محمدمسعود سمیعینژاد، معاون وزیر صنعت، معدن و تجارت و رئیس هیات عامل ایمیدرو، در نشست سازمان زمینشناسی دو چالش اساسی بخش معدن را کمبود اطلاعات پایه اکتشافی و کاهش شدید نیروی انسانی متخصص اعلام کرد. به گفته وی، عدم تکمیل ظرفیت رشتههای معدنی در دانشگاهها یک زنگ خطر جدی برای آینده این صنعت است. هلدینگ ایمیدرو با همکاری وزارت آموزشوپرورش، طرح راهبردی ایجاد رشته دیپلم معدن در مقطع متوسطه را جهت تربیت کارشناسان آینده و تحقق اهداف برنامه هفتم پیشرفت کلید زده است.
ضرورت توسعه اطلاعات پایه و دادههای اکتشافی در سطح ملی
محدود بودن دسترسی به اطلاعات پایه و دادههای دقیق اکتشافی، سرمایهگذاریهای جدید در حوزه معادن را با چالش جدی مواجه میکند. محمدمسعود سمیعینژاد با اشاره به ارزیابی کارگروههای تخصصی تدوین برنامه هفتم پیشرفت، خواستار پیگیری جدی این موضوع در سطح دولت شد. همافزایی دستگاههای متولی بهویژه سازمان زمینشناسی و اکتشافات معدنی برای تولید دادههای مرجع، روند توسعه فعالیتهای معدنی را شتاب میبخشد. رفع این گره کور اکتشافی، اولین پیشنیاز اساسی برای پیشبرد پروژههای صنایع معدنی در کشور است.
بحران کاهش استقبال از رشتههای معدنی و راهکار مدارس تخصصی
کاهش استقبال دانشجویان از علوم وابسته به معدن، زنگ خطری جدی برای آینده صنایع مادر به شمار میرود. آمارهای رسمی نشان میدهند بخش قابل توجهی از ظرفیتهای آموزشی این رشته در دانشگاههای کشور بدون متقاضی باقی میماند. محمدمسعود سمیعینژاد برای حل این بحران راهبردی، بر ضرورت بازنگری در سیاستهای توسعه منابع انسانی تأکید دارد. تربیت بدنه کارشناسی و متخصص باید ساختاریافته باشد تا در سالهای آینده کشور با قحطی کارشناسان و مدیران مجرب معدنی روبهرو نشود.
ایجاد رشته دیپلم معدن؛ سلول جوان و تازه در پیکره نیروی انسانی
توسعه آموزشهای معدنی از مقطع متوسطه، بستر مناسبی برای ورود دانشآموزان به بازار کار تخصصی فراهم میکند. ایمیدرو با همکاری وزارت آموزشوپرورش، برنامه راهاندازی رشتههای تخصصی و دیپلم معدن را در هنرستانها آغاز کرده است. این طرح علاوه بر افزایش جذابیتهای شغلی این حوزه، مسیر ورود به دانشگاه را برای علاقهمندان هموارتر میسازد. آشنایی دانشآموزان با ظرفیتهای معدنی کشور از دوران تحصیل، پشتوانهسازی هوشمندانهای برای تأمین نیاز آتی بخش صنایع و معادن است.
همافزایی دستگاههای حاکمیتی جهت تحقق اهداف برنامه هفتم پیشرفت
تقویت همکاریهای دوجانبه میان ایمیدرو، سازمان زمینشناسی و سایر نهادهای مسئول برای پایداری زنجیره معدن ضرورت دارد. بررسی برنامه هفتم پیشرفت نشان میدهد که دستیابی به شاخصهای رشد اقتصادی بدون توسعه زیرساختهای اکتشافی ممکن نیست. سرمایهگذاریهای تازه و ایدههای نوآورانه آموزشی، فشار فرسایشی کمبود نیرو را از روی سازمانها برمیدارد. هماهنگی این ارکان حاکمیتی در حوزه آموزش و اکتشاف، بالندگی مستمر و درخشش طولانیمدت بخش معدن را تضمین خواهد کرد.
***
رویکرد جدید ایمیدرو در شناسایی و رفع چالشهای ساختاری، گامی بنیادین برای کاهش ریسک سرمایهگذاری در بخش بالادستی اقتصاد است. فقدان دادههای اکتشافی هزینه استخراج را افزایش میدهد که تعامل با سازمان زمینشناسی این هزینههای پنهان را به شدت کاهش خواهد داد. از سوی دیگر، سرمایهگذاری در تربیت نیروی انسانی از مقطع متوسطه، بهرهوری کل عوامل تولید را در بلندمدت بهبود میبخشد. این استراتژیهای پیشگیرانه به حفظ ارزش افزوده و ارتقای سودآوری عملیاتی شرکتهای بورسی و معدنی منجر میشود. در نهایت، همافزایی زیرساختی و سرمایه انسانی، پایداری حاشیه سود سهامداران و توسعه متوازن صنایع معدنی کشور را تضمین میکند.