی حقوق و منافع مشروع سرمایهگذاران خود ارزیابی کرد. پکن معتقد است لندن با نادیده گرفتن سهم اقتصادی گروه چینی جینگیه، به بهانه امنیت ملی دست به این اقدام زده است. مقامات چینی هشدار دادهاند که این رویکرد انقباضی، اعتماد شرکتهای آسیایی را برای ورود سرمایه به بریتانیا به شدت تضعیف میکند.
نقض پیمان سرمایهگذاری دوجانبه ۱۹۸۶ و تهدید روابط دیپلماتیک
دولت چین خواستار پایبندی کامل لندن به تعهدات حقوقی توافقنامه لایحه حفاظت از سرمایهگذاری متقابل مصوب سال ۱۹۸۶ شده است. این تقابل اقتصادی درست در آستانه آغاز به کار «اندی برنهام» به عنوان نخستوزیر جدید بریتانیا، به یک چالش و تهدید بزرگ در روابط لندن و پکن تبدیل شد. مقامات پکن تأکید کردهاند که تحولات ساختاری این پرونده را برای دفاع از حقوق شرکتهای خود از نزدیک رصد میکنند.
توجیه لندن برای نجات کارخانه اسکانتورپ و حفظ مشاغل صنعتی
دولت بریتانیا بازگرداندن این شرکت زیانده به بخش عمومی را تنها راهکار حفظ مشاغل و پایداری توان استراتژیک صنعتی کشور اعلام کرد. حاکمیت انگلیس سال گذشته نیز کنترل عملیات کارخانه اسکانتورپ را در دست گرفته بود، اما مالکیت آن همچنان در اختیار چینیها قرار داشت. سخنگوی دولت بریتانیا تأکید کرد که این تصمیم پس از بنبست کامل در مذاکرات با گروه جینگیه اتخاذ شده است.
چرخش استراتژیک بریتانیا به سمت ملیسازی صنایع و حملونقل
ملی کردن بخش فولاد نشاندهنده یک تغییر ریل بزرگ در سیاستهای کلان اقتصادی بریتانیا در مواجهه با پیامدهای خصوصیسازیهای گذشته است. افزایش چشمگیر نارضایتیهای عمومی از واگذاری زیرساختهای مادر به سرمایهگذاران خارجی، لندن را به سمت بازپسگیری صنایع کلیدی و بخش حملونقل سوق میدهد. با این وجود، سخنگوی دولت انگلیس مدعی است که این کشور همچنان پذیرا و ارزشگذار سرمایهگذاریهای قاعدهـمند طرف چینی خواهد بود.
***
اقدام بریتانیا در ملی کردن شرکت فولاد برآیند تلاقی بحرانهای کارگری داخلی و تشدید حساسیتهای ژئوپلیتیک غربی نسبت به نفوذ صنعتی چین است. تحلیل این رویداد نشان میدهد که لندن حفظ زنجیره تأمین فولاد داخلی را بر پایبندی به پیمانهای سرمایهگذاری قدیمی ترجیح داده است. این جراحی اقتصادی اگرچه ریسک خروج سرمایههای خارجی را افزایش میدهد، اما پاسخ مستقیمی به مطالبات عمومی برای بازسازی صنایع مادر است. موفقیت نخستوزیر جدید در مدیریت این بحران به توانایی دولت در تأمین مالی هزینههای هنگفت نوسازی خطوط تولید بدون اتکا به شرکای شرقی بستگی دارد.
